Σάββατο, 23 Απριλίου 2016

53o κριτήριο:"Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ"

ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 

53ο  κριτήριο αξιολόγησης                                             Παπατσίρος Απόστολος                                                                                                        φιλόλογος
                                      Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ                                          
    Άτομα με ειδικές ανάγκες κατά την έννοια του παρόντος θεωρούνται τα άτομα που έχουν σημαντική δυσκολία μάθησης και προσαρμογής εξαιτίας σωματικών, διανοητικών, ψυχολογικών συναισθηματικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων. Στα άτομα αυτά περιλαμβάνονται όσοι έχουν νοητική ανεπάρκεια ή ανωριμότητα, όσοι έχουν ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα όρασης ή ακοής, όσοι έχουν νευρολογικά ή ορθοπεδικά ελαττώματα ή προβλήματα υγείας. Ακόμα η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει και άτομα με προβλήματα λόγου και ομιλίας, με ειδικές δυσκολίες στη μάθηση (όπως δυσλεξία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία) ή άτομα με σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες και όσοι παρουσιάζουν αυτισμό και άλλες διαταραχές ανάπτυξης. Τέλος, στα άτομα με ειδικές ανάγκες περιλαμβάνονται επίσης πρόσωπα νηπιακής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας, που δεν ανήκουν σε μία από τις προηγούμενες περιπτώσεις, αλλά έχουν ανάγκη από ειδική εκπαιδευτική φροντίδα για ορισμένη περίοδο ή για ολόκληρη την περίοδο της σχολικής ζωής τους.
    Εκτός από τους περιορισμούς που ούτως ή άλλως θέτει η αναπηρία τους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες έχουν να αντιμετωπίσουν και πολλά άλλα προβλήματα, που σχετίζονται τόσο με την προσαρμογή τους και με την αποδοχή τους από το κοινωνικό πλαίσιο, όσο και με την αποδοχή της ίδιας της εικόνας τους και του είδους της αναπηρίας τους. Είναι προφανές πως η πραγματικότητα της αναπηρίας είναι και για τους ίδιους τρομακτική και η αποδοχή του εαυτού τους ως "άτομα με ειδικές ανάγκες" είναι μια διαδικασία μακρόχρονη και επώδυνη. Το ναρκισσιστικό πλήγμα που συνεπάγεται μια τέτοια αποδοχή μπορεί να οδηγήσει στην αυτοαπομόνωση ή στην οργάνωση της καθημερινότητάς τους με το μειονέκτημά τους στο επίκεντρο τόσο της δικής τους ζωής όσο και του περιβάλλοντός τους. Ως αποτέλεσμα, μπορούν να εμφανίζουν εξάρτηση, παθητικότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση και έλλειψη ενδιαφέροντος.
    Η ενασχόληση του Κράτους Πρόνοιας με τον πολύπτυχο και ευαίσθητο τομέα της Ειδικής Αγωγής των Α.Μ.Ε.Α άρχισε συστηματικά τη δεκαετία του 1970 και ιδιαίτερα με την ψήφιση του πρώτου Νόμου για την Ειδική Αγωγή (1981), αφού μέχρι τότε η Ειδική Αγωγή παρεχόταν κατ' αποκλειστικότητα σε διάφορα φιλανθρωπικά ιδρύματα και σε πολύ λίγα ιδιωτικά ειδικά σχολεία. Με το Ελληνικό Σύνταγμα του 1975, αναγνωρίζονται για πρώτη φορά και μάλιστα με τρόπο σαφή και κατηγορηματικό, τα κοινωνικά δικαιώματα ορισμένων κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα, μεταξύ των ομάδων αυτών βρίσκονται και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Ενδεικτικά είναι τα άρθρα 21 και 25 του Συντάγματος: Άρθρο 21 παρ.3 «το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών και λαμβάνει ειδικά μέτρα για την προστασία της νεότητος, του γήρατος, της αναπηρίας και της περίθαλψης των απόρων». Άρθρο 25 παρ.1 «τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους».
     Όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό τομέα, το 1990 εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό συμβούλιο ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων στον οποίο αναφέρεται ότι κάθε ανάπηρο άτομο, ανεξάρτητα από την προέλευση και τη φύση της αναπηρίας του, πρέπει να απολαμβάνει συγκεκριμένων πρόσθετων ευεργετημάτων με σκοπό να ευνοηθεί η επαγγελματική και κοινωνική ένταξή του. Τα ευεργετήματα αυτά πρέπει να αφορούν, ανάλογα με τις ικανότητες των ενδιαφερομένων, την επαγγελματική εκπαίδευση, την εργονομία, τη δυνατότητα πρόσβασης, την κινητικότητα, τα μεταφορικά μέσα και την κατοικία. Σχετικά με την επαγγελματική αποκατάσταση υπάρχουν εξίσου οι ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν, την προστασία των Α.Μ.Ε.Α. σε φορείς ιδιωτικού και δημοσίου τομέα καθώς και επιχορηγήσεις εργοδοτών για προσλήψεις τέτοιων ατόμων.
    Η χάραξη, λοιπόν, της γενικότερης εκπαιδευτικής και κοινωνικής πολιτικής συνοψίζεται στο τρίπτυχο: α) ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση β) σχολική και κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ανάλογα με τις δυνατότητες τους .γ) κοινωνική αλληλοαποδοχή και προετοιμασία για το πέρασμα από το σχολείο στην ενεργό ζωή με επιτυχία. Έτσι, η συναίσθηση του χρέους της πολιτείας προς όλους αδιακρίτως τους πολίτες της, με βάση τα δικαιώματα του ανθρώπου, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, γίνεται πράξη.
    Κατευθυντήρια γραμμή της εκπαιδευτικής αλλά και της επαγγελματικής πολιτικής είναι η απαλλαγή από τη νοοτροπία της αντιμετώπισης των ατόμων - συμπολιτών και συνανθρώπων μας με συμπάθεια και φιλανθρωπία και αντικατάσταση της με τη σκέψη ότι όλοι ως πολίτες και άνθρωποι έχουμε ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.
    Επί του πρακτέου, η μέριμνα επικεντρώνεται στην απασχόληση των Α.Μ.Ε.Α. με μορφές προγραμμάτων μερικής και πλήρους απασχόλησης, συμβάσεων ορισμένου χρόνου, επιδοτήσεων νέων επαγγελματιών με στόχο την καταπολέμηση του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας. Ωστόσο, παρ΄ όλες τις προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη γύρω από τη βελτίωση του τρόπου ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες και την πλήρη ενσωμάτωσή τους στο κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο, συχνά η πραγματικότητα των ατόμων αυτών είναι πολύ διαφορετική. Οι νομοθετικές αλλαγές που έχουν επέλθει, οι εκπαιδευτικές εξελίξεις και οι διευκολύνσεις που παρέχονται στα άτομα αυτά δεν έχουν μπορέσει ακόμα να αλλάξουν τη νοοτροπία των απλών ανθρώπων, οι οποίοι πολύ συχνά, λόγω ελλιπούς ενημέρωσης και απουσίας ερεθισμάτων, που θα τους ευαισθητοποιήσουν γύρω από αυτό το θέμα, διατηρούν μια στρεβλή εικόνα για άτομα με ειδικές ανάγκες. Ως αποτέλεσμα επέρχεται η περιθωριοποίηση, ο στιγματισμός τους και η αίσθηση ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν κανέναν σημαντικό ρόλο στον σύγχρονο αστικό τρόπο ζωής. Αυτή ίσως να είναι και η σημαντικότερη πτυχή των προβλημάτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, καθώς η αλλαγή της νοοτροπίας όλων μας θα επιφέρει γενικότερες αλλαγές και σε πρακτικά θέματα της καθημερινότητάς τους. Είναι λοιπόν προφανές πως μια τέτοια αλλαγή νοοτροπίας δεν είναι μόνο υπόθεση του κράτους και των θεσμών, αλλά περισσότερο είναι υποχρέωση όλων μας, μια αλλαγή που θα συμβάλλει όχι μόνο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες, αλλά και στη γενικότερη προαγωγή και καταξίωση της κοινωνίας μας.                                                     
                                                 (διασκευασμένο κείμενο από το διαδίκτυο)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                                           Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: περιλαμβάνονται, φροντίδα, επώδυνη, συνοψίζεται, αδιακρίτως.
                                                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: ελαττώματα, αποδοχή, εγκρίθηκε, προσλήψεις, πρακτικά.
                                                                                                          Μονάδες 5
Β3.  Πώς αναπτύσσεται η πρώτη παράγραφος του κειμένου;
       Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                                          Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τρίτη παράγραφο του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                                          Μονάδες 10
Β5.  "η αποδοχή του εαυτού τους ως "άτομα με ειδικές ανάγκες" είναι μια διαδικασία μακρόχρονη και επώδυνη ". Να αποδείξετε αυτό τον ισχυρισμό με τη  μέθοδο της αιτιολόγησης ή των παραδειγμάτων σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου.
                                                                                                          Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
   Υποθέστε ότι συμμετέχετε σε εκδήλωση που διοργανώνει το Πνευματικό κέντρο του Δήμου σας, για την «Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία», κι αναλαμβάνετε να μιλήσετε ως εκπρόσωπος του σχολείου σας. Στην ομιλία σας (500-600 λέξεις περίπου) να επικεντρωθείτε στα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Άτομα με Αναπηρία σήμερα και στην ανάγκη το σχολείο, η τοπική κοινωνία και η οργανωμένη πολιτεία να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπισή τους. 
                                                                                                              Μονάδες 40


Μπετόβεν
Φρίντα Κάλο
Στήβεν Χώκινγκ






Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

52ο κριτήριο:"Προβλήματα μιας ανεξαρτησίας"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

52ο κριτήριο αξιολόγησης                                                               Παπατσίρος Απόστολος 
                                                                                                                   φιλόλογος
                                               Προβλήματα μιας ανεξαρτησίας

     Έπειτα από ένα καλοκαίρι σχετικής ηρεμίας, πρόσφατα φούντωσε πάλι η αίσθηση μιας κρίσης στο δικαστικό σώμα. Με αποτέλεσμα, να μειωθούν οι συνηθισμένες ρητορικές κορώνες ότι η ελληνική δικαιοσύνη βασικά βρίσκεται στο ύψος της και τα παρατράγουδα δεν αποτελούν παρά ασήμαντες εξαιρέσεις - λες και κάποιος να έχει απογράψει τους έντιμους και τους ανέντιμους με απολογισμό θετικό. Και αντίστοιχα αυξήθηκαν οι εκφραζόμενες και οι μη εκφραζόμενες ανησυχίες: μήπως η δικαστική διαφθορά δεν είναι και τόσο σπάνια· απλώς δεν διαπιστώνεται η έκτασή της και είναι προτιμότερη η συγκάλυψή της για χάρη του «σεβασμού των θεσμών», της συναδελφικής αλληλεγγύης ή άλλων κοινών συμφερόντων και κοινών ενοχών.

  Στην αφετηρία του προβλήματος βρίσκεται η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, ένα από τα σπουδαιότερα θεμέλια του δημοκρατικού μας πολιτεύματος, μια ανεξαρτησία συνταγματικά κατοχυρωμένη - και ως προσωπικό προνόμιο των δικαστών και ως απαγόρευση οποιασδήποτε επέμβασης στο έργο της. Το άρθρο 87 του Συντάγματος λέει ότι οι δικαστές «απολαμβάνουν λειτουργικής και προσωπικής ανεξαρτησίας» και ότι «κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και στους νόμους».

    Μάλιστα, τόσο θεμελιακή θεωρείται η κατοχύρωση της δικαστικής ανεξαρτησίας ώστε συχνά έχει επικριθεί -και από τον συντάκτη των γραμμών αυτών- μια άλλη συνταγματική ρύθμιση που προβλέπει ότι οι επιλογές για τις ανώτατες θέσεις των ανωτάτων δικαστηρίων γίνεται από την κυβέρνηση. Αυτό έχει θεωρηθεί ως διακινδύνευση της δικαστικής ανεξαρτησίας, αφού η λεγόμενη ηγεσία των δικαστηρίων, εκλεγόμενη από την κυβέρνηση, μπορεί να επηρεάζει έμμεσα όλο το δικαστικό σώμα μέσω του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, αρμόδιου να αποφασίζει για την επαγγελματική σταδιοδρομία (προαγωγή, τοποθετήσεις, πειθαρχικές κυρώσεις) των δικαστών. Και αν αυτό το σύστημα της επιλογής από την κυβέρνηση έχει διατηρηθεί μέσα από τις διάφορες αναθεωρήσεις του Συντάγματος είναι είτε γιατί δεν βρέθηκε άλλο καλύτερο είτε γιατί καμιά κυβερνητική πλειοψηφία δεν θέλησε να παραιτηθεί απ' αυτήν τη δυνατότητα κάποιας, έστω έμμεσης, επέμβασης στη λειτουργία της δικαιοσύνης.

    Ίσως, όμως, το σύστημα να διατηρήθηκε και γιατί, παρά τα πολλά στραβά του, έχει και κάποια δικαίωση: δικαστής (καλύτερα: άνθρωπος) χωρίς πάθη και συμφέροντα, χωρίς ιδεολογία ή ιδεολογικές προκαταλήψεις, χωρίς πολιτικές και κομματικές προτιμήσεις ούτε υπάρχει ούτε θα έπρεπε να υπάρχει, γιατί κανείς δεν ζει κομμένος από την κοινωνία σε αποστειρωμένη γυάλα - το πολύ πολύ να τα κρύβει. Και όλα αυτά μοιραίως θα ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή της δικαστικής ηγεσίας. Γιατί να ληφθούν υπόψη από κάποιους άλλους και όχι από την κυβέρνηση που, επιτέλους, έχει και το τεκμήριο μιας λαϊκής εντολής;

    Άσχετο από το θέμα της επιλογής της δικαστικής ηγεσίας είναι το ακόμα κρισιμότερο θέμα της διάκρισης, στη λειτουργία της δικαιοσύνης, ανάμεσα στην ανεξαρτησία και την αυθαιρεσία. Όσοι περάσαμε τη ζωή μας μελετώντας δικαστικές αποφάσεις έχουμε καμιά φορά θαυμασμό για το υψηλό επίπεδο αποφάσεων, αλλά έχουμε και παράξενες απορίες για κάποιες αποφάσεις, που αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατόν να βγήκαν έτσι. Να είναι έλλειψη αρκετής κατάρτισης, να είναι προχειρολογία, να είναι μεροληψία με άγνωστα κίνητρα; Κριτική, βέβαια, δεν επιτρέπεται να γίνεται αλλά έχει χαρακτήρα θεωρητικό, εκ των υστέρων για τους διαδίκους το αποτέλεσμα παραμένει...

    Η κατάσταση αυτή δεν ξαφνιάζει αν αναλογισθεί κανείς ποιος είναι ο ανθρώπινος φορέας της δικαστικής ανεξαρτησίας, κάτοχος πτυχίου Νομικής (που καμιά φορά δίνεται ευκολότερα από ό,τι θα έπρεπε) που (τώρα) έχει φοιτήσει στη μια σχολή επιμόρφωσης (μάλλον συνοπτικής) και έχει πετύχει σε κάποιες εξετάσεις (όχι ιδιαίτερα δύσκολες). Για το ήθος του, για τα κίνητρά του, για την κοσμοθεωρία του και τις αντιλήψεις του περί των αξιών της ζωής, για τις φιλοδοξίες του, βέβαια, δεν γνωρίζουμε τίποτα. Σ' αυτόν, και χωρίς καν πείρα στην αρχή της σταδιοδρομίας του, αναθέτουμε να αποφαίνεται για τις περιουσίες μας, για την ελευθερία μας, για την προσωπική μας ζωή, για την υπόληψή μας, άλλοτε και για την ίδια μας τη ζωή...

   Της δικαστικής ανεξαρτησίας μπορεί βέβαια να γίνεται καλή χρήση και αυτό ελπίζουμε να συμβαίνει κατά κανόνα. Συχνά συμβαίνει μέσα σε φόρτο εργασίας και μέσα σε κάθε λογής πειρασμούς και πιέσεις οι δικαστές να κάνουν καλή χρήση της ανεξαρτησίας που τους εξασφαλίζει το Σύνταγμα. Αλλά δεν αποκλείεται και η πιθανότητα της κακής χρήσης. Αυτό αποδείχθηκε και εμπειρικά με τα κρούσματα που αποκαλύφθηκαν και ασφαλώς έχει συμβεί και σε περιπτώσεις που δεν αποκαλύφθηκαν (ακόμα;). Παραμένει όμως μια απορία: καλά, οι συνάδελφοι των (λίγων, ας πούμε) κακών δικαστών, αυτοί που υπηρετούν στο ίδιο δικαστήριο, στο ίδιο τμήμα, ίσως και στην ίδια έδρα, δεν κατάλαβαν τίποτα, δεν υποψιάστηκαν τίποτα όταν είδαν τους παράξενους προσδιορισμούς, τις παράξενες συνθέσεις, τις παράξενες αναβολές, τις παράξενες παραγραφές; Τόση τύφλωση ή τόση συναδελφικότητα;

    Παρ' όλα αυτά, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης παραμένει ένα θεμέλιο της δημοκρατίας. Αλλά είναι χρήσιμο να προχωρήσουμε πέρα από τις πανηγυρικές διακηρύξεις για να γνωρίζουμε και τα όρια της ανεξαρτησίας αυτής και τα προβλήματά της. Ίσως, μάλιστα, μερικά να μπορούν να επιλυθούν.
                                             (Γεώργιος Κουμάντος, εφημερίδα Καθημερινή, 30.10.2005 )

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                         Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται σύμφωνα με τη σημασία τους στο κείμενο: απλώς, κατοχύρωση, διακινδύνευση, άσχετο, ξαφνιάζει.
                                                                                         Μονάδες 5
Β2. Ποιο είναι το είδος του συγκεκριμένου κειμένου. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 5
Β3α. Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τέταρτη παράγραφος του κειμένου;( Ίσως,… εντολής;)
                                                                                         Μονάδες 4
β. Πως επιτυγχάνεται η συνοχή – συνεκτικότητα του κειμένου από τη 2η έως και την 5η παράγραφο του κειμένου; (Στην αφετηρία… παραμένει...)               
                                                                                         Μονάδες 6
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου;
                                                                                         Μονάδες 5
Β5. " …μήπως η δικαστική διαφθορά δεν είναι και τόσο σπάνια·". Να γράψετε μια παράγραφο (80-100 λέξεων) με τη μέθοδο της αιτιολόγησης που να αποδεικνύετε αυτή τη θέση.
                                                                                         Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
   Τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν τα κρούσματα διαφθοράς στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου, που όμως δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τη δικαστική εξουσία, η οποία έχει χάσει τη δική της αξιοπιστία για ανάλογα σκάνδαλα λειτουργών της και λόγω αθέμιτων παρεμβάσεων κυβερνητικών αξιωματούχων στο έργο της. Σ’ ένα άρθρο 600 λέξεων περίπου, που προορίζεται για δημοσίευση στον τύπο, να δώσετε τη δική σας εκδοχή για αυτά τα φαινόμενα διαφθοράς στον τόπο. Γιατί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης είναι θεμέλιο για τη δημοκρατία;
                                                                                         Μονάδες 40

Τρίτη, 19 Απριλίου 2016

Η χαμένη τιμή της δικαιοσύνης

Georges Rouault, The Three Judges, c.1936.
      
                                                                                                    Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                             φιλόλογος

                                             Η χαμένη τιμή της δικαιοσύνης     

     Ποιος είναι άραγε ο ρόλος της δικαιοσύνης σε μια κοινωνία όταν οι άλλες θεσμικές εξουσίες έχουν περιέλθει σε τέλμα αναξιοπιστίας και ανυποληψίας; Αν σ’έναν τόπο δε λειτουργεί η δικαιοσύνη, τότε η γενική εντύπωση που δημιουργείται είναι ότι δε λειτουργεί τίποτα, καθώς όλα επιτρέπονται και όλα νομιμοποιούνται. Είναι ίσως ο μοναδικός θεσμός στον οποίον εναποθέτουν τις ελπίδες τους οι πολίτες ν’ αντιμετωπίσει όλα τα διαλυτικά φαινόμενα παραλυσίας, παρανομίας, παρακμής και ασυδοσίας των πολλών, που μας κατακλύζουν τελευταία. Τώρα που οι ιδεολογίες αποδείχθηκαν ατελέσφορες και τα πολιτικά συστήματα και τα κόμματα ανίκανα ν’ αποτρέψουν τον εκμαυλισμό των συνειδήσεων, τώρα που η Εκκλησία έγινε κι αυτή εξουσία και μάλιστα κοσμική, ο στρατός μισθοφορικός, η επιστήμη ή η διανόηση επιχείρηση, ο κόσμος μας υλιστικός και η οικογένεια ακροβατεί μετέωρη, τώρα λοιπόν απέναντι σ’ αυτή την παρακμή και την κρίση θεσμών και αξιών που σοβεί, ο ρόλος της δικαιοσύνης είναι περισσότερο παρά ποτέ επιτακτικός. Διατηρώντας την αυτονομία της και την αμεροληψία της πρέπει να αποκαταστήσει την τάξη και την ισορροπία, να επιβάλλει τον νόμο και να εμπνεύσει τον σεβασβό αλλά και το αίσθημα ασφάλειας και ισονομίας στους πολίτες. Η δικαιοσύνη άλλωστε είναι το ¨τελευταίο οχυρό της δημοκρατίας¨ και αν καταλυθεί ή αποδυναμωθεί έστω, τότε θα καταλυθεί και το πολίτευμα ή το σύνταγμα που κατοχυρώνει τις ελευθερίες μας.

    Η δικαιοσύνη είναι η υπέρτατη εξουσία και δεν πρέπει να παρακάμπτεται από κανέναν, ούτε να ελέγχεται από κόμματα, δεν έχει ανάγκη προστάτες και δεν εξαγοράζεται από οικονομικά συμφέροντα, αντίθετα πρέπει να εφαρμόζει τους νόμους, να τηρεί το σύνταγμα και να επιβάλλει το δίκαιο σε κάθε περίπτωση. Αυτός είναι ο θεσμικός ρόλος της δικαιοσύνης, να εποπτεύει και να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα, να κρίνει, να δικάζει και να καταδικάζει τους κάθε λογής παράνομους και να εμπνέει σεβασμό με τη δικαιοκρισία της στον λαό για να έχει την ¨έξωθεν καλή μαρτυρία¨. Ο λαός έχει εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη και αποδέχεται την κρίση της, όταν δεν καταστρατηγείται το πνεύμα των νόμων και δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά η νομολογία, αναλόγως οικονομικής ή πολιτικής ισχύος δηλαδή, και δεν υπάρχουν κυκλώματα νομικών ή δικαστών να μεθοδεύουν απαλλακτικά βουλεύματα ή αποφάσεις, όπως συνέβη και με το εγχώριο παραδικαστικό σκάνδαλο. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης έγκειται στην αντικειμενικότητά της, τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα, την εντιμότητα των λειτουργών της, την πιστή εφαρμογή των νόμων και την προάσπιση του κράτους δικαίου. Πρέπει γι’ αυτό ο δικαστής να στέκει ψηλά στη συνείδηση όλων, να είναι πάνω από πολιτικούς αρχηγούς και υπουργούς ή οικονομικά ισχυρούς παράγοντες, εκδότες, προέδρους ΠΑΕ  κα, να μην ανέχεται το άδικο και να μη συμβιβάζεται με το άνομο. Η ετυμηγορία του γι’ αυτό πρέπει να είναι αδέκαστη, αμετάκλητη και να απηχεί το ¨κοινό περί δικαίου αίσθημα¨.

    Στο σύγχρονο νομικό σύστημα όμως, και ειδικότερα το ποινικό δίκαιο, έχουν εισχωρήσει πολλές νεωτεριστικές αντιλήψεις, με ανθρωπιστικό δήθεν επικάλυμμα, υπέρ των δικαιωμάτων των καταχραστών, των παραβατών, των κάθε λογής κακοποιών και εγκληματιών ή παρανόμων εν γένει, έτσι ώστε να μην τιμωρούνται ή να μη δικάζονται έστω. Έτσι μάθαμε νομικούς όρους-εφευρήματα όπως ¨η παραγραφή¨, για πολιτικά κυρίως εγκλήματα ή σκάνδαλα, ο ¨ανασταλτικός χαρακτήρας της ποινής¨ για τον δράστη, ο ¨πρότερος έντιμος βίος¨, η ¨αποφυλάκιση υπό όρους¨, ακόμα και για ισοβίτες ή βαρυποινίτες που εξέτισαν μέρος της ποινής τους, η ¨εξαγορά της προσωποκράτησης¨ αδιακρίτως, η ¨χορήγηση αδειών εξόδου¨ σε κρατούμενους φυλακών, όπως βιαστές, ληστές και δολοφόνοι και άλλα πολλά. Όλα αυτά θα ήταν ανεκτά από την κοινωνία ως ¨πνεύμα μεγαλοψυχίας¨ του νομοθέτη ή ¨επίδειξη κοινωνικού ανθρωπισμού¨ αν δε γινόταν αυτή η συστηματική κατάχρηση δικονομικών μεθόδων και ευεργετικών διατάξεων της νομολογίας από καλοπληρωμένους δικηγόρους, που παρακωλύουν σοβαρά την απονομή δικαιοσύνης. Είναι γνωστές οι μεθοδεύσεις με τις συνεχείς αναβολές στη διεξαγωγή μιας δίκης, την αθρόα προσέλευση ψευδομαρτύρων, τα αίολα επιχειρήματα και τις αιτήσεις εξαίρεσης για δικαστές, εισαγγελείς ή δικαστικούς πραγματογνώμονες, έτσι ώστε μια δίκη να παρεμποδίζεται διαρκώς και να μην τελεσιδικούν χρονίζουσες υποθέσεις ή να μπαίνουν στο αρχείο.

    Αν επιθυμούμε πραγματικά την τάξη θα πρέπει να επιβάλλουμε μετά την ¨ύβρι¨ (ασέβεια, υπέρβαση μέτρου) την ¨τίσι¨ (τιμωρία), για τον σωφρονισμό του δράστη αλλά και τον παραδειγματισμό των άλλων. Παρότι πιστεύουμε ακόμα ότι «έστι δίκης οφθαλμός, ός τα πανθ’ ορά», ας μην περιμένουμε από αβουλία ή ανικανότητα τον Θεό για να δικάσει ! Η δικαιοσύνη πρέπει να’ ναι εγκόσμια. Η κρίση ας είναι αιώνια…

Κυριακή, 10 Απριλίου 2016

51ο κριτήριο:"Οι ψυχολογικές ρίζες του ρατσισμού"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
                                   
51ο κριτήριο αξιολόγησης                                                               Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                                φιλόλογος
                                          Οι ψυχολογικές ρίζες του ρατσισμού

     Από τον Ξένιο Δία που προστάτευε τους ξένους και τον αρχαίο θεσμό της φιλοξενίας, που θεωρούσε το πρόσωπο του ξένου ιερό, έγινε ένα τεράστιο ψυχολογικό άλμα και το κοινωνικό -πολιτισμικό- ψυχολογικό μας εκκρεμές σήμανε την ώρα της ξενοφοβίας, όπως δείχνουν και τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας της Κάπα Research. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού έρχεται να μας θυμίσει τα ίσα δικαιώματα των ανθρώπων κατ’ αρχήν στη ζωή και στην αξιοπρέπεια και κατά δεύτερο λόγο να μας φέρει αντιμέτωπους με τα στερεότυπα και τις στάσεις μας απέναντι στους «διαφορετικούς».

     Γενιές ολόκληρες Ελλήνων μεγάλωσαν με στερεότυπες απειλές του τύπου «φάε τη σούπα σου γιατί θα έρθει να σε πάρει ο γύφτος» ή «αν δεν κάτσεις καλά θα σε φάει ο αράπης», με παραδείγματα προς γνώση και συμμόρφωση από πολιτισμικές, κοινωνικές, θρησκευτικές ή άλλες μειονότητες. Στις ημέρες μας αυτές οι απειλές ξεθώριασαν και έχασαν την πειθώ που κάποτε είχαν αλλά αντικαταστάθηκαν από άλλες που αντλούν από διαφορετικές ομάδες. Οι σπόροι του ρατσισμού εμφυτεύονται από πολύ νωρίς στην κοινωνική συνείδηση του ατόμου και γίνονται μέρος της ψυχοσύνθεσής του και της στάσης του απέναντι στους άλλους. Γιατί όμως οι άνθρωποι γίνονται ρατσιστές; Γιατί οι κατά τα άλλα καλοί, κοινωνικοί, ανοιχτόκαρδοι και εξυπηρετικοί άνθρωποι γίνονται ξαφνικά εμπνευστές τέτοιων στερεότυπων απειλών και στη συνέχεια γίνονται δύσπιστοι και εχθρικοί απέναντι στους ξένους;

   Ο φόβος του διαφορετικού και του άγνωστου αποτελεί τον καταλύτη μιας ψυχολογικής διαδικασίας που στηρίζεται στην αρχή της ομοιότητας. Οι όμοιοι με εμάς ανήκουν στην ίδια ομάδα και επομένως είναι ακίνδυνοι. Ο αλλιώτικος, ο ξένος, εμπεριέχει εξ ορισμού το διαφορετικό και κατ’ επέκταση το επικίνδυνο. Ακόμη κι αν ο φόβος της επικινδυνότητας απορριφθεί, ο διαφορετικός τρόπος ζωής και η εμφάνιση είναι αρκετά για να κριθούν κατώτερα από τα δικά μας και επομένως να απορριφθούν. Έτσι δημιουργούνται προκαταλήψεις που υψώνονται σαν φράγμα ανάμεσα στους διαφορετικούς ανθρώπους. 

   Ζούμε σε μια αυξανόμενα πολιτισμικά πλουραλιστική κοινωνία αλλά οι γονείς και οι δάσκαλοι μιλάνε πολύ λίγο στα παιδιά για τον ρατσισμό. Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η στάση των ενηλίκων «δεν μιλώ για την προκατάληψη, άρα δεν υπάρχει» ουσιαστικά την ενθαρρύνει. Σε έναν ιδανικό κόσμο οι γονείς διδάσκουν στα παιδιά τους να έχουν πολιτισμική «αχρωματοψία» αλλά όταν οι γονείς παραμένουν σιωπηλοί κάποιοι άλλοι θα επηρεάσουν τα παιδιά. Τα παιδιά νιώθουν άνετα με παιδιά που είναι όμοια με αυτά και η παραμονή στην κοινή ομάδα τους δημιουργεί ένα αίσθημα ασφαλείας. Παραδόξως αυτό δεν ισχύει μόνο για ομοιογενείς ομάδες. Έτσι «δεμένες» ετερογενείς ομάδες σαν αυτές μιας σχολικής τάξης, που δίνεται έμφαση στη φιλία και όχι στην εθνικότητα, μπορεί να εμπνέουν αίσθηση ασφαλείας. Έρευνες δείχνουν ότι η εχθρότητα απέναντι σε διαφορετικές ομάδες αρχίζει από πολύ νωρίς, από τριών μόλις ετών, και η πολιτισμική ταυτότητα της πλειονότητας αποφασίζει ποιος είναι έξω και ποιος μέσα. Ο παράγοντας-κλειδί για την πρόληψη του ρατσισμού είναι η συζήτηση γύρω από αυτόν. Η έλλειψη διαλόγου στο σπίτι και στο σχολείο ενθαρρύνει τα αρνητικά στερεότυπα.

    Γονείς ή δάσκαλοι και παιδιά μπορούν να ξεκινήσουν τη συζήτηση για τις προκαταλήψεις, τον ρατσισμό και τον πολιτισμικό πλουραλισμό με τις παρακάτω ερωτήσεις: Τι σημαίνει πολιτισμικός πλουραλισμός; Γιατί είναι σημαντικός; Θέλεις να μάθεις παραπάνω πράγματα για άλλους ανθρώπους; Ποιους; Πώς μπορείς να το κάνεις; Τι σημαίνει «κοινωνική ομάδα», τι σημαίνει «κοινωνία» και ποιες άλλες λέξεις και έννοιες συνδέουμε μαζί τους; Τι σου αρέσει και τι όχι στη δική σου κοινωνική ομάδα; Πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι στη δική σου κοινωνική ομάδα ή χώρα να ζουν μαζί αρμονικά;                                              
                                          (Βάρβογλη Λίζα, εφημ. «ΤΟ ΒΗΜΑ», 1 Απριλίου 2001)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις.
                                                                                     Μονάδες 25
Β1.Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: κατ’ αρχήν, στηρίζεται, σιωπηλοί, ετερογενείς, ενθαρρύνει.
                                                                                     Μονάδες 5
Β2. Ποιο είναι το είδος του κειμένου; Να αναφέρετε τρια χαρακτηριστικά του που το επιβεβαιώνουν. 
                                                                                     Μονάδες 4   
Β3 α «Η έλλειψη διαλόγου στο σπίτι και στο σχολείο ενθαρρύνει τα αρνητικά στερεότυπα»: Γιατί η συντάκτρια προτίμησε την ενεργητική σύνταξη; Να τη μετατρέψετε σε παθητική.
                                                                                     Μονάδες 3
    β.Ποια είναι τα δομικά μέρη της τρίτης παραγράφου του κειμένου;. 
                                                                                     Μονάδες 3         
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος (ή οι τρόποι) και τα μέσα πειθούς στη δεύτερη και την τρίτη παράγραφο του κειμένου;
                                                                                     Μονάδες 10
Β5. «Ο παράγοντας-κλειδί για την πρόληψη του ρατσισμού είναι η συζήτηση γύρω από αυτόν.»: Σε μία παράγραφο 80-100 λέξεων να τεκμηριώσετε την άποψη αυτή.
                                                                                     Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου:
 Τα τελευταία χρόνια αναβιώνει σε αρκετές χώρες στον κόσμο το φαινόμενο του ρατσισμού. Οι διακρίσεις δεν περιορίζονται πλέον μόνο στο χρώμα και τη φυλή, αλλά παίρνουν και κοινωνική διάσταση, αφού περιλαμβάνουν άνεργους, οικονομικούς μετανάστες, θρησκευτικές μειονότητες και ανθρώπους διαφορετικών κοινωνικών ομάδων. Εσείς τι πιστεύετε ότι οι Έλληνες είναι ρατσιστές ή ξενοφοβικοί; Ποιες είναι οι κύριες αιτίες που γεννούν τη ρατσιστική συμπεριφορά στους ανθρώπους; Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να περιοριστεί το πρόβλημα στον σύγχρονο κόσμο; Υποθέστε ότι εκφωνείτε ομιλία σε ημερίδα αφιερωμένη στην «Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού».
             (500-600 λέξεις).                                                 
                                                                                      Μονάδες 40



      
                                                                                                                                           

Τρίτη, 5 Απριλίου 2016

50ο κριτήριο:"Κοινωνική βία και εγκληματικότητα"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

50ο κριτήριο αξιολόγησης                                                              Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                               φιλόλογος
                                          Κοινωνική βία και εγκληματικότητα

   Κανείς ισορροπημένος άνθρωπος δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η βία και η συνακόλουθη εγκληματικότητα είναι φυσιολογικές εκδηλώσεις μέσα στην οργανωμένη κοινωνία και ότι δεν πειράζει, αν πότε-πότε κάποιος ληστεύεται ή δολοφονείται. Αυτό εθεωρείτο πάντα αντικοινωνική- παραβατική συμπεριφορά και η νομοθεσία από την εποχή του Χαμουραμπί και από πολύ πιο πριν ακόμα την καταδίκαζε και την τιμωρούσε.

    Μπορεί η βία στη φύση να θεωρείται απαραίτητη για την επιβίωση των ειδών και η απουσία της να αποτελούσε σοβαρό μειονέκτημα για τον ζωικό μας πρόγονο. Από τη στιγμή όμως που ο πρόγονός μας ξεκίνησε να δημιουργεί πολιτισμό, η βία και τα αποτελέσματά της πήραν ηθική χροιά και εμφανίστηκε και ο όρος εγκληματικότητα για να δηλώσει την παραβίαση των νόμων που η δικαιοσύνη τιμωρεί. Επομένως κανείς λογικός άνθρωπος δεν είναι δυνατό να εκτιμά τους μαχαιροβγάλτες, τους μαφιόζους, τους ληστές τραπεζών και τους δολοφόνους αθώων ανθρώπων.
Ή μήπως όχι;
     Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που ο κόσμος αθέλητα στρέφεται με συμπάθεια προς τέτοιες εγκληματικές φυσιογνωμίες για λόγους που μόνο η ψυχιατρική μπορεί να εξηγήσει. Βιαστές και δολοφόνοι γυναικών γίνονται αντικείμενο λατρείας άλλων γυναικών, που τους στέλνουν ερωτικά γράμματα στη φυλακή. Ληστές και φονιάδες αντιμετωπίζονται από μια μερίδα της κοινής γνώμης με θαυμασμό περίπου σαν ήρωες πολέμου. Γίνονται δηλαδή ένα είδος λαϊκών ηρώων σε εποχές που δεν υπάρχει πόλεμος για να αναδείξει αυθεντικούς ήρωες. Γιατί το να τα βάζει κάποιος με μια ολόκληρη κοινωνία και με μια αστυνομία που τον κυνηγά ανελέητα, κι αν τον τσακώσει είναι βέβαιο ότι θα τον κάνει κόσκινο από τις σφαίρες, του προσδίδει μια γοητεία, στην οποία ο απλός κόσμος φαίνεται ότι δεν μπορεί να αντισταθεί.

     Αυτό είναι ένα ζητούμενο. Όπως ζητούμενο είναι γιατί σε εποχές ειρήνης φαίνεται να αυξάνεται η κοινωνική βία και η εγκληματικότητα, ενώ από την άλλη η Πολιτεία δείχνει ανίκανη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά αυτό το σοβαρό πρόβλημα.

     Σκοτεινοί τύποι βρίσκουν την ευκαιρία σε ειρηνικές διαδηλώσεις να καταστρέψουν καταστήματα, να βάλουν φωτιές, να τραυματίσουν, ακόμα και να σκοτώσουν αμέριμνους πολίτες. Στα γήπεδα η βία είναι πολλές φορές ανεξέλεγκτη, γίνονται καταστροφές, πέφτει ξύλο, φίλαθλοι τραυματίζονται, οι δρόμοι πλημμυρίζουν από εξαγριωμένους νεαρούς και τρέμει κανείς να μη βρεθεί στο διάβα τους. Βόμβες εκρήγνυνται πού και πού, άνθρωποι διαμελίζονται. Συμμορίες λυμαίνονται τις συνοικίες, καμιά φορά δολοφονούν αυτούς που ληστεύουν, άλλοτε απλώς τους γρονθοκοπούν. Κατόπιν στην τηλεόραση εμφανίζονται νομοταγείς πολίτες να σείουν απειλητικά τις καραμπίνες τους, έτοιμοι να ξεπαστρέψουν τους ληστές που θα τολμήσουν να παραβιάσουν τον ιδιωτικό τους χώρο.

     Μια διάχυτη πεποίθηση επικρατεί ότι πια τα πράγματα δεν μπορούν να ελεγχθούν, ότι πάνε από το κακό στο χειρότερο, ότι είμαστε όλοι έρμαια της βίας και της εγκληματικότητας που δεν μπορεί κανείς να αναχαιτίσει. Πολλές αναλύσεις και συζητήσεις γίνονται γι’ αυτό το θέμα και αναζητούνται οι υπαίτιοι, που άλλοτε είναι η ανεπαρκής αστυνόμευση, άλλοτε η έλλειψη αγωγής από την οικογένεια και το σχολείο, άλλοτε οι αλλοδαποί, άλλοτε τα video games, άλλοτε η χαλάρωση των ηθών, άλλοτε η τηλεόραση και άλλοτε όλα αυτά μαζί. Κατηγορούνται επίσης η σύγχρονη τάση για εύκολο πλουτισμό και η απληστία που παρασύρουν πολλά άτομα με χαλαρή συνείδηση σε βίαιη και αντικοινωνική συμπεριφορά.

     Έχει όμως πράγματι αυξηθεί τόσο πολύ η εγκληματικότητα ή έχει αυξηθεί η ενημέρωσή μας γι αυτήν; Φαίνεται ότι μάλλον έχουν αυξηθεί και τα δύο.

    Μια άλλη πλευρά αυτού του προβλήματος είναι κατά πόσον η βία και η εγκληματικότητα λειτουργούν σαν ασφαλιστική δικλίδα σε περιόδους μακράς ειρήνης, όταν οι άνθρωποι απέχουν από τη βία του πολέμου και συσσωρεύουν εντός τους αποθέματα επιθετικότητας που δεν ξέρουν πού να τα διοχετεύσουν.

    Μια εξήγηση που δεν ακούγεται καθόλου είναι ότι με αυτό τον τρόπο εκτονώνεται -με κάποιες αβαρίες εννοείται- η συσσωρευμένη βία που αποθηκεύεται σιγά-σιγά μέσα μας σε περιόδους ειρήνης και η οποία, αν δεν εκτονωθεί, είναι πολύ επικίνδυνη και δεν ξέρουμε πού μπορεί να οδηγήσει. Ο αθλητισμός π.χ. εκτός του ότι είναι μια πολύ υγιεινή συνήθεια για όσους τον ασκούν, είναι επίσης και μια πρώτης τάξεως ασφαλιστική δικλίδα για όσους τον παρακολουθούν. Ειδικά όταν πρόκειται για ομαδικά αθλήματα, όπως το ποδόσφαιρο. Εδώ μπορεί κανείς να βγάλει από μέσα του πολλές εντάσεις με νόμιμο τρόπο και δεν χρειάζεται μεγάλη φαντασία για να καταλάβουμε ότι πρόκειται για ένα πολεμικό παιχνίδι, εφόσον έχουμε δυο ομάδες που επιτίθενται η μία στην άλλη με στόχο να νικηθεί η μία και να νικήσει η άλλη. Έτσι, με αυτή τη συμβολική βία μπορεί να εκτονωθεί κανείς, αλλά καμιά φορά δεν είναι αρκετό αυτό. Τότε η βία θα γίνει πραγματική, θα σπάσουν καθίσματα, θα μπουν φωτιές και θα πέσει και ξύλο. Δεν πειράζει, αρκεί να μη γίνει κανένας φόνος. Το θέμα είναι να εκτονωθεί ο κόσμος…

    Πολεμική δραστηριότητα υποδηλώνουν επίσης και οι ταραχές που γίνονται στις πόλεις κατά καιρούς. Δεν είναι καθόλου ευχάριστο να βλέπει κανείς κτήρια να καίγονται, βιτρίνες να σπάνε, αυτοσχέδιες βόμβες να εκρήγνυνται. Αλλά με τέτοια επεισόδια ξαναζεί φαίνεται η συλλογική μας μνήμη τους αμέτρητους πολέμους που έχει βιώσει το είδος μας και η πολεμική ατμόσφαιρα λίγων ωρών είναι πιθανό να μάς απαλλάσσει από τις συσσωρευμένες εσωτερικές μας εντάσεις. Ίσως, αν δεν συνέβαιναν όλα αυτά, να είχαμε πραγματικό πόλεμο. Κι αυτόν κανείς μας δεν τον θέλει σήμερα πια. 

    Μπορεί λοιπόν η κοινωνική βία και εγκληματικότητα να μην πατάσσεται ικανοποιητικά, επειδή κάποιοι σκέφτονται ότι με αυτό τον τρόπο οι πιο ζωηροί και ταραχώδεις συμπολίτες μας βρίσκουν διέξοδο και δεν προχωρούν στα χειρότερα, στα οποία πολύ εύκολο είναι να παρασυρθεί κατόπιν ολόκληρη η κοινωνία. Αν κάτι τέτοιο έχουν στο νου τους οι ιθύνοντες κανείς δεν μπορεί να το πει με σιγουριά. Ωστόσο οι ισορροπίες σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αρκετά εύθραυστες και, όταν βλέπουμε πολίτες να κραδαίνουν όπλα για την αυτοάμυνά τους, μάλλον η ζυγαριά έχει αρχίσει να γέρνει προς την επικίνδυνη μεριά.

     Τον τελευταίο καιρό πάντως στον τόπο μας έχουν συμβεί αποτρόπαιοι φόνοι που σηματοδοτούν το τέλος των κοινωνικών αντοχών μας. Αν μια συμβολική βία είναι απαραίτητη για να εκτονώνονται τα πιο ζωηρά στοιχεία της κοινωνίας, η πραγματική βία, δηλαδή ο φόνος, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε από τους πολίτες ούτε από αυτούς που έχουν την εξουσία. Κι αν οι έχοντες την εξουσία δεν έχουν και την ικανότητα να περιορίσουν τη βία στις συμβολικές μορφές της, οι πολίτες θα καταφύγουν στην πραγματική βία είτε μιμούμενοι τους παραβάτες είτε αμυνόμενοι εναντίον τους. Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει ότι ο κοινωνικός ιστός θα αρχίσει να ξηλώνεται και θα γυρίσουμε πάλι σε εποχές που έχουμε ξεχάσει, τότε που ο καθένας υπεράσπιζε τον εαυτό του μόνος του και το κράτος ήταν απλώς μια εικόνα στο βάθος.

     Για να το πούμε αλλιώς: μια μορφή βίας μπορεί να είναι αναγκαίο κακό σε μια ειρηνική κοινωνία που χρειάζεται τις ασφαλιστικές δικλίδες της, αλλά η αιματηρή και επαναλαμβανόμενη βία δεν είναι πια δικλίδα, είναι ξεκλείδωτες και ορθάνοιχτες θύρες για να ορμήσει μέσα ανεξέλεγκτη η εγκληματικότητα.                                                                  
                                                                         (Καίτη Βασιλάκου)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 120-140 λέξεις περίπου. 
                                                                            Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: 
θεωρείται, ανελέητα, αναχαιτίσει, πατάσσεται, κραδαίνουν.
                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
μερίδα, αντισταθεί, καθόλου, σιγουριά, αιματηρή.
                                                                           Μονάδες 5
Β3. α. Ποιο είναι το είδος της συλλογιστικής πορείας στην τρίτη παράγραφο;
                                                                           Μονάδες 4  
       β. Με ποιον τρόπο (ή τρόπους) αναπτύσσεται η ίδια παράγραφος του κειμένου; 
           Να δικαιολογήσετε  την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 6    
Β4.  Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην πρωτελευταία παράγραφο του κειμένου; 
       Να δικαιολογήσετε  την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 5
Β5. "Τον τελευταίο καιρό πάντως στον τόπο μας έχουν συμβεί αποτρόπαιοι φόνοι που σηματοδοτούν το τέλος των κοινωνικών αντοχών μας". Συμμερίζεστε την άποψη αυτή; Ναι ή όχι και γιατί; (80-100 λέξεις).
                                                                           Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
"Η έξαρση των φαινομένων βίας και εγκληματικότητας, με δράστες άτομα νεαρής κυρίως ηλικίας, προβληματίζει ιδιαίτερα την κοινωνία, όσο και την οργανωμένη πολιτεία και καθιστά περισσότερο επιτακτική την ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων για την αντιμετώπισή τους. Σ'ενα άρθρο (500-600 λέξεων) που προορίζεται για δημοσίευση σε έντυπο ευρείας κυκλοφορίας, να προτείνετε τους πιθανούς τρόπους άρσης των φαινομένων βίας κι εγκληματικότητας στον σύγχρονο κόσμο".                                                                        
                                                                           Μονάδες 40