Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

75ο κριτήριο: Γλωσσομάθεια

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ                                                                            
                                                                                  
                                                                                                   Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                             φιλόλογος
75ο κριτήριο αξιολόγησης       Η πρόκληση της πολυγλωσσίας                  
                                                                                                                          
* Δεν υπάρχει πιο άμεσος, πιο ουσιαστικός και πιο σύντομος δρόμος να γνωρίσεις έναν λαό από το να μάθεις τη γλώσσα του.                                                                             

   Εορτάζουμε εφέτος το «ευρωπαϊκό έτος γλωσσών». Τιμούμε δηλ. ­ με διάφορες εκδηλώσεις (ομιλίες, συζητήσεις, μελέτες, αναφορές, εκτιμήσεις κ.λπ.) ­ τις γλώσσες που ομιλούνται στην Ευρώπη, τιμώντας στην πραγματικότητα τους λαούς που μιλούν αυτές τις γλώσσες και τον πολιτισμό αυτών των λαών, όπως δηλώνεται μέσα από τη γλώσσα τους ­ τα γραπτά κείμενά τους και την προφορική τους παράδοση. Γιατί η γλώσσα είναι το πιο εμφανές γνώρισμα της εθνικής ταυτότητας και φυσιογνωμίας ενός λαού και, μέσα από τα γραπτά κείμενα, το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του πολιτισμού ενός λαού, αυτό που ξεπερνάει τον χρόνο και τον χώρο.

    Η Ενωμένη Ευρώπη μετά την κατάρρευση του ανατολικού συνασπισμού, είναι από τη φύση της θεσμός πολυεθνικός, άρα και πολυπολιτισμικός και, κατ' ανάγκην, πολυγλωσσικός. Αν η Ενωμένη Ευρώπη δεν είναι χοάνη αφομοίωσης και αποπροσωποποίησης των λαών που εντάσσονται σ' αυτήν· αν, όπως πιστεύεται, είναι ένωση και συνεργασία εθνών της Ευρώπης που διατηρούν τη διαφορετικότητά τους και τις εθνικές τους επιλογές (στον πολιτισμό, στην παιδεία, στον τρόπο ζωής, στη νοοτροπία, στη θρησκευτική τους πίστη κ.λπ.), τότε η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι, εξ ορισμού, και χώρος συνάντησης περισσότερων γλωσσών, των γλωσσών που μιλούν οι λαοί οι οποίοι απαρτίζουν την Ενωμένη Ευρώπη.

    Κύρια πρόκληση για τους πολίτες της Ενωμένης Ευρώπης, η πιο χαρακτηριστική, η πιο πνευματική και ηθικά η πιο ανιδιοτελής, είναι η πρόκληση της πολυγλωσσίας: η πρόκληση, τα κίνητρα και η δημιουργία δυνατοτήτων να μάθουν οι πολίτες της Ευρώπης περισσότερες γλώσσες, ώστε να γνωρίσουν, να καταλάβουν και να εκτιμήσουν βαθύτερα και ουσιαστικά, μαθαίνοντας τη γλώσσα τους, τον πολιτισμό, τη νοοτροπία και την ανθρώπινη διάσταση των λαών με τους οποίους ζουν μαζί, συνεργάζονται και συναποφασίζουν για ποικίλα θέματα. Δεν υπάρχει πιο άμεσος, πιο ουσιαστικός και πιο σύντομος δρόμος να γνωρίσεις έναν λαό από το να μάθεις τη γλώσσα του. Γιατί η γλώσσα κάθε λαού είναι ο τρόπος που βλέπει, αντιλαμβάνεται, ορίζει κι εκφράζει τον κόσμο. Κάθε εθνική γλώσσα είναι και μια άλλη ταξινομία του κόσμου, μια άλλη προσέγγιση, ένα σύνολο επιλογών, που δίνει ξεχωριστή αξία σε κάθε γλώσσα, την αξία που έχει καθ' εαυτήν η συλλογική έκφραση ενός λαού, η εθνική του λαλιά. Κάθε εθνική γλώσσα είναι μια αυταξία, αντικείμενο μελέτης και σεβασμού από τους άλλους λαούς.

   Και, όπως λέμε οι γλωσσολόγοι, δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες γλώσσες· υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι που εκφράζονται διαφορετικά μέσα από τις δυνατότητες που δίνει στον άνθρωπο το κυριότερο βιολογικό του γνώρισμα: η νόηση και η έκφραση της νόησης, η γλώσσα. Η μόνη διάκριση, που από την πράξη μπορεί να γίνει και γίνεται, είναι η διάκριση σε πολιτισμικά (λογοτεχνικά, φιλολογικά και επιστημονικά) περισσότερο ή λιγότερο καλλιεργημένες γλώσσες. Σε γλώσσες οι οποίες σε μια περίοδο της ιστορίας της χρήσης τους έδωσαν ή πήραν γλωσσικά στοιχεία (λέξεις κυρίως που αποτελούν τα λεγόμενα «λεξιλογικά δάνεια»), πράγμα που συμβαίνει πάντοτε στη συνάντηση λαών και πολιτισμών. Ετσι λ.χ. παλιότερα η Ελληνική και η Λατινική, πρόσφατα η Αγγλική ­για να αναφερθούμε σε λίγα μόνον παραδείγματα τέτοιων γλωσσών ­ έδωσαν ή δίνουν λέξεις που τις χρησιμοποιούν οι ομιλητές άλλων γλωσσών...

   Τώρα η πρόκληση της πολυγλωσσίας γίνεται όλο και περισσότερο κατανοητή σε ευρύτερη κλίμακα με την ευρύτερη συνάντηση των λαών που πραγματοποιείται στα χρόνια μας, με την περίφημη παγκοσμιοποίηση. Η παγκόσμια συνεργασία των λαών στο πλαίσιο της οικονομίας, της επικοινωνίας με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, της τεχνολογίας, της γνωριμίας με τις διάφορες χώρες και τον πολιτισμό τους αποτελεί το ισχυρότερο κίνητρο για την εκμάθηση περισσοτέρων γλωσσών παράλληλα με την ανάγκη και την προσπάθεια για καλύτερη γνώση της μητρικής γλώσσας που παραμένει έργο ζωής. Για να μην αλλοτριωθείς και αφομοιωθείς γλωσσικά και κατ' επέκταση πολιτισμικά και εθνικά λόγω της παγκοσμιοποίησης πρέπει πρώτα και πάνω απ' όλα να έχεις τη δική σου γλωσσική ταυτότητα που είναι συνάμα και κύριο χαρακτηριστικό της εθνικής σου ταυτότητας. Η πιο υγιής προσέγγιση στην πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης είναι η συνάντηση ατόμων και λαών μέσα από τη γλωσσική πολυμορφία. Η παγκοσμιοποίηση δεν μπορεί και δεν πρέπει να πάρει τον χαρακτήρα του γλωσσικού εξισωτισμού μέσα από την αναγωγή μιας οποιασδήποτε γλώσσας σε παγκόσμια γλώσσα. Μια τέτοια γλωσσική παγκοσμιοποίηση θα οδηγούσε στον ηγεμονισμό μιας γλώσσας εις βάρος όλων των άλλων, πράγμα που θα ήταν ολέθριο για την πολιτισμική πολυμορφία του κόσμου μας και για την ίδια την έννοια της παγκοσμιοποίησης, η οποία θα προσλάμβανε έτσι μορφή ανεπίτρεπτης γλωσσικής και πολιτισμικής τυραννίας. 
                (Γεώργιος Μπαμπινιώτης,    εφημ. το Βήμα  29/04/2001, διασκευή)   

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                           Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
ξεπερνάει, διαφορετικότητα, ανιδιοτελής, προσέγγιση, ηγεμονισμό.
                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
εμφανές, ένωση, σύντομος, κύριο, πολυμορφία.
                                                                           Μονάδες 5
Β3. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία της σκέψης του συγγραφέα στη δεύτερη παράγραφο; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τρίτη παράγραφο του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 6
Β6. Πώς επιτυγχάνεται η συνοχή - συνεκτικότητα ανάμεσα στις τρεις πρώτες παραγράφους του κειμένου;
                                                                           Μονάδες 4
Β7. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε γιατί κάθε εθνική γλώσσα είναι και μια άλλη ταξινομία του κόσμου.
                                                                          Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: "Υποθέστε ότι αναλαμβάνετε να μιλήσετε σε εκδήλωση του σχολείου σας για την ανάγκη της γλωσσομάθειας και την προοπτική καλύτερης συνεργασίας των λαών στην Ευρώπη. Να αναφερθείτε στα oφέλη που θα αποκομίσουν οι νέοι επενδύοντας στη γλωσσομάθεια σήμερα αλλά και στα αποτελέσματά της για την καλύτερη συνεργασία των κρατών και την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. (500-600 λέξεις περίπου).  
               Μονάδες 40

Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

74ο κριτήριο:"Σχέσεις γονέων-εφήβων"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
                                                                           
74ο κριτήριο αξιολόγησης                                                          Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                             φιλόλογος
                                                       Σχέσεις γονέων-εφήβων

   Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου πνεύματος ελευθερίας αντιλαμβάνεται ότι ο διάλογος αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ομαλής λειτουργίας της οικογένειας. Όταν οι γονείς συζητούν με τους εφήβους για όλα σχεδόν τα θέματα που τους απασχολούν και όταν οι όποιες διαφοροποιήσεις ή και εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας επιλύονται με τον εποικοδομητικό διάλογο, τότε οι έφηβοι δομούν με μεγαλύτερη ευκολία και με αυτοπεποίθηση την ταυτότητά τους.

   Κατ’ αρχάς, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διερεύνηση του ρόλου της μητέρας στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού. Η μητέρα αποτελεί για το παιδί, ιδίως στην εφηβική του ηλικία, το κύριο πρόσωπο αναφοράς, τη δεσπόζουσα μορφή με την οποία ο έφηβος αναπτύσσει έντονη αμφίδρομη σχέση, σχέση αλληλεπίδρασης και αλληλοσυμπλήρωσης. Η σχέση του παιδιού με τη μητέρα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με τη φυσική και ψυχική υγεία του παιδιού για λόγους μερικώς βιολογικούς, αλλά κυρίως κοινωνικούς, καθώς η μητέρα είναι βασικός φορέας κοινωνικοποίησης.

    Αντίθετα, ο ρόλος του πατέρα είναι κοινωνικά περιορισμένος. Ασφαλώς, η διαφορετική, και συνήθως μικρότερη χρονικά, σχέση του πατέρα με το παιδί δεν σημαίνει ότι ο ρόλος του είναι λιγότερο σημαντικός. Ο πατέρας κατέχει σημαντική θέση στην εξελικτική πορεία του παιδιού. Η συνεισφορά του είναι πολύτιμη για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της κοινωνικοποίησης του παιδιού. Επιπλέον, ο ρόλος του πατέρα αναδεικνύεται ιδιαίτερα καθοριστικός κατά την περίοδο της εφηβείας, τόσο για την έφηβη κόρη, στο υποσυνείδητο της οποίας καταγράφεται ως πρότυπο που θα καθορίσει τις μελλοντικές επιλογές ως προς τον σύντροφό της, όσο και για τον γιο, ως ανδρικό πρότυπο προς μίμηση.

   Φυσικά, όταν και οι δυο γονείς είναι παρόντες, διαθέτουν σχεδόν ίσο χρόνο να συζητήσουν, να ελέγξουν και να εκθέσουν τις απόψεις τους σε θέματα κυρίως επαγγελματικού προσανατολισμού. Ωστόσο, οι μητέρες είναι πιο πρόθυμες να επεκταθούν και να συζητήσουν με τους εφήβους και πιο προσωπικά τους θέματα, όπως η επιλογή φίλων ή η διασκέδασή τους. Οι έφηβοι, όμως, φαίνεται να δηλώνουν πως η άποψη του πατέρα είναι πιο καθοριστική σε άλλους τομείς, όπως οι θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις. Οι περισσότερες διαφοροποιήσεις σχετίζονται με την παρατήρηση μιας αυξημένης αυστηρότητας κυρίως του πατέρα προς τις κόρες στον τομέα της διασκέδασης και της επιλογής φίλων.

    Βέβαια στις μέρες μας, o θεσμός της οικογένειας με τη μορφή που τον γνωρίζαμε στο παρελθόν έχει διαφοροποιηθεί. Δυστυχώς, ο χρόνος ενασχόλησης των γονέων με τους εφήβους είναι σαφέστατα μειωμένος σε σχέση με το παρελθόν και συνεχίζει να μειώνεται διαρκώς, λόγω του φόρτου εργασίας των γονέων και του πλήθους των λοιπών ενασχολήσεων. Αλλά και οι ίδιοι οι έφηβοι με τη σειρά τους, εκτός από το εξαντλητικό σχολικό ωράριο, είναι υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν και σε ένα πλήθος ρόλων και ασχολιών, γεγονός που ελαττώνει τον ελεύθερο χρόνο για ενδοοικογενειακές διαπροσωπικές σχέσεις.

   Ασφαλώς το επίπεδο και η ποιότητα της επικοινωνίας μεταξύ των γονέων επηρεάζουν άμεσα τη συναισθηματική και κοινωνική έκφραση των εφήβων. Η εκτίμηση και ο σεβασμός μεταξύ των γονέων έχουν σημαντικό αντίκτυπο και στον τρόπο έκφρασης της εκτίμησης και του σεβασμού των εφήβων, τόσο προς τους γονείς τους, όσο και προς τους άλλους συγγενείς και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ειδικότερα, έχει παρατηρηθεί ότι η θετική συμπεριφορά του πατέρα προς τη μητέρα προσφέρει ιδιαίτερη ικανοποίηση στους εφήβους. Επομένως, αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των γονέων στη δόμηση μιας υγιούς και δημιουργικής σχέσης με τον επαναστατημένο και σαστισμένο έφηβο των ημερών μας.
Ε. Μακρή-Μπότσαρη. (2008). Σύγχρονα προβλήματα εφήβων. Αθήνα: ΕΚΠΑ-ΑΣΠΑΙΤΕ, από το διαδίκτυο (διασκευή).

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                   Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται σύμφωνα με τη σημασία τους στο κείμενο: διαφοροποιήσεις, δεσπόζουσα, συνεισφορά, σχετίζονται, σαστισμένο.
                                                                                   Μονάδες 5
Β2. Πώς επιτυγχάνεται η συνοχή ανάμεσα στις παραγράφους του κειμένου;
                                                                                   Μονάδες 5
Β3. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 5
Β4α. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία στον συλλογισμό της πέμπτης παραγράφου;
       Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 6
    β. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην έκτη παράγραφο του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 4
Β5. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε την ανάγκη ταύτισης των εφήβων με τα γονεϊκά πρότυπα του πατέρα και της μητέρας.
                                                                                   Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: ¨Υποθέστε ότι συμμετέχετε σε ένα σχολικό πρόγραμμα σχετικό με την οικογένεια και την ανάγκη διατήρησής της στον σύγχρονο κόσμο. Να εκθέσετε τις απόψεις σας, σε μορφή άρθρου (600 λέξεων περίπου), για τον αναντικατάστατο ρόλο της στην ανατροφή των παιδιών και τη διάπλαση του χαρακτήρα τους. Ποια είναι η γνώμη σας για τις νέες μορφές οικογένειας (ομόφυλα ζευγάρια με δικαίωμα τεκνοθεσίας, οικογένεια χωρίς γάμο, το σύμφωνο συμβίωσης κλπ); Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αντιμετωπίσει η κοινωνία στο μέλλον το πρόβλημα της κρίσης στον θεσμό της οικογένειας;  
                                                                                   Μονάδες 40

 

Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017

Διάσημες απομιμήσεις μεγάλων έργων ζωγραφικής


                                                                                                Παπατσίρος Απόστολος 
                                                                                            φιλόλογος
                             Διάσημες απομιμήσεις μεγάλων έργων ζωγραφικής

    Όπως στον κινηματογράφο έχουμε τα ριμέικ παλιότερων ταινιών ή στα περισσότερα είδη μουσικής άπειρες διασκευές κι επανεκτελέσεις γνωστών τραγουδιών, έτσι και στη ζωγραφική έχουμε έργα απομίμησης ή διασκευής μεγάλων έργων από μεγάλους ζωγράφους. Διάσημα έργα ζωγραφικής που έγιναν αντικείμενο μελέτης και ξαναζωγραφήθηκαν από διαφορετικούς ζωγράφους με διαφορετική πρόθεση και τεχνική ή έργα που τους ενέπνευσαν για να τα μιμηθούν. Ο λόγος της μίμησης είναι ένα αλληγορικό ή και ειρωνικό σχόλιο ανάλογα με τη φαντασία ή την πρόθεση του καλλιτέχνη, που εκφράζει όμως μια άλλη εποχή και αποδίδεται με μια άλλη τεχνοτροπία. Κάποιοι θα πουν ότι ίσως  αυτό είναι έλλειψη έμπνευσης ή πρωτοτυπίας ή σκόπιμη πρόκληση για να συγκριθούν με τους μεγάλους ζωγράφους ή ότι είναι και ιεροσυλία, αλλά στην τέχνη δε χωράνε περιορισμοί, ούτε αυτά τα έργα θεωρούνται αντίγραφα των αυθεντικών αλλά μια άλλη πρόσληψη κι εκδοχή τους που ανανεώνει κι εμπλουτίζει την τέχνη. Κάποιοι θα πουν ότι είναι μια πράξη θαυμασμού κι ευγνωμοσύνης ή ανάγκη μιας νοερής συνάντησης με τους μεγάλους προκατόχους τους σε ένα άλλο εικαστικό σύμπαν. Ας δούμε λοιπόν τις πιο χαρακτηριστικές παραλλαγές, "παραφράσεις" ή απομιμήσεις ορισμένων από τα σπουδαιότερα έργα ζωγραφικής κι ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.    

1.   Μόνα Λίζα

Μόνα Λίζα ή Τζοκόντα: Λεονάρντο ντα Βίνσι
                                       
   Μόνα Λίζα με μουστάκια:  Μαρσέλ Ντυσάμπ (1919, Ντανταϊσμός)
Σαλβαντόρ Νταλί  (1953, Σουρεαλισμός)
Άντυ Γουόρχωλ  (1963, Pop Art)
           
Μόνα Λίζα: Φερνάντο Μποτέρο (1958)
                                               

2.   Ο γάμος Αρνολφίνι

Γιαν βαν Άυκ  (1434)                              

Φερνάντο Μποτέρο  (1960)


3. Οι τουφεκισμοί της 3ης Μαϊου του 1808

Φραντζίσκο Γκόγια: 3 Μαϊου 1808.  (1814)
                                    
  Η εκτέλεση του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Γ΄ το 1867: Έντουαρντ Μανέ

Η σφαγή στην Κορέα: Πάμπλο Πικάσο  (1951, Κυβισμός)

                                            
4. Ο πάπας Ιννοκέντιος   ο ι΄.

¨Ο πάπας Ιννοκέντιος ο ι΄: Βελάσκεθ (1650)  και η ομότιτλη παραλλαγή του από τον Φρανς Μπέικον (1953).

 5. Las Meninas Infantas

Las Meninas Infantas: Βελάσκεθ (1656)
Las Meninas Infantas: Πάμπλο Πικάσο (1957)

Las Meninas Infantas, λεπτομέρεια

6. Ο σπορέας

Ο σπορέας. Ζαν Φρανσουά Μιγιέ (1850)
Τhe Sower. The after Jean- Francois Millet: Βίνσεντ βαν Κογκ  (1889)
               
7. Η προσευχή

Ο εσπερινός, Ζαν Φρανσουά Μιγιέ (1857)
Αρχαιολογική Ανάμνηση του  "Αngelus" του Μιγιέ, Σαλβαντόρ Νταλί  (1933, Σουρεαλισμός)


Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

73ο κριτήριο:"Εφηβεία"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

73ο κριτήριο αξιολόγησης                                                  Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                     φιλόλογος
                                                                Εφηβεία

    Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές, σωματικές και ψυχολογικές μεταβολές, που επηρεάζουν και διαμορφώνουν τη στάση του εφήβου απέναντι στον εαυτό του και στους άλλους, ενηλίκους και συνομηλίκους, καθώς και τις απόψεις και τις ιδέες του απέναντι σε αρχές και αξίες που επικρατούν στην κοινωνία, όπου ζει. Επίσης, η εφηβεία είναι μία περίοδος αναζήτησης ταυτότητας, ατομικότητας, προσωπικών επιλογών και στάσης ζωής. Όμως, σήμερα οι αναζητήσεις αυτές γίνονται όλο και πιο δύσκολες λόγω των κοινωνικών συνθηκών, καθώς η ρευστότητα της σημερινής οικογενειακής δομής δημιουργεί αντιφάσεις και ασυνέχειες στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς και τα παιδιά βιώνουν τους ρόλους τους.

  Ο έφηβος έχει ανάγκη να του αναγνωρίζουν ελευθερία και αυτονομία. Χρειάζεται τον δικό του χώρο, ο οποίος συμβολίζει την ατομικότητα και τη διαφορετικότητά του. Οι προσωπικές επιλογές στο ντύσιμο, η διευθέτηση του προσωπικού χώρου και χρόνου, η επιλογή των φίλων, του τρόπου διασκέδασης, της ελευθερίας λόγου και πράξεων, η ανάληψη ορισμένων ευθυνών και η αναγνώριση από τους γονείς των ικανοτήτων του είναι τα στοιχεία που συντελούν στην απόκτηση ξεχωριστής αυτόνομης ταυτότητας και συνθέτουν την αλλαγή της σχέσης του παιδιού με τους γονείς του.

   Ασφαλώς, όπως ο έφηβος βρίσκεται σε φάση αναζήτησης ταυτότητας, έτσι και ο γονιός βρίσκεται σε φάση αναζήτησης του γονεϊκού του ρόλου. Καθώς έρχεται αντιμέτωπος με πρωτόγνωρες συμπεριφορές και νέες ανάγκες, πολλές φορές δυσκολεύεται να βάλει όρια.

   Η ταυτότητα του εφήβου δομείται γύρω από δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την «ταυτότητα του φύλου», δηλαδή την αναγνώριση και την αποδοχή για τον εαυτό του των σωματικών, ψυχολογικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών που διακρίνουν το φύλο στο οποίο ανήκει βιολογικά. Ο δεύτερος άξονας αφορά την «κοινωνική ταυτότητα», δηλαδή τη διαμόρφωση της ιδεολογίας, των ηθικών αξιών, των κοινωνικών στάσεων και των επαγγελματικών επιλογών. Η κοινωνική ταυτότητα αναφέρεται στη θέση, στις ενέργειες και στη λειτουργία του ατόμου ως μέλους της κοινωνίας. Αν σκεφθούμε, λοιπόν, τη σημασία των παραπάνω «ταυτοτήτων», θα καταλάβουμε τους λόγους για τους οποίους η εφηβεία θεωρείται πολύ σημαντική περίοδος της ζωής του ανθρώπου.

  Προς το τέλος της εφηβείας ο έφηβος, έχοντας πλέον επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις του με τους γονείς και τ’ αδέλφια του, έχοντας δοκιμαστεί στις σχέσεις του (σχέσεις βαθιάς φιλίας, αντιπαλότητας, εχθρότητας, αγάπης) με τους συνομηλίκους του, έχοντας υιοθετήσει ηθικές αξίες και ιδεολογικά πρότυπα, αισθάνεται ικανός να ενεργεί ως μέλος της κοινωνίας των ενηλίκων.
Θ. Γιοβαζολιάς κ.α. (2011). Συνεργασία εκπαιδευτικών – οικογένειας, 27-28. Αθήνα: ΥΠΔΒΜΘ, Γ. Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης. ΙΔΕΚΕ (διασκευή).


Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                         Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε τα συνώνυμα των λέξεων που σας δίνονται με βάση τη σημασία τους στο κείμενο: συντελούνται, επικρατούν, διευθέτηση, ξεχωριστής, πλέον.
                                                                                         Μονάδες 5
Β2. Για κάθε λέξη να βρείτε από ένα αντώνυμο: ρευστότητα, αυτονομία, διαφορετικότητα, δομείται, αποδοχή.
                                                                                         Μονάδες 5
Β3. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 5
Β4.α. Ποιος είναι το είδος του συλλογισμού στην τρίτη παράγραφο;
   β. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία του συλλογισμού της τέταρτης παραγράφου;
       Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 10 (4+6)
Β5. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να αναφέρετε έναν επιπλέον λόγο που να εξηγείτε γιατί η εφηβεία θεωρείται πολύ σημαντική περίοδος της ζωής του ανθρώπου.
                                                                                          Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: Σε ένα άρθρο σας 600 λέξεων περίπου, που θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας, να αναφερθείτε στα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι σήμερα και να προτείνετε τρόπους καλύτερης επικοινωνίας και συνεργασίας με τους μεγαλύτερους (δηλαδή γονείς, εκπαιδευτικούς, ενήλικες) για την αντιμετώπισή τους και τη βελτίωση των σχέσεών τους που είναι απαραίτητη για την κοινωνία.
                                                                                          Μονάδες 40