Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2016

"Η τέχνη και ο ρόλος του καλλιτέχνη"


                                                                                              Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                      Φιλόλογος
Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ
                                                                                                                                                             
    Η τέχνη είναι ένα δημιουργικό ερέθισμα και χάρισμα ορισμένων ξεχωριστών ανθρώπων, που έχουν τη δύναμη να μετουσιώνουν τη σκέψη ή τη φαντασία τους σε έργα μοναδικά και αξεπέραστα στο χρόνο. Από τα πρώτα δείγματα προϊστορικής τέχνης, όπως οι σπηλαιογραφίες, τα κεραμικά ή πέτρνα ειδώλια και τα μεγαλιθικά μνημεία, μέχρι τη σύγχρονη μεταμοντέρνα τέχνη, ο άνθρωπος ένιωθε πάντα την ίδια ανάγκη να εκφράσει τον ψυχικό του κόσμο και να επικοινωνήσει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο με τους άλλους ανθρώπους. Η τέχνη πάντα του έδινε τη δυνατότητα να απελευθερωθεί από τη συμβατική κατάσταση που ζούσε, να γίνει ο φορέας μηνυμάτων και ιδεών, που δε θα γοήτευαν μόνο τον ίδιο, αλλά θα προκαλούσαν και αισθητική συγκίνηση σ’ ένα μικρό ή μεγάλο κοινό. Αυτό είναι άλλωστε και το διαχρονικό μυστηριακό περιεχόμενο της τέχνης· να γοητεύει και να συγκινεί, να προκαλεί τον θαυμασμό, αλλά και τον προβληματισμό των άλλων για το μήνυμα και τον σκοπό του καλλιτέχνη - δημιουργού.

Η ΩΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

    Τέχνη μπορεί να θεωρηθεί κάθε δημιουργία που πληροί τα κριτήρια της αισθητικής ωραιότητας. Το ωραίο στην τέχνη δε συμπίπτει με ό,τι συνηθίζουμε να θεωρούμε αντικειμενικά ωραίο στη ζωή μας, γιατί η αισθητικότητα της τέχνης δεν ταυτίζεται με την αισθητικότητα των φυσικών πραγμάτων. Το ωραίο στην τέχνη ανταποκρίνεται σε καλαισθητικά κριτήρια που κατανοούν περισσότερο οι μυημένοι και αποδέχεται ένα μικρό ή μεγάλο κοινό. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι οι περισσότεροι έχουν στο μυαλό τους την αρχετυπική ομορφιά με την κλασική σύλληψη του όρου (απολλώνιο στοιχείο), όμως η ωραιότητα δεν είναι τόσο ζήτημα αισθητηριακής θέλξης, όσο πνευματικής συγκίνησης και θαυμασμού, γιατί οι αισθήσεις παίζουν μόνο τον ρόλο του μέσου. Η τέχνη είναι ανώτερη σύλληψη και ποίηση εκ του μη όντος, μοναδική, πρωτότυπη, όχι αντίγραφο της φύσης. Το φυσικό ωραίο δεν είναι τέχνη γιατί ο καλλιτέχνης δεν είναι αντιγραφέας, αλλά εμπνευσμένος δημιουργός και κάνει τη δική του αποκάλυψη στον κόσμο.


ΠΩΣ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Η ΤΕΧΝΗ:

    Η τέχνη γεννήθηκε μαζί με την κοινωνική ζωή και από το περίσσευμα της ενέργειας του ανθρώπου. Αρχικά από την προσπάθειά του να δώσει στα χρηστικά του αντικείμενα (όπλα ή εργαλεία) καλαίσθητη μορφή και αργότερα από την ανάγκη του να εκφράσει κάποια έντονα συναισθήματα και ιδέες. Στους πρωτόγονους η τέχνη συνδέεται στενά με τη μαγεία και τις θρησκευτικές τελετές στη φύση (ζωγραφική του σώματος και του προσώπου, τατουάζ, κόσμημα, τοτέμ, ξόανα, μεγαλιθικά μνημεία). Ιστορικά η τέχνη συμβαδίζει με την εξελικτική πορεία των λαών και σπανιότερα προηγείται της εποχής της, όπως η Αναγέννηση. Δεν υπήρξε πολιτισμός στην ιστορία χωρίς έργα και μνημεία τέχνης, λιγότερο ή περισσότερο σημαντικά, οπότε θα πρέπει να θεωρούμε την τέχνη ως ζωτική ανάγκη του ανθρώπου για έκφραση κι επικοινωνία ή εκτόνωση (ψυχαγωγία) και διαφυγή δηλαδή με μια λέξη ελευθερία.

Η ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

    Η διάκριση των Καλών από τις χρήσιμες ή εφαρμοσμένες τέχνες υφίσταται γιατί είναι εντελώς διαφορετικά τα αισθητικά κριτήρια μεταξύ τους, όπως άλλωστε και τα ενδιαφέροντα ή τα κίνητρα των δημιουργών τους. Αυτή η διάκριση της τέχνης από την τεχνική και τις κατασκευές, των Καλών τεχνών από τις χρήσιμες τέχνες έγινε τον 18ο αιώνα και βασίζεται στο διαχωρισμό της παραγωγής σε χρηστικά αγαθά και σε έργα που γίνονται για χάρη της δημιουργίας. Οι εικαστικές τέχνες είναι οι περισσότερο παραστατικές, οπτικές ή τέχνες του χώρου, οι οποίες ταυτίζονται από τους περισσότερους με τις καλές τέχνες συνολικά, ενώ υπάρχουν ακόμη και νεότερες σύνθετες μορφές τέχνης. Ειδικότερα οι καλές τέχνες είναι :

1. Αρχιτεκτονική
2. Ζωγραφική
3. Γλυπτική - Χαρακτική - Πλαστική
4. Λογοτεχνία (Ποίηση – Πεζογραφία)
5. Χορός
6. Μουσική
7. Θέατρο - Κινηματογράφος



Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ: 

     Η τέχνη είναι κοινωνικό φαινόμενο και γέννημα εποχής που εμπεριέχει όλα τα θετικά και αρνητικά στοιχεία μιας περιόδου, όπως αυτά αναλύονται μέσα από τη ματιά και τη διαίσθηση του καλλιτέχνη. Ως διαισθητικό φαινόμενο η τέχνη υπακούει σε αρχές, ακολουθεί πρότυπα, έχει μέτρα, αναλογίες και κανόνες, που προσδιορίζονται πάντα σε σχέση με την εποχή ή την κοινωνική πραγματικότητα που ζει ο καλλιτέχνης. Αυτή η κοινωνική πραγματικότητα άλλοτε εμπνέει και συγκινεί και άλλοτε προκαλεί ή διεγείρει τον δημιουργό, ο οποίος στο έργο του αποκωδικοποιεί κι ερμηνεύει όλα αυτά τα αντιφατικά ερεθίσματα ή βιώματα της εποχής του με τη δική του αισθαντική ματιά και ανασυνθέτει καλλιτεχνικά με την πένα, τη σμίλη ή τον χρωστήρα του. Πηγή της δημιουργίας είναι η ίδια η ζωή, οπότε είναι αδιανόητο να θέλουμε ν’ αποκόψουμε ένα έργο τέχνης από τον χώρο και τον χρόνο που το γέννησε ή τον άνθρωπο που το δημιούργησε, διαφορετικά θα αλλοιώσουμε τον χαρακτήρα της τέχνης και θα παρερμηνεύσουμε το μήνυμα και τον σκοπό της.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

    Η τέχνη προκαλεί αισθητική συγκίνηση και προσδίδει ομορφιά στον κόσμο μας, αντίθετα με όλα τα άλλα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνικής που προκαλούν συχνά το φόβο. Η μύηση στην τέχνη είναι μέθεξη στο κοινό βίωμα, που μας υποβάλλει σκέψεις και μας εμπνέει συναισθήματα, κάτι ανάλογο δηλαδή με το θρησκευτικό συναίσθημα και την κάθαρση της ψυχής μας. Η τέχνη έτσι γίνεται μια άμεση και οικουμενική γλώσσα που μιλά απευθείας στις καρδιές των ανθρώπων ανεξαρτήτως εθνικής καταγωγής, παράδοσης και κουλτούρας, τους γοητεύει με την εκφραστική της δύναμη και πολυμορφία, τους αποσπά από την ανιαρή πραγματικότητα της ζωής τους και τους ταξιδεύει στο φανταστικό της κόσμο.

    Η τέχνη είναι ψυχαγωγική και αγχολυτική εμπειρία, μια εναλλακτική θεραπεία για τον άνθρωπο που κατατρύχεται από τα ¨οικεία κακά¨ της εξέλιξης με την τεχνοκρατική μονομανία, την πληροφορική εξάρτηση, το κυνήγι οικονομικών μεγεθών, την αβεβαιότητα της παγκοσμιοποίησης, τη μαζοποίηση και τον καταναλωτισμό, που του κάνουν τη ζωή άχρωμη, απρόσωπη και αδιέξοδη. Σ’ αυτή τη θύελλα της εποχής που παρασύρει τα πάντα, η τέχνη είναι ίσως το απάνεμο λιμάνι, το ασφαλές καταφύγιο παρηγοριάς κι ελπίδας, που ηρεμεί και γαληνεύει, ευαισθητοποιεί και συγκινεί, εμψυχώνει κι εξυψώνει τους ανθρώπους εμπλουτίζοντας τον ψυχικό τους κόσμο με συναισθήματα και το μυαλό τους με ιδέες. Πολλοί απλοί άνθρωποι που έχουν την έμφυτη κλήση ή το ιδιαίτερο τάλαντο και ασχολούνται από χόμπι με καλλιτεχνικές δραστηριότητες, αισθάνονται ικανοποίηση και ψυχική ευφορία με τα έργα τους, ενώ ¨γεμίζουν¨ τον ελεύθερο χρόνο τους και με νόημα τη ζωή τους. Περισσότερο λυτρωτική όμως είναι η τέχνη για τους ίδιους τους καλλιτέχνες - δημιουργούς, που ζουν και αναπνέουν μόνο γι’ αυτή ώστε να ταυτίζονται απόλυτα μαζί της, σε σημείο μάλιστα που να κάνουν τη ζωή τους τέχνη και την τέχνη τους ζωή.

     Ορισμένες μορφές τέχνης όπως το αρχαίο ή κλασικό θέατρο και η παγκόσμια λογοτεχνία είναι μια διαρκής μαθητεία στα μυστήρια της ζωής, του έρωτα και του θανάτου, εγκόσμια και υπερκόσμια, ανθρώπινα και θεία. Ο λόγος είναι γιατί μας διδάσκουν με τρόπο μοναδικό, μας λένε διαχρονικές αλήθειες, μας μιλάνε για ιδανικά, ηθικά πρότυπα και αξίες που μας εμπνέουν ένα αγωνιστικό πνεύμα και μια στάση ζωής. Φτάνει μόνο να σκεφτούμε πόσες γενιές και για πόσους αιώνες διδάχτηκαν στη βασική τους εκπαίδευση τα έπη του Ομήρου και μεγάλωσαν με τα έργα του Σαίξπηρ. Τις πιο ωραίες διατυπώσεις τις διαβάζαμε πάντα από τους ποιητές… ούτε τους επιστήμονες, ούτε τους φιλοσόφους.

    Σε πολλές περιπτώσεις η τέχνη γίνεται επανάσταση που ανατρέπει τη συμβατική αρμονία του κόσμου, ξεπερνά τον χρόνο και αλλάζει την εντύπωσή μας για τις διαστάσεις του χώρου δημιουργώντας έτσι ένα νέο σύμπαν. Αυτή η κοσμογονία στην τέχνη αποδόθηκε μοναδικά στον υπερρεαλισμό που διακήρυσσε την υπέρβαση της πραγματικότητας και τη σύνθεση του ονείρου με την πραγματικότητα σε μια νέα υπερπραγματικότητα. Η τέχνη είναι επαναστατική και ασυμβίβαστη με τις διάφορες μορφές εξουσίας γιατί έχει την ελευθερία και τη δύναμη να δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα που δεν απαντά η θρησκεία, η φιλοσοφία, η επιστήμη και η πολιτική εξουσία. Γι’ αυτό τον λόγο άλλωστε πολλοί προικισμένοι ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφοι, καλλιτέχνες γενικώς, στην εποχή τους πολεμήθηκαν με λύσσα και καταδικάστηκαν από ιερατεία ή φορείς της κοσμικής εξουσίας.


Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ

    Ο καλλιτέχνης εκφράζει βιωματικά την τέχνη του και αποτυπώνει την έμπνευσή του με τον δικό του απαράμιλλο τρόπο, που είναι προϊόν ιδιοσυγκρασίας. Πηγή της έμπνευσής του μπορεί να είναι η πραγματικότητα που ζει, ο κόσμος των αισθήσεων και των κοινών παραστάσεων, αλλά ο ίδιος εκφράζεται αυτόβουλα και εντελώς αυτόνομα. Μπορεί δηλαδή να έχει ως αφετηρία ή αφορμή την πραγματικότητα, αλλά το έργο του την υπερβαίνει, σπάζει το φράγμα του χρόνου και της σχετικότητας, γίνεται διαχρονικό και παγκόσμιο, κι εξακολουθεί να συγκινεί και να γοητεύει, διαφορετικά δε θα μιλούσαμε για τέχνη, ούτε για σημαντικό καλλιτέχνη. Το πραγματικά σπουδαίο έργο τέχνης μιλάει με τον ίδιο θαυμαστό τρόπο στο κοινό της εποχής μας, όπως μιλούσε και στην εποχή που το γέννησε και το καταξίωσε. Αυτή την αίσθηση έχουμε όταν μιλάμε για κλασικά δηλαδή διαχρονικά έργα τέχνης. Έτσι ο εμπνευσμένος δημιουργός ή καλλιτέχνης είναι ένας πολίτης του κόσμου όλου, που κέρδισε δίκαια την αιωνιότητα και επάξια τη θέση του στην πνευματική ηγεσία ή τη διανόηση της εποχή του.

    Ο καλλιτέχνης δεν υπηρετεί την ιστορία, ούτε την κοινωνία όταν δημιουργεί, όσο εκφράζει τη δική του ανάγκη να δημιουργήσει, να ικανοποιήσει τον εαυτό του πρώτα και μετά τον κόσμο γύρω του, που έχει όμως αισθητική αγωγή και παιδεία ώστε να τον κατανοήσει κιόλας. Δεν πρέπει να θέλουμε τον καλλιτέχνη δέσμιο της εποχής του ή φορέα κοινωνικών και πολιτικών ιδεολογιών γιατί έτσι η τέχνη του γίνεται μαζική, λαϊκιστική ή προπαγανδιστική και χάνει την αυθεντικότητα της ή την καθολικότητά της. Ο πραγματικά σπουδαίος καλλιτέχνης δε γίνεται αρεστός από πρόθεση στο κοινό του για να πουλήσει, δεν επαγγέλλεται την τέχνη του για λόγους κερδοφορίας, ούτε νοιάζεται για τη δημοσιότητα και την προβολή στην τηλεόραση. Συνήθως οι περισσότεροι καλλιτέχνες ζουν αποκομμένοι από τον κόσμο, είναι σχεδόν απόκοσμοι ή ερημίτες από επιλογή, για να μην χάνουν τη διαύγεια και την ηρεμία που χρειάζονται ώστε να δημιουργούν απερίσπαστοι και αφοσιωμένοι αποκλειστικά στο έργο τους. Η αποστασιοποίησή τους άλλωστε τους δίνει τη δυνατότητα να διαβλέπουν καλύτερα τα παρόντα και τα μέλλοντα, πίσω δηλαδή από τα επιφαινόμενα και την αχλή των γεγονότων.

Η ΤΕΧΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

    Ο μεγάλος μας ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης στο τέλος μιας συνέντευξής του στο φιλολογικό περιοδικό ¨η Λέξη¨ κατέληγε: ¨Δεν προσπαθώ να εντυπωσιάσω κανέναν και για κανένα λόγο. Τον εαυτό μου μόνο…κι αυτό είναι το χειρότερο!¨. Είναι ίσως η ωραιότερη έκφραση που αποδίδει πιστά τον κόσμο του καλλιτέχνη και απαντά στο ερώτημα αν η τέχνη είναι μέσο ή αυτοσκοπός τελικά. Ακόμα κι αν δεν μπορούμε να γενικεύουμε στην ιστορία της τέχνης, το πρώτο που επιτυγχάνει ο καλλιτέχνης, πολύ ή λίγο δεν έχει τόση σημασία, είναι να ικανοποιήσει αισθητικά τον εαυτό του και μετά ίσως όλους τους άλλους. Την ώρα της δημιουργίας αναμφισβήτητα δεν σκέφτεται την κοινωνία, ούτε συμμερίζεται τις ανάγκες της ή τις απόψεις της για την τέχνη, αλλά λειτουργεί από μια παρόρμηση ψυχική ή έμπνευση ποιητική, που είναι απολύτως προσωπική και δεν μπορεί να είναι επιλογή ή απαίτηση άλλων.

     Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα καλλιτεχνών που αναγνωρίστηκαν μετά τον θάνατό τους γιατί έκαναν τέχνη για την ψυχή τους μόνο και δεν ακολούθησαν τις τάσεις της εποχής τους για να καταξιωθούν καλλιτεχνικά. Ο Βαν Γκογκ όσο ζούσε και δημιουργούσε δεν είχε πουλήσει παρά μόνο έναν πίνακά του κι αυτόν στον αδερφό του, που ήταν και χορηγός του, γιατί ο ιμπρεσιονισμός του ήταν ακατανόητος τότε στους πολλούς, ακόμα και στους τεχνοκριτικούς της εποχής του. Σήμερα όμως ένας πίνακας του μεγάλου ζωγράφου κοστίζει εκατομμύρια δολάρια. Ανάλογη τύχη είχε εδώ σε μας ο σπουδαίος λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος, που πέθανε εντελώς παρεξηγημένος και πάμφτωχος, από ασιτία δυστυχώς, αλλά δεν ήταν ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος δημιουργός που δεν τον άντεξε η εποχή του. Ο Καβάφης αγνοήθηκε προκλητικά από τους κύκλους των λογίων της εποχής του, αμφισβητήθηκε όσο κανένας άλλος ποιητικά όσο ζούσε μέχρι λίγο πριν τον θάνατό του, που αναγνωρίστηκε χάρις τον Ξενόπουλο και έκτοτε ο ίδιος αποτελεί μια ολόκληρη ποιητική σχολή, που επηρέασε υφολογικά και ερμηνευτικά (καβαφική ειρωνεία) πολλούς από τους μεταγενέστερους ποιητές.

    Το συμπέρασμα όλων αυτών είναι πως κανείς δεν μπορεί να νιώσει την ουσία και την αξία ενός καλλιτεχνικού έργου εκτός από τον άνθρωπο που το δημιούργησε. Όσα λένε μετά οι τεχνοκριτικοί είναι ερμηνείες δικές τους και υποθέσεις συχνά αντιφατικές. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει αυτό που σκεφτόταν και αισθανόταν ο ποιητής, γι’ αυτό και το ερώτημα …¨τι θέλει να πει ο ποιητής;¨ συχνά προκαλεί το γέλιο.

Η ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΗ ΤΕΧΝΗ

     Οι έξωθεν προσδιορισμοί και σκοποί στην καλλιτεχνική δημιουργία αποτελούν συνειδητή επιλογή ορισμένων καλλιτεχνών που ¨στρατεύονται¨ οικιοθελώς στην υπηρεσία ενός κόμματος ή μιας εθνικής ιδεολογίας. Η στράτευση τους είναι ιδεολογική ή πολιτική, το ίδιο και η τέχνη τους, γιατί ίσως έτσι αισθάνονται ότι αντλούν περισσότερη έμπνευση για να δημιουργούν και να αγωνίζονται με την τέχνη τους για τα ιδανικά που υπερασπίζονται ή τις αξίες που πρεσβεύουν. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα στην ιστορία της τέχνης με ¨στρατευμένους¨ ιδεολογικά και πολιτικά καλλιτέχνες ή ακόμα και στρατολογημένους από το κόμμα ή το καθεστώς, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση την επιβολή του λεγόμενου ¨Σοσιαλιστικού Ρεαλισμού¨ στην πρώην Σοβιετική Ένωση κατά τη Σταλινική περίοδο. Η τέχνη αυτή που ήταν εμφανώς προπαγανδιστική, απευθυνόταν σε ένα συγκεκριμένο κοινό και δεν είχε ευρύτερη αποδοχή ούτε βέβαια καλλιτεχνική απήχηση. Ανάλογα μικρή απήχηση είχε και το φιλολογικό-εικαστικό κίνημα του ¨Φουτουρισμού¨ το 1909-10 στην Ιταλία όταν οι εκπρόσωποί του διασυνδέθηκαν φανερά με τον ανερχόμενο τότε φασισμό.

    Αντίθετα με αυτού του είδους τη στράτευση υπάρχουν πλείστα παραδείγματα, λογοτεχνών κυρίως, που εμπνέονται από τις ιδέες του Σοσιαλισμού-Μαρξισμού και ανανεώνουν θεματικά την ποίηση (όπως συνέβη εδώ με τον Βρεττάκο, τον Ρίτσο, τον Βάρναλη) και την πεζογραφία (Θεοτόκης, Χατζόπουλος κ.α.). Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις ασήμαντων συγγραφέων που προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν την πολιτική τους ιδεολογία και ταυτότητα ως όχημα ανάδειξης του έργου τους, γιατί έβλεπαν το γενικότερο κλίμα της εποχής τους και ήθελαν να επωφεληθούν. Έτσι χρησιμοποίησαν την αριστερή διανόηση για να είναι εναρμονισμένοι με τις συνθήκες και η τέχνη τους έγινε λαϊκιστική ή μαζική, χωρίς έμπνευση ή πρωτοτυπία. Αυτή η μαζική παραγωγή τέχνης όμως δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματική τέχνη και θυμίζει περισσότερο βιομηχανία.

Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

    Κάθε λαός έχει να επιδείξει μνημεία τέχνης που συνδέονται με την ιστορία του στον παγκόσμιο πολιτισμό και την παράδοσή του αν μιλάμε για τη λαϊκή τέχνη. Η τέχνη είναι σημείο αναφοράς και ταυτότητας των ανθρώπων που ζουν σ’ έναν τόπο και νιώθουν την ίδια συγκίνηση όταν ακούνε τον εθνικό τους ύμνο ή θαυμάζουν την αρχιτεκτονική των προγόνων τους. Η αίσθηση αυτή είναι απαραίτητη για την εθνική μας αυτογνωσία γιατί μας συνδέει συναισθηματικά με το παρελθόν μας και μας ενώνει όλους βιωματικά, ώστε να παραμείνουμε κοινότητα σε μια δύσκολη εποχή, που εθνικά σύμβολα και θεμέλια λαών ξεριζώνονται από την παγκοσμιοποίηση των ισχυρών. Το συλλογικό μας υποσυνείδητο πρέπει να τροφοδοτείται από εικόνες και μνήμες ελληνικές, που θα μας γοητεύουν πάντα και θα μας συγκινούν με τον ίδιο τρόπο. Είτε θαυμάζουμε τη σφριγηλή ομορφιά ενός δωρικού κίονα, είτε ακούμε ένα παραδοσιακό πολυφωνικό τραγούδι της Ηπείρου για την ξενιτιά, θα νιώθουμε την ίδια περηφάνια για τα έργα του λαού μας, κι αυτό χάρις την τέχνη.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:

1) ¨Δεν υπάρχει τέχνη πολιτική. Δεν αγαπώ τους συγγραφείς που εικονογραφούν ιδεολογίες. Ο αληθινός καλλιτέχνης πρέπει να κάνει τη δική του ανακάλυψη του κόσμου. Θα ήθελα να φτάναμε σ’ ένα σημείο που η τέχνη να ξεπερνάει την πολιτική. Η τέχνη προηγείται, ανοίγει πάντα το δρόμο. Η πολιτική έρχεται καθυστερημένη¨.                                                                                                                                                                              Ευγένιος Ιονέσκο
                                                                                             
2) ¨Κανένας ζωγράφος δεν μπορεί να ζωγραφίσει, όταν τρέμουν τα χέρια του από φόβο για την ετυμηγορία κάποιου κομματικού αξιωματούχου, που μπορεί να είναι πολύ καλά ασκημένος πολιτικά και να έχει συνείδηση των πολιτικών του ευθυνών, αλλά να μην έχει αισθητική άσκηση ούτε συνείδηση της ευθύνης του απέναντι στον καλλιτέχνη¨.     
                                                                                              Μπέρτολτ Μπρεχτ
                                                                                              
3) ¨ Η Τέχνη και η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε…"                                        Νίκος Εγγονόπουλος (Νέα περί του θανάτου…)


4) ¨Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο…¨:  
                                                            Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι

                                               
Φρανσουά  Μιγιέ " ο Εσπερινός".
                                                      
                                  

Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

Για την αναίρεση των ψευδαισθήσεων

    

Για την αναίρεση των ψευδαισθήσεων   (21-11-2015) της Μαριέττας Γιαννάκου (Huffingtopost. gr)  
                                                                                                                     
                                                                                                                                                 
   Η πρόσφατη κτηνώδης δολοφονική επιχείρηση των τζιχαντιστών στο Παρίσι πρέπει επιτέλους να αφυπνίσει τους πάντες στην Ευρώπη και τη Δύση ευρύτερα. Είχαν προηγηθεί οι δολοφονίες των συντακτών του Charlie Hebdo και, όπως διαπιστώνεται, η βόμβα στο ρωσικό αεροσκάφος. Κυρίως, όμως, η δίχως προηγούμενο βία σε άμαχους πληθυσμούς σε διαφορετικά σημεία στη Μέση Ανατολή, ιδιαιτέρως, σε Ιράκ και Συρία, στην Αφρική και στο Αφγανιστάν αλλά και σε όμορες χώρες.
    Για εμάς τους Ευρωπαίους η προστασία της ανθρώπινης ζωής και της αξιοπρέπειας, των θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων, του διαχωρισμού της πολιτικής από τη θρησκεία αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αξίες. Γιατί το κόστος της παραβίασης όλων αυτών το έχουμε βιώσει με οδυνηρό τρόπο. Γιατί με σοβαρή προσπάθεια και αυταπάρνηση κατορθώσαμε στη μεταπολεμική Ευρώπη να γίνουμε παγκόσμιος φάρος ειρηνικής συνεργασίας κρατών και λαών. Σήμερα, όμως βρισκόμαστε ενώπιον έξωθεν απειλής, με στήριξη εκ των έσω, σ' αυτές τις κατακτήσεις.
   Από πολλές απόψεις, τα μεταναστευτικά ρεύματα των τελευταίων δεκαετιών δημιούργησαν νέα δεδομένα στη σύνθεση των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Ορθώς κρίθηκε ότι έπρεπε να ενσωματωθούν και να αποκτήσουν δικαιώματα άνθρωποι προερχόμενοι από άλλα κράτη. Η ευρωπαϊκή κοινωνία διακρίνεται από ανεκτικότητα στις διαφορετικές ιδέες και πεποιθήσεις, δεν είναι όμως κοινωνία ανοχής στις έκνομες δραστηριότητες με το πρόσχημα της θρησκευτικής ή πολιτισμικής διαφορετικότητας. Σ' ένα δημοκρατικό περιβάλλον η διαφορετικότητα είναι αποδεκτή, γιατί αυτό συνάδει με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Δεν πρέπει, όμως να παρεξηγούμε τις εγγυήσεις αυτές και να θεωρούμε ότι δεν υφίστανται σαφείς προϋποθέσεις και κανόνες για όλους τους Eυρωπαίους πολίτες αλλά και τους φιλοξενούμενους στην Ευρώπη.
    Η επίθεση των τρομοκρατών στο Παρίσι είναι στην ουσία επίθεση εναντίον του τρόπου ζωής μας, της ισοτιμίας των πολιτών, της ελευθερίας της σκέψης και έκφρασης και των ελπίδων και προσδοκιών μας για ένα καλύτερο αύριο.
   Ένα τμήμα του πολιτικού κόσμου και κυρίως της Aριστεράς υιοθέτησε τις απόψεις περί πολυ-πολιτισμικότητας, κάτι που προϋποθέτει την αναγνώριση της διαφορετικότητας κοινωνικών ομάδων με διαφορετικές θρησκευτικές, πολιτισμικές και άλλες ταυτότητες. Η θεώρηση αυτή είναι σωστή εφόσον είναι ταυτόχρονα ξεκαθαρισμένο ότι η δημοκρατία είναι ένα σύστημα, το οποίο για να διατηρηθεί προϋποθέτει την υιοθέτηση και την έμπρακτη αφοσίωση εκ μέρους των πολιτών σε ορισμένες σημαντικές αρχές και αξίες.
    Το στοιχείο που προβληματίζει ιδιαίτερα είναι ότι τρομοκρατική δράση αναλαμβάνουν άνθρωποι που μεγάλωσαν σε ευρωπαϊκές κοινωνίες, που απόλαυσαν τις ελευθερίες και τις δυνατότητες που παρέχει μία δημοκρατική πολιτεία. Τα άτομα αυτά κυρίως δεύτερης και τρίτης γενιάς πολίτες της Ευρώπης εμφανίζονται ως οπαδοί της χειρότερης μορφής βίας και εγκληματικότητας υπό την επίκληση της ισλαμικής θρησκείας. Το ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό το Ισλάμ αντιστρατεύεται την ενσωμάτωση τους στις δυτικές κοινωνίες και υπό ποία ερεθίσματα ενεργοποιείται η συμμετοχή τους σε τρομοκρατικές ομάδες. Είναι προφανές ότι η ύπαρξη του ΙSIS (ισλαμικό κράτος) ως πόλου ισχύος διευκολύνει την ανάμιξη των ακραίων ιδεολογικοθρησκευτικών αντιλήψεων και την παγίωση των ψευδαισθήσεων.
   Η ανθρώπινη ιστορία διακρίνεται από περιόδους όπου ο φανατισμός, οι κοινωνικές προκαταλήψεις και η μισαλλοδοξία προκάλεσαν ανυπολόγιστες καταστροφές και άφησαν πληγές σ'όλο τον κόσμο και ανοιχτούς λογαριασμούς τους οποίους ιδιαίτερα οι τζιχαντιστές επικαλούνται, όπως τις Σταυροφορίες. Η έξαρση του θυμικού και η εξαφάνιση της λογικής σ'αυτή την περίπτωση κυριαρχούν. Στον αντίποδα ακριβώς βρίσκεται η μεταπολεμική Ευρώπη, που κατάφερε με πολιτικές αποφάσεις να διαγράψει τις παλιές έχθρες και να οικοδομήσει μία Ευρώπη δημοκρατίας, ελευθερίας και ευημερίας, ανοιχτή σε όλους τους πολίτες του κόσμου.
    Κατά συνέπεια, πρέπει να ξεκινήσουμε μία σοβαρή προσπάθεια αναίρεσης των ψευδαισθήσεων ότι η δημοκρατία μπορεί να γίνει ένα χωνευτήρι αξιών και αρχών δίχως προϋποθέσεις. Πρέπει να εργαστούμε σκληρά για να αποκτήσει νόημα η ιδιότητα του δημοκρατικού πολίτη με την ευθύνη που αρμόζει για την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει το δημοκρατικό πολίτευμα. Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε τους κινδύνους που προέρχονται από την τρομοκρατία τύπου ISIS, αλλά και την ακτιβιστική και ιδεολογική τρομοκρατία οργανώσεων της άκρας δεξιάς και της άκρας αριστεράς.
    Η διατήρηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και η κοινωνική συνοχή που είναι αναγκαία τόσο εκτός των κρατών μελών όσο και μεταξύ αυτών χρειάζονται συντονισμένες προσπάθειες απ΄όλους μας. Η επίθεση των τρομοκρατών στο Παρίσι είναι στην ουσία επίθεση εναντίον του τρόπου ζωής μας, της ισοτιμίας των πολιτών, της ελευθερίας της σκέψης και έκφρασης και των ελπίδων και προσδοκιών μας για ένα καλύτερο αύριο. Χρειάζεται σταθερή και ενιαία πολιτική γραμμή, καταπολέμηση των φυγόκεντρων τάσεων που αναπτύσσονται σε ορισμένες χώρες πάνω σε εθνικιστική βάση, ενίσχυση όλων των συστημάτων ασφάλειας της Ευρώπης προκειμένου να διατηρηθεί η προβλεπόμενη από τη Συνθήκη ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, προσώπων και κεφαλαίων καθώς και η Συνθήκη Σένγκεν.
   Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αναιρεθεί η ευθύνη των κρατών-μελών και κατά ακολουθία των ευρωπαϊκών οργάνων στην εφαρμογή των κανόνων και στον έλεγχο των εισερχομένων στην Ευρώπη. Οι συνθήκες ασφάλειας άλλωστε, στην ουσία προστατεύουν την πλειοψηφία των πολιτών από τρίτες χώρες, κυρίως των προσφύγων, που αναζητούν στην Ευρώπη μία ελπίδα για την επιβίωσή τους.

                 


Πέμπτη, 24 Μαρτίου 2016

49ο κριτήριο:"H πίστη του τρομοκράτη που αυτοκτονεί"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ
 

49ο κριτήριο αξιολόγησης                                                         Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                               φιλόλογος
                                   H πίστη του τρομοκράτη που αυτοκτονεί

    H αναζήτηση των αιτίων της τρομοκρατίας δεν έχει μόνο το νόημα της μελέτης ενός κοινωνικού φαινομένου πρωτόφαντου στη σημερινή έκτασή του. Πέρα από το θεωρητικό ενδιαφέρον, η αναζήτηση αυτή έχει και ένα νόημα πολύ πρακτικό: ο εντοπισμός των αιτίων δείχνει και κάποιους τρόπους πιθανής αντιμετώπισης του φαινομένου, έστω στο μέτρο που τα αίτια αυτά θα επιτρέπουν κάποια μέτρα για την εξάλειψή του ή για τον περιορισμό του. Αλλιώτικα δεν θα μας έμενε παρά να μάθουμε να ζούμε με το φαινόμενο, πράγμα όχι και τόσο εύκολο αφού θα σήμαινε να μάθουμε και να πεθαίνουμε εξ αιτίας του.

    Οι κοινωνικοί μελετητές και οι πολιτικοί αναλυτές (κυρίως όσοι θέλουν να δείξουν και κάποιες δικαιολογίες των τρομοκρατών ή κάποιες ευθύνες των θυμάτων) επισημαίνουν τις διάφορες καταστάσεις ή τις διάφορες ενέργειες άλλων που μπορεί να προκαλέσουν την τρομοκρατία: το χαμηλό οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο ζωής μουσουλμανικών λαών, η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών τους πηγών και ιδίως του πετρελαίου τους, η περιφρονητική στάση απέναντί τους, η κατοχή του εδάφους τους από θεωρούμενους απίστους, η υποτιθέμενη πολιτική υποστήριξη του Ισραήλ και η υποτιθέμενη μη πολιτική υποστήριξη των Παλαιστινίων, ακόμα και η ανάμνηση των σταυροφοριών - όλα αυτά, χωρίς πολλές θεμελιώσεις και χωρίς πολύ σεβασμό της χρονικής σειράς των γεγονότων. O ψυχολογικός αντίκτυπος από αυτά δημιουργεί μια αίσθηση αδιεξόδου, όπου η τρομοκρατία είναι τουλάχιστον τρόπος εκδίκησης.

    Ας γίνει δεκτό ότι όλα αυτά μπορεί να περιέχουν κάποια δόση αλήθειας. Αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευνοϊκοί όροι, έστω και αίτια για την ανάπτυξη μιας τρομοκρατίας που θα την ονόμαζα «εγκόσμια», αυτής που συνοδεύεται από την ελπίδα να δει ο δράστης τα αποτελέσματα της πράξης του, έστω τα άμεσα, δηλαδή την καταστροφή που θα προκαλέσει, αν όχι και τα κάπως απώτερα, δηλαδή την επιτυχία κάποιων από τους σκοπούς της δράσης του. Έστω και αν αποδέχεται τον κίνδυνο της σύλληψης και της τιμωρίας του - με κάποια ελπίδα να τα αποφύγει. Διαφορετικό όμως φαίνεται το ψυχόγραμμα του δράστη στις περιπτώσεις της τρομοκρατίας με αυτοκτονία. Εδώ αποκλείεται η ελπίδα της εγκόσμιας ικανοποίησης· μένει η προσδοκία της ικανοποίησης σε κάποιαν «άλλη» ζωή, μετά τον θάνατο.

   Εδώ φαίνεται ο πρωταρχικός ρόλος που παίζει η θρησκευτική πίστη στην τρομοκρατία με αυτοκτονία. Πρέπει να υπάρχει ένα κίνητρο ικανό να κατανικήσει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, ένα ένστικτο που βάζει τη σφραγίδα του στις πράξεις και τις παραλείψεις του κάθε ζωντανού οργανισμού στη φύση. Για να κατανικηθεί αυτό το ένστικτο, χρειάζεται η πίστη ότι ο θάνατος δεν είναι παρά ένα επεισόδιο μιας ζωής προορισμένης να συνεχιστεί και ύστερα από αυτόν. Και μάλιστα σε μια συνέχεια που μπορεί, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, να μου προσφέρει όσα ονειρεύτηκα στην παρούσα ζωή και θεληματικά εγκαταλείπω - παράδεισος. Και αν πιστέψω ότι αυτή η θυσία με την τρομοκρατική πράξη είναι η προϋπόθεση κάποιας αιώνιας ευτυχίας, κάθε δισταγμός πρέπει λογικά να εκλείψει.

   Είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί ο ρόλος της θρησκευτικής πίστης στην αυτοκτονούσα τρομοκρατία. Επιβεβαιώνεται εμπειρικά από την εξέταση της ζωής των τεσσάρων τρομοκρατών της πρόσφατης φονικής επιχείρησης στο Λονδίνο. Για κανέναν δεν μπορεί να λεχθεί ότι ενήργησε από κοινωνική απόγνωση ή περιθωριοποίηση: όλοι λίγο-πολύ ενταγμένοι στη βρετανική κοινωνία, με κολεγιακές σπουδές, ο ένας κοινωνικός λειτουργός, ο άλλος πρωταθλητής του κρίκετ και φοιτητής σωματικής αγωγής. Το κοινό στοιχείο: η θρησκευτική μουσουλμανική πίστη. O ένας είχε ασπασθεί τον μουσουλμανισμό, οι άλλοι τρεις, γεννημένοι μουσουλμάνοι, είχαν φοιτήσει σε μουσουλμανικό θρησκευτικό σεμινάριο στο Πακιστάν, όπου οι γονείς τους τους είχαν στείλει για να ξαναβρούν τις εθνικές τους ρίζες και για να μάθουν το Κοράνι. Το έμαθαν τόσο καλά ώστε σκότωσαν κάπου εκατό ανθρώπους για να πάνε, σίγουρα και γρήγορα, στον παράδεισο.

   Μερικοί ίσως θα πουν ότι η θρησκευτική πίστη φθάνει στα όρια της παράνοιας. Παράνοιας; Όταν, με βάση τις καλές μου πράξεις -ή ύστερα από μια εξομολόγηση όπου μου αφέθηκαν οι αμαρτίες- μπορεί να είμαι σίγουρος ότι θα περάσω στην αιώνια ευτυχία του παραδείσου, τι νόημα έχει να μη θέλω να πεθάνω;

   Για να γυρίσουμε στο θέμα της ισλαμικής τρομοκρατίας, που ολοένα και συχνότερα παίρνει τη μορφή των επιθέσεων αυτοκτονίας: η καταπολέμηση του φαινομένου αναγκαστικά περνάει από τη διάδοση και την επικράτηση κάποιων αρχών ορθολογισμού που θα διέλυαν τους πειρασμούς για μιαν άλλη ζωή εξασφαλισμένη από τις τρομοκρατικές πράξεις. Μακρόπνοο σχέδιο; Μήπως είναι ταχύτερης απόδοσης η μέθοδος της εξάλειψης των κοινωνικών αδικιών ή της εγκαθίδρυσης της δημοκρατίας στις μουσουλμανικές χώρες;
                                       (του Γεωργίου Κουμάντου εφημ. «Καθημερινή» 18.09.2005)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                 Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
περιορισμό, προκαλέσει, θεληματικά, απόγνωση, ασπασθεί.
                                                                                 Μονάδες 5
Β2. Από τις λέξεις που ακολουθούν να σχηματίσετε προτάσεις που να αποδίδουν τη σημασία
τους: εντοπισμός, θεμελιώσεις, εγκόσμια, αφέθηκαν, ορθολογισμού.
                                                                                 Μονάδες 5
Β3. Ποιο είναι το είδος του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                 Μονάδες 5
Β4α. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου του κειμένου;
         Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
    β. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τέταρτη παράγραφο (Εδώ…εκλείψει) 
        του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                 Μονάδες 10 (4+6)
Β5. "… η θρησκευτική πίστη φθάνει στα όρια της παράνοιας ". Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε τον λόγο που συμβαίνει αυτό.
                                                                                 Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
«Η διεθνής τρομοκρατία σήμερα θεωρείται ως η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια και την ειρήνη στον κόσμο, γεγονός που καθιστά περισσότερο επιτακτική την αναζήτηση κι εύρεση τρόπων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή της. Να γράψετε ένα άρθρο που πρόκειται να δημοσιεύσετε σε εφημερίδα αναλύοντας τις κυριότερες επιπτώσεις της τρομοκρατίας και να προτείνετε τους τρόπους που θεωρείτε σημαντικούς για την αντιμετώπισή της στο μέλλον (500-600 λέξεις περίπου).
                                                                                 Μονάδες 40
Για να δείτε ενδεικτικές απαντήσεις πατήστε εδώ http://papatsiros.blogspot.gr/2017/01/o.html

Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2016

Και οι ευθύνες του Ισλάμ;

Τάκης Θεοδωρόπουλος 



                     







Και οι ευθύνες του Ισλάμ;   
                                                            
   Η μόνη θρησκεία που μπορείς να κατακρίνεις, να λοιδορήσεις ή και να χλευάσεις στην πολυπολιτισμική Ευρώπη είναι ο χριστιανισμός. Μπορείς να λες με όλη σου την άνεση πως ο χριστιανισμός δεν συμβιβάζεται με τις αξίες της σύγχρονης δημοκρατίας. Δεν κινδυνεύεις να σου προσάψουν μισαλλοδοξία, να σε κατηγορήσουν για αρτηριοσκληρωτικό συντηρητισμό. Το αντίθετο μάλιστα. Θα πάρεις δίπλωμα φιλελευθερισμού, περγαμηνές ανοχής, και τα αγήματα των προοδευτικών θα σου απονείμουν τις δέουσες τιμές. Αν όμως τολμήσεις και κατακρίνεις, ή έστω αμφιβάλλεις, για τη δυνατότητα του Ισλάμ να συνυπάρξει με τις αξίες που ο δυτικός πολιτισμός κατέκτησε ύστερα από αιώνες Ιστορίας, αμέσως θα σε κατατάξουν στο χοιροστάσιο του μισαλλόδοξου φυλετισμού, κάπου στο τελευταίο υπόγειο της κόλασης. Κοινώς, θα σου απαγορεύσουν να μιλάς.

    Σκέψεις αναπόφευκτες όταν διαπιστώνεις, χωρίς να εκπλήττεσαι, πως η προοδευτική κοινή γνώμη, μετά τη σφαγή στο Παρίσι, αντί να αναρωτιέται με ποια όπλα θα αντιμετωπισθεί ο «Μαύρος Θάνατος», ενδιαφέρεται περισσότερο να αποδείξει ότι το Ισλάμ δεν ταυτίζεται με την τρομοκρατία. Και βέβαια δεν ταυτίζεται. Μήπως όμως σχετίζεται; Το είπε προχθές ο ιμάμης του Αμστερνταμ, Γιασίν Ελφορκανί: «Οι τρομοκράτες νομιμοποιούν θεολογικά τις πράξεις τους. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να λέμε: αυτό δεν έχει σχέση με το Ισλάμ». Αυτός τουλάχιστον δικαιούται διά να ομιλεί. Σε αντίθεση με τον πρόεδρο Ολάντ, που δεν δικαιούται να μιλάει για πόλεμο και οφείλει να σταματήσει να στέλνει Ραφάλ διότι προκαλεί τα ευγενή αισθήματα του «Ισλαμικού Κράτους». Ετσι λένε και γράφουν τα προοδευτικά παραμύθια, όπου στο τέλος όλα τελειώνουν με μια τεράστια αγκαλιά. Μόνον που, αν είσαι νεκρός, δεν μπορείς ούτε να αγκαλιάσεις ούτε να αγκαλιαστείς.

    Σκέψεις αναπόφευκτες όταν ακούς και ξανακούς πως οι τρομοκράτες μπορεί να είναι τρομοκράτες του «Ισλαμικού Κράτους», όμως για την τερατογένεση ευθύνεται το γεγονός ότι γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στη Γαλλία αλλά αισθάνονται αποκλεισμένοι. Και αναρωτιέμαι ο αφελής. Δεν υπάρχουν παιδιά που δεν είναι μουσουλμάνοι, μπορεί να είναι παιδιά καθολικών, εβραϊκών ή και άθεων οικογενειών, είναι όμως εξίσου φτωχά και εξίσου αποκλεισμένα, γιατί δεν μπορούν να σπουδάσουν ή να βρουν δουλειά; Και γιατί αυτά δεν παίρνουν ένα καλάσνικοφ για να θερίσουν τους συνομηλίκους τους που πήγαν να ακούσουν ροκ; Ίσως γιατί δεν τους λέει ο ιμάμης της συνοικίας τους πως η ροκ είναι η μουσική των απίστων, και δεν υπάρχει θέση για τους άπιστους στον κόσμο που έπλασε ο Αλλάχ.

    Ας το πάρουμε απόφαση. Το μοντέλο της πολυπολιτισμικής κοινωνίας, ακόμη κι αν δεν πέθανε, πνέει τα λοίσθια. Η μετακίνηση των πληθυσμών καταστρέφει τις ισορροπίες στις οποίες στηριζόταν. Η διάχυση της ισλαμικής τρομοκρατίας μεγαλώνει το χάσμα και την καχυποψία. Ας μη βαυκαλιζόμαστε. Η Ιστορία δεν προχωράει ούτε με καλές προθέσεις ούτε με ευγενείς ιδέες. Δυστυχώς.

   Η Ευρώπη οφείλει να οπλισθεί πολιτισμικά, εκτός από όλα τα άλλα. Να εγκαταλείψει τις ηλίθιες ενοχές της και να αναδείξει τη σταθερότητα και την υπεροχή των αξιών της. Και η Ελλάδα θα πρέπει να ξυπνήσει από την «προοδευτική» –τρομάρα μου– νάρκη.
                                                                            (εφημερίδα "Καθημερινή" 18.11.2015)

 

Πέμπτη, 10 Μαρτίου 2016

48ο κριτήριο:"Εθισμός και ηλεκτρονική παιδεία"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ


48ο κριτήριο αξιολόγησης                                                          Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                           Φιλόλογος
                                         Εθισμός και ηλεκτρονική παιδεία

    H Βάσω με τη Χαρά ψάχνουν ευκαιρία να αγγίξουν το κινητό τους. Όταν δεν απαγορεύεται, το έχουν στο αθόρυβο και ρίχνουν κλεφτές ματιές. Ο Φοίβος και η Γεωργία δε βλέπουν την ώρα να μπουν στο facebook. Κάποια άλλα, πολύ μικρότερα πιτσιρίκια, παίζουν φανατικά play-station και Nintendo.

    Η ελευθερία του ανθρώπου χάνεται στα δεσμά της τεχνολογίας; Και πού είναι το θέλγητρο της υπέρβασης των ορίων της επικοινωνίας; Βλέπω τα ένστικτα και τις επιθυμίες να «δένονται» με ήχους, εικόνες και συσκευές. Τα όρια, όμως, δε σπάνε και πολύ. Το πιθανότερο είναι να στενεύουν. Όσο περισσότερο πολλαπλασιάζονται οι εικόνες, η φλυαρία και η «ανάπλαση» των ψευδαισθήσεων, τόσο κλείνει ο κύκλος των ελεύθερων επιλογών. Όσο εντείνεται ο εθισμός στην ευκολία, τόσο αυξάνεται η παραίτηση από τη δοκιμασία και την αναζήτηση.

    Όπως όλες οι γενιές, κι αυτή έχει τις ευκαιρίες και τις δεσμεύσεις της. Έτσι κι αλλιώς, όλες οι εποχές κυλάνε πάνω στην ένταση της δράσης - αντίδρασης, κάποιου ρεύματος. Στη δική μας εποχή, η τεχνολογία γοητεύει και στήνει δίκτυα παντού, δίνοντας απλόχερα σπουδαίες δυνατότητες για έναν δημοκρατικό καταμερισμό της δημιουργίας, αλλά και μεγάλα φάσματα εξάρτησης και δουλείας.

    Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, ο άνθρωπος έχει στα χέρια του το κλειδί της δικής του προσωπικής φυλακής και, ανυποψίαστος όπως είναι, κλειδώνει πρόθυμα το κελί του. Προσπαθώ να πιάσω το συναίσθημα της ικανοποίησης, όταν τα δάχτυλά τους τρέχουν πάνω στην οθόνη και γράφουν. Γύρω τους, υπάρχει παρέα και την αγνοούν επιδεικτικά. Σαν να θέλουν να το «παίξουν» ανεξάρτητοι και «καλυμμένοι» από άλλους. Κι αν υπάρχει διάθεση για συζήτηση, ποτέ δεν είναι αρκετή η συντροφιά γύρω τους. Πάντα κάτι λείπει και ποτέ δεν είναι εντός ορίων.

    Σε κάθε περίπτωση, ο ηλεκτρονικός εθισμός των νέων ανθρώπων δε διαφέρει σε πολλά από τους άλλους. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα, είναι πολύ χειρότερος και από τις ουσίες. Προσωπικά, έχω συναντήσει παιδιά που έχουν υποστεί αυτό που κάποιοι ονομάζουν «ηλεκτρονική κατατονία». Οι υπολογιστές, σε συνάρτηση με τη χρήση των κινητών, δημιουργούν έναν κόσμο ευκολίας και προσομοίωσης μιας ιδεατής πραγματικότητας. Η αίσθηση του εύκολου χειρισμού αυτής της πραγματικότητας απαξιώνει τις εμπειρίες του αληθινού βιώματος οι οποίες, βέβαια, δεν προσφέρονται αβασάνιστα. Το αποτέλεσμα είναι να μην αισθάνεται κανείς ευχαρίστηση, όταν απέχει από την τεχνολογία της «προσομοιωμένης» ελευθερίας. Έτσι, οδηγείται στον μηδενισμό και στην παραίτηση και, ακόμα χειρότερα, στο στέγνωμα των συναισθημάτων για τους αληθινούς πρωταγωνιστές της ζωής του.

    Πρόκειται, σίγουρα, για την πιο ανήθικη επίθεση του καταναλωτικού συστήματος με στόχο τον εξανδραποδισμό του ανθρώπου, στο ξεκίνημα της ζωής του. Και όπως και σε τόσα άλλα, το σχολείο παρατηρεί αμέριμνο, απέχοντας από κάθε ευθύνη. Όχι μόνο δεν σπεύδει να προστατεύσει τον μαθητή από το «ξενέρωμα», αλλά υποτάσσεται και το ίδιο σε ένα είδος «τεχνολαγνείας». Θεοποιεί την τεχνολογία διαφημίζοντας, ως πλεονέκτημα αιχμής, διαδραστικούς πίνακες, διαδικτυακές εργασίες και δίκτυα τεχνολογίας. Τις περισσότερες όμως φορές, δεν υπάρχει στοιχειώδης μέριμνα για τη σωστή χρήση όλων αυτών των επιτευγμάτων και ωριμότητα για ανταποδοτικό, δημιουργικό αποτέλεσμα.

    Εκείνο που πρέπει να κάνει το σχολείο δεν είναι να δώσει στους μαθητές ηλεκτρονική εκπαίδευση αλλά, κυρίως, ηλεκτρονική παιδεία. Αυτό έχουν ανάγκη για να χρησιμοποιήσουν τις τεχνολογικές δυνατότητες, με αίσθηση δημιουργίας και όχι αδράνειας. Η χρήση θα πάψει να επιτείνει τον εθισμό, όταν ικανοί άνθρωποι διδάξουν σωστά, μέσα από την εμπειρία, όλες τις νέες τεχνολογίες, μέσα στη σχολική τάξη. Όταν φέρουν την εξωσχολική πραγματικότητα μέσα στην πρακτική επικοινωνία του καθηγητή με τον μαθητή. Το facebook, τα κινητά τηλέφωνα, το διαδίκτυο, οι ψηφιακές εφαρμογές και πολλά άλλα σημαίνοντα του σύγχρονου «γενναίου» κόσμου, ας γίνουν αντικείμενο διδασκαλίας στο μάθημα. Πάνω από όλα όμως, η γνώση, η πληροφορία και η επικοινωνία πρέπει να εξελιχθούν σε δυνατό βίωμα, μέσα από τις κλασικές μεθόδους της μόρφωσης. Αν πρώτα δε μάθω τη σπουδαιότητα της αυτενέργειας, πώς θα χειριστώ το μέσο για να προχωρήσω σε επέκταση των δυνατοτήτων μου;

    To ζητούμενο είναι να καλλιεργήσει ο μαθητής ένα είδος ηλεκτρονικής συνείδησης για να φτάσει στην ωριμότητα των χειρισμών. Η εκπαιδευτική διαδικασία αυτό τον σκοπό πρέπει να υπηρετήσει: Τη συνείδηση της λειτουργικότητας του μέσου και την αίσθηση των ορίων μεταξύ πραγματικού και φασματικού. Ο άνθρωπος φτιάχτηκε από τη φύση έτοιμος να διεκδικήσει την ελευθερία του. Όσοι πασχίζουν να του αρνηθούν τα όπλα της διεκδίκησης, κρύβονται πάντα στη σκιά των καλών και βολικών προθέσεων. Αυτούς έχουμε χρέος να ξεσκεπάσουμε, για το καλό όλων μας. Γιατί το μεγάλο πρόβλημα δεν το έχουν τα ώριμα, δυνατά παιδιά, που κλείνουν το κινητό τους για να απολαύσουν την όμορφη στιγμή, αλλά τα υπόλοιπα που ετοιμάζονται να «στρατευτούν» στις μεγάλες μάζες των ευκολόπιστων «υπηκόων».
                                                                                 (του Ανδρέα Ζαμπούκα)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                               Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
      δεσμεύσεις, εξανδραποδισμό, μέριμνα, να επιτείνει, φασματικού.
                                                                               Μονάδες 5
Β2. Από τις λέξεις που ακολουθούν να σχηματίσετε προτάσεις που να αποδίδουν τη σημασία
      τους: θέλγητρο, ανάπλαση, απλόχερα, αιχμής, αυτενέργειας.
                                                                               Μονάδες 5
Β3α. Ποια είναι η δομή της πέμπτης παραγράφου του κειμένου; (Σε κάθε … της ζωής του.)
    β. «δένονται» 2η§, «ηλεκτρονική κατατονία» 6η§ και «γενναίου» 7η§: Να εξηγήσετε τη
        χρήση των εισαγωγικών στην κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
                                                                               Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τρίτη και τέταρτη παράγραφο του
      κειμένου;
                                                                               Μονάδες 10
Β5. "To ζητούμενο είναι να καλλιεργήσει ο μαθητής ένα είδος ηλεκτρονικής συνείδησης για να φτάσει στην ωριμότητα των χειρισμών". Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε την αναγκαιότητα αυτού του στόχου.
                                                                               Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
    «Η χρήση των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία από τους μαθητές -παρότι απαγορεύεται- είναι μια συνεχής πρόκληση για τους ίδιους τους μαθητές, που τους αποσπά το ενδιαφέρον από την τάξη επηρεάζοντας την επίδοση όσο και τη συμπεριφορά τους. Εσείς που αποδίδετε αυτή την εμμονή των νέων σήμερα με τη χρήση των κινητών τηλεφώνων ακόμα και στο σχολείο; Τι θα προτείνατε για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα και να αποκατασταθεί η εύρυθμη λειτουργία της τάξης και του σχολείου γενικότερα;» (Υποθέστε ότι αρθρογραφείτε για την ιστοσελίδα του σχολείου σας μ’ένα κείμενο 500-600 λέξεων περίπου). 
                                                                               Μονάδες 40

    

Δευτέρα, 7 Μαρτίου 2016

47o κριτήριο:"Η άγνοια της Ιστορίας στους νέους σήμερα"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ             

 Νικόλαος Γύζης : "Η ιστορία", 1892

47ο κριτήριο αξιολόγησης                                                               Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                                 φιλόλογος

                                                         Το Αύριο, το Χτες και οι νέοι

 Όσοι αγνοούν τα αίτια και τους αίτιους των χτεσινών εγκλημάτων, γίνονται τα πιο πρόθυμα θύματα των σημερινών και αυριανών εγκληματιών

    Στη μικρή συμποσιακή παρέα (παραμονή Χριστουγέννων) ήρθε ο λόγος και για την... Ιστορία. Ακριβέστερα, για την άγνοια της Ιστορίας. Ακόμα και της ελληνικής. Ακόμα και της πρόσφατης.

   Όσοι απ' τους συνδαιτυμόνες είχαν κάποια σχέση (συγγενική, διδακτική) με τους νέους και νεότατους, συμφωνούσαν πως ουκ ολίγοι τους, ακόμα και φοιτητές και σπουδαστές, δεν γνωρίζουν (αλίμονο!) το άμεσο παρελθόν του τόπου μας και των άλλων τόπων. (Περιττό να προσθέσω πόσο βαρύτατα ένοχος είναι, γι' αυτό, η μέση Παιδεία μας). Για τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, την Κατοχή, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τον Ψυχρό Πόλεμο, τη δικτατορία, ξέρουν λιγότερα παρά για την... Τρωική εκστρατεία ή για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο που, αυτά τουλάχιστον, τα διδάχτηκαν -όπως τα διδάχτηκαν- στο Γυμνάσιο και το Λύκειο...

   Και όχι μόνο δεν γνωρίζουν, αλλά -το δραματικότερο- αδιαφορούν να μάθουν. Τα περασμένα, ακόμα και τα προχτεσινά, τους φαίνονται μακρινά, ξεπερασμένα, άσχετα με -και άχρηστα- για τη δική τους ζωή και το δικό τους μέλλον.

   Tι τους ενδιαφέρει, λοιπόν; Μόνο το Σήμερα και το Αύριο -που, πιστεύουν- δεν επηρεάζονται απ' το Χτες. H πρόοδος καλπάζει, λένε, κι αυτά τα «παλιά», που ήταν σημαντικά πριν λίγα χρόνια, έχουν ελαχιστοποιηθεί ή και εκμηδενισθεί από τις ιλιγγιώδεις ανακατατάξεις και τις επιστημονικές, τεχνικές κλπ. κατακτήσεις. «Τι μας νοιάζει το νεκρό παρελθόν; Μόνο το παρόν είναι ζωντανό, και μόνο το μέλλον έχει... μέλλον»...

   Αλλά, και πάλι, αυτό το Παρόν και το Μέλλον τ' αντιμετωπίζουν ατομικιστικά κι ωφελιμιστικά. Στόχος τους μόνος, ν' αποχτήσουν κάποιες γνώσεις και τεχνικές, που να τους εξασφαλίσουν, όσο γίνεται πιο γρήγορα, μιαν όσο γίνεται καλύτερη «θέση», και χρήμα όσο γίνεται πιο άφθονο. Λες και πρόκειται να ζήσουν σ' ένα ωκεάνιο ερημονήσι με πλούσια βλάστηση, απ' όπου θα πασχίζουν, αυτοί, ν' αποσπάσουν τους πιο πολύχυμους καρπούς για πάρτη τους. (Ξέρουν οι αναγνώστες πόσο τιμώ και σέβομαι τους νέους που μοχθούν για ουσιαστική μάθηση και γνώση. Αλλά, δυστυχώς, υπάρχουν και οι άλλοι...).

    Kαι αναρωτιέσαι γιατί αυτοί οι τελευταίοι δεν υποψιάζονται το στοιχειώδες; πώς το δικό τους μέλλον είναι άρρηκτα εξαρτημένο κι αλληλένδετο με το μέλλον όλων των άλλων, με το μέλλον όλου του κόσμου πια, στην παγκοσμιοποιημένη εποχή μας, όποιο νόημα, καλό ή κακό κι αν δώσεις στη λέξη.

    Μέρες που είναι, θα μπορούσαμε να τους χαρίσουμε ένα μικρό δώρο  που, αυτοί, ίσως να το χλεύαζαν σαν «σκουριασμένη φιλολογία», αλλά που περικλείει το αυτονόητο: «Μέσα σε τόσους πολλούς, εσύ, ταλαίπωρε, αποτελείς ένα μόριο, που πρέπει πάντοτε να τείνει και να αποβλέπει στο σύνολο, μολονότι το μέγεθός του [σου] είναι μικροσκοπικό. Και δεν έχεις καταλάβει ακόμη... ότι για χάρη του γίνεται το καθετί, για να εξασφαλισθεί δηλαδή στη ζωή του σύμπαντος [του συνόλου] διάρκεια και ευτυχία, και ότι τίποτα δεν γίνεται για σένα, αλλά ότι εσύ υπάρχεις επειδή υπάρχει το σύνολο» (1)... Κι ένα ακόμα παραδώρο: «Αναγκαστικά το όλον προϋπάρχει του μέρους. Αν εκμηδενισθεί ολόκληρο το σώμα, δεν υπάρχει ούτε χέρι ούτε πόδι» (2).
Έτσι, άποδες και άχειρες, θα χτίσουν το «μέλλον» τους σ' έναν ασώματο κόσμο;

   Kαι είναι ασώματος αυτός ο κόσμος μας, μια και αυτο-ακρωτηριάζεται ασταμάτητα από πολέμους, σφαγές, γενοκτονίες... κατατρύχεται από εγκληματικούς φανατισμούς... ασφυκτιά απ' τον φόβο της τρομοκρατίας... στιγματίζεται από τερατώδεις ανισότητες πλούτου και φτώχειας... αφανίζει ανελέητα το επίγειο, ενάλιο, εναέριο περιβάλλον -κάθε πηγή ζωής- για χάρη του πιο χυδαίου πρόσκαιρου κέρδους. Τι μέλλον μπορούν να έχουν οι νέοι σ' έναν τέτοιον αυτοχειριαζόμενο κόσμο, σ' έναν τέτοιο θάλαμο αερίων και αιμάτων, όπου δεν είναι μόνο «ο θάνατός σου ζωή μου» αλλά και «ο θάνατός σου θάνατός μου»;

    Φυσικά, δεν φταίνε οι νέοι γι' αυτόν τον πρωτόφαντο Αρμαγεδδώνα. «Έτσι τα βρήκαμε, -λένε-. Τι μπορούμε να κάνουμε;». Κι όμως, μπορούν.

    Πρώτα, να συνειδητοποιήσουν την τραγικότητα και το αδιέξοδο αυτής της αυτοκαταστροφής -κι όχι να την παρακολουθούν απαθείς και αδρανείς, σαν μοιραίο «τετελεσμένο γεγονός», σαν κατακλυσμό που τίποτα δεν μπορεί να τον στερέψει.

    Αλλά για να τη συνειδητοποιήσουν, σ' όλη την έκτασή της, είναι ανάγκη να ξέρουν το επίσης στοιχειώδες: πως το μέλλον διαμορφώνεται από το παρόν, και το παρόν απ' το παρελθόν. Δηλαδή, από την (περιφρονημένη) Ιστορία. Αυτή φωτίζει τις ρίζες και τις εκ πάλαι συνθήκες του σημερινού και αυριανού αφανισμού, αυτή δαχτυλοδείχνει τις χρόνια καλλιεργημένες νοοτροπίες του τυφλού ωφελιμισμού, τα παλαιόθεν καθιερωμένα συμφέροντα, την παγιωμένη θεοποίηση της κερδομανίας, τις διαχρονικές διασυνδέσεις των αρπάγων. Αν δεν γνωρίζεις τα αρχικά αίτια δεν μπορείς να τα αντιμετωπίσεις. Έτσι δε γνωρίζεις και τους αίτιους, μένεις ανυποψίαστος, άοπλος, ανοχύρωτος στις επιδρομές τους. Οι ανίδεοι της Ιστορίας γίνονται (οι Ελληνες το ξέρουμε καλά) τα πιο πρόθυμα θύματα, τα πιο εύκολα αθύρματα των δημαγωγών, των λαοπλάνων, των απατεώνων, των κερδολάγνων.

   Άμα γνωρίζεις, όμως, το "ποινικό μητρώο" τους, άμα ξέρεις πώς τα παλαιά εγκλήματα γεννούν καινούργια φοβερότερα, τότε -και, αυτό, είναι το δεύτερο και σπουδαιότερο- τότε, μπορείς να τους αντισταθείς, να προσπαθήσεις ν' αποτρέψεις την υποτροπή τους. Με λόγο και με πράξη. Όσο «μικρός» κι αν είσαι, όσο «στενός» κι αν είναι ο χώρος σου.

   Και αυτό δεν είναι ρητορικό, «ηθικοπλαστικό»... χρέος. Είναι αυτοάμυνα. Είναι το ουσιαστικό θεμέλιο του περιβόητου μέλλοντός σου. «Ο νέος, με την άρνηση θ' αρχίσει για να δικαιολογήσει την παρουσία του», έλεγε ο Γκαίτε. Όμως, εδώ, δεν πρόκειται για παρουσία, αλλά για επιβίωση: άρνηση στα κακώς κείμενα, τα ανθρωποβόρα, δηλαδή αντίσταση. «Αντιστέκομαι, άρα υπάρχω». Και δεν υπάρχω, δεν θα υπάρξει κανένας, αν δεν υπάρξουμε ομόθυμα όλοι -προπάντων, οι νέοι- αντιστεκόμενοι...
                                                                 (Μάριος  Πλωρίτης, 04/01/2004 εφημ. Το Βήμα)
(1). Πλάτων, Νόμοι, I 
(2). Αριστοτέλης, Πολιτικά, A,I


Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις περίπου).
                                                                            Μονάδες 25
Β1. Να γράψετε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
 μοχθούν, χλεύαζαν, ενάλιο, αυτοχειριαζόμενο, αθύρματα.
                                                                             Μονάδες 5
Β2. Να γράψετε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
 Περιττό, πρόοδος, κερδομανίας, διαχρονικές, αντισταθείς.
                                                                             Μονάδες 5
Β3. Ποιο είναι το είδος του συγκεκριμένου κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                             Μονάδες 5
Β4. (Kαι είναι ασώματος ...θάνατός μου»); Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της παραγράφου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                             Μονάδες 4
Β4. (Αλλά, και πάλι...υπάρχουν και οι άλλοι...). Ποιος είναι ο τρόπος ή οι τρόποι και τα μέσα πειθούς στη συγκεκριμένη παράγραφο;
                                                                             Μονάδες 6
Β5. «Οι ανίδεοι της Ιστορίας γίνονται τα πιο πρόθυμα θύματα, τα πιο εύκολα αθύρματα των δημαγωγών». Να αναπτύξετε αυτή τη θεματική πρόταση σε μια παράγραφο (80-100 λέξεων περίπου) με τη μέθοδο των παραδειγμάτων.                                                                           
                                                                             Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου:
¨Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας όλο και περισσότεροι μιλούν για την ανάγκη να μάθουμε να μελετούμε σωστά την ιστορία μας και να διδασκόμαστε απ’ αυτή για να αποφύγουμε ίσως πολλά από τα λάθη του παρελθόντος. Ο λόγος είναι η διαπιστωμένη άγνοια των περισσότερων νέων για την ιστορία μας, που γίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική σε συνθήκες κρίσης για τη χώρα και ραγδαίων εξελίξεων στον κόσμο γύρω μας. Πού αποδίδετε εσείς αυτή την άγνοια -ή έστω την έλλειψη ενδιαφέροντος-  για την ιστορία στους νέους σήμερα; Ποια πιστεύετε πως είναι η ιδιαίτερη αξία της ιστορικής αλήθειας για έναν λαό;¨ Το κείμενο υποθέστε πως είναι άρθρο 500-600 λέξεων που θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας.
                                                                              Μονάδες 40

  

 Για μια ενδεικτική απάντηση στο θέμα της έκθεσης, μπορείτε να διαβάσετε την ανάρτησή μου "Historia magistra vitae est"...