Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

74ο κριτήριο:"Σχέσεις γονέων-εφήβων"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
                                                                           
74ο κριτήριο αξιολόγησης                                                          Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                             φιλόλογος
                                                       Σχέσεις γονέων-εφήβων

   Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου πνεύματος ελευθερίας αντιλαμβάνεται ότι ο διάλογος αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ομαλής λειτουργίας της οικογένειας. Όταν οι γονείς συζητούν με τους εφήβους για όλα σχεδόν τα θέματα που τους απασχολούν και όταν οι όποιες διαφοροποιήσεις ή και εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας επιλύονται με τον εποικοδομητικό διάλογο, τότε οι έφηβοι δομούν με μεγαλύτερη ευκολία και με αυτοπεποίθηση την ταυτότητά τους.

   Κατ’ αρχάς, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διερεύνηση του ρόλου της μητέρας στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού. Η μητέρα αποτελεί για το παιδί, ιδίως στην εφηβική του ηλικία, το κύριο πρόσωπο αναφοράς, τη δεσπόζουσα μορφή με την οποία ο έφηβος αναπτύσσει έντονη αμφίδρομη σχέση, σχέση αλληλεπίδρασης και αλληλοσυμπλήρωσης. Η σχέση του παιδιού με τη μητέρα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με τη φυσική και ψυχική υγεία του παιδιού για λόγους μερικώς βιολογικούς, αλλά κυρίως κοινωνικούς, καθώς η μητέρα είναι βασικός φορέας κοινωνικοποίησης.

    Αντίθετα, ο ρόλος του πατέρα είναι κοινωνικά περιορισμένος. Ασφαλώς, η διαφορετική, και συνήθως μικρότερη χρονικά, σχέση του πατέρα με το παιδί δεν σημαίνει ότι ο ρόλος του είναι λιγότερο σημαντικός. Ο πατέρας κατέχει σημαντική θέση στην εξελικτική πορεία του παιδιού. Η συνεισφορά του είναι πολύτιμη για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της κοινωνικοποίησης του παιδιού. Επιπλέον, ο ρόλος του πατέρα αναδεικνύεται ιδιαίτερα καθοριστικός κατά την περίοδο της εφηβείας, τόσο για την έφηβη κόρη, στο υποσυνείδητο της οποίας καταγράφεται ως πρότυπο που θα καθορίσει τις μελλοντικές επιλογές ως προς τον σύντροφό της, όσο και για τον γιο, ως ανδρικό πρότυπο προς μίμηση.

   Φυσικά, όταν και οι δυο γονείς είναι παρόντες, διαθέτουν σχεδόν ίσο χρόνο να συζητήσουν, να ελέγξουν και να εκθέσουν τις απόψεις τους σε θέματα κυρίως επαγγελματικού προσανατολισμού. Ωστόσο, οι μητέρες είναι πιο πρόθυμες να επεκταθούν και να συζητήσουν με τους εφήβους και πιο προσωπικά τους θέματα, όπως η επιλογή φίλων ή η διασκέδασή τους. Οι έφηβοι, όμως, φαίνεται να δηλώνουν πως η άποψη του πατέρα είναι πιο καθοριστική σε άλλους τομείς, όπως οι θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις. Οι περισσότερες διαφοροποιήσεις σχετίζονται με την παρατήρηση μιας αυξημένης αυστηρότητας κυρίως του πατέρα προς τις κόρες στον τομέα της διασκέδασης και της επιλογής φίλων.

    Βέβαια στις μέρες μας, o θεσμός της οικογένειας με τη μορφή που τον γνωρίζαμε στο παρελθόν έχει διαφοροποιηθεί. Δυστυχώς, ο χρόνος ενασχόλησης των γονέων με τους εφήβους είναι σαφέστατα μειωμένος σε σχέση με το παρελθόν και συνεχίζει να μειώνεται διαρκώς, λόγω του φόρτου εργασίας των γονέων και του πλήθους των λοιπών ενασχολήσεων. Αλλά και οι ίδιοι οι έφηβοι με τη σειρά τους, εκτός από το εξαντλητικό σχολικό ωράριο, είναι υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν και σε ένα πλήθος ρόλων και ασχολιών, γεγονός που ελαττώνει τον ελεύθερο χρόνο για ενδοοικογενειακές διαπροσωπικές σχέσεις.

   Ασφαλώς το επίπεδο και η ποιότητα της επικοινωνίας μεταξύ των γονέων επηρεάζουν άμεσα τη συναισθηματική και κοινωνική έκφραση των εφήβων. Η εκτίμηση και ο σεβασμός μεταξύ των γονέων έχουν σημαντικό αντίκτυπο και στον τρόπο έκφρασης της εκτίμησης και του σεβασμού των εφήβων, τόσο προς τους γονείς τους, όσο και προς τους άλλους συγγενείς και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ειδικότερα, έχει παρατηρηθεί ότι η θετική συμπεριφορά του πατέρα προς τη μητέρα προσφέρει ιδιαίτερη ικανοποίηση στους εφήβους. Επομένως, αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των γονέων στη δόμηση μιας υγιούς και δημιουργικής σχέσης με τον επαναστατημένο και σαστισμένο έφηβο των ημερών μας.
Ε. Μακρή-Μπότσαρη. (2008). Σύγχρονα προβλήματα εφήβων. Αθήνα: ΕΚΠΑ-ΑΣΠΑΙΤΕ, από το διαδίκτυο (διασκευή).

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                   Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται σύμφωνα με τη σημασία τους στο κείμενο: διαφοροποιήσεις, δεσπόζουσα, συνεισφορά, σχετίζονται, σαστισμένο.
                                                                                   Μονάδες 5
Β2. Πώς επιτυγχάνεται η συνοχή ανάμεσα στις παραγράφους του κειμένου;
                                                                                   Μονάδες 5
Β3. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 5
Β4α. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία στον συλλογισμό της πέμπτης παραγράφου;
       Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 6
    β. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην έκτη παράγραφο του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 4
Β5. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε την ανάγκη ταύτισης των εφήβων με τα γονεϊκά πρότυπα του πατέρα και της μητέρας.
                                                                                   Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: ¨Υποθέστε ότι συμμετέχετε σε ένα σχολικό πρόγραμμα σχετικό με την οικογένεια και την ανάγκη διατήρησής της στον σύγχρονο κόσμο. Να εκθέσετε τις απόψεις σας, σε μορφή άρθρου (600 λέξεων περίπου), για τον αναντικατάστατο ρόλο της στην ανατροφή των παιδιών και τη διάπλαση του χαρακτήρα τους. Ποια είναι η γνώμη σας για τις νέες μορφές οικογένειας (ομόφυλα ζευγάρια με δικαίωμα τεκνοθεσίας, οικογένεια χωρίς γάμο, το σύμφωνο συμβίωσης κλπ); Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αντιμετωπίσει η κοινωνία στο μέλλον το πρόβλημα της κρίσης στον θεσμό της οικογένειας;  
                                                                                   Μονάδες 40

 

Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017

Διάσημες απομιμήσεις μεγάλων έργων ζωγραφικής


                                                                                                Παπατσίρος Απόστολος 
                                                                                            φιλόλογος
                             Διάσημες απομιμήσεις μεγάλων έργων ζωγραφικής

    Όπως στον κινηματογράφο έχουμε τα ριμέικ παλιότερων ταινιών ή στα περισσότερα είδη μουσικής άπειρες διασκευές κι επανεκτελέσεις γνωστών τραγουδιών, έτσι και στη ζωγραφική έχουμε έργα απομίμησης ή διασκευής μεγάλων έργων από μεγάλους ζωγράφους. Διάσημα έργα ζωγραφικής που έγιναν αντικείμενο μελέτης και ξαναζωγραφήθηκαν από διαφορετικούς ζωγράφους με διαφορετική πρόθεση και τεχνική ή έργα που τους ενέπνευσαν για να τα μιμηθούν. Ο λόγος της μίμησης είναι ένα αλληγορικό ή και ειρωνικό σχόλιο ανάλογα με τη φαντασία ή την πρόθεση του καλλιτέχνη, που εκφράζει όμως μια άλλη εποχή και αποδίδεται με μια άλλη τεχνοτροπία. Κάποιοι θα πουν ότι ίσως  αυτό είναι έλλειψη έμπνευσης ή πρωτοτυπίας ή σκόπιμη πρόκληση για να συγκριθούν με τους μεγάλους ζωγράφους ή ότι είναι και ιεροσυλία, αλλά στην τέχνη δε χωράνε περιορισμοί, ούτε αυτά τα έργα θεωρούνται αντίγραφα των αυθεντικών αλλά μια άλλη πρόσληψη κι εκδοχή τους που ανανεώνει κι εμπλουτίζει την τέχνη. Κάποιοι θα πουν ότι είναι μια πράξη θαυμασμού κι ευγνωμοσύνης ή ανάγκη μιας νοερής συνάντησης με τους μεγάλους προκατόχους τους σε ένα άλλο εικαστικό σύμπαν. Ας δούμε λοιπόν τις πιο χαρακτηριστικές παραλλαγές, "παραφράσεις" ή απομιμήσεις ορισμένων από τα σπουδαιότερα έργα ζωγραφικής κι ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.    

1.   Μόνα Λίζα

Μόνα Λίζα ή Τζοκόντα: Λεονάρντο ντα Βίνσι
                                       
   Μόνα Λίζα με μουστάκια:  Μαρσέλ Ντυσάμπ (1919, Ντανταϊσμός)
Σαλβαντόρ Νταλί  (1953, Σουρεαλισμός)
Άντυ Γουόρχωλ  (1963, Pop Art)
           
Μόνα Λίζα: Φερνάντο Μποτέρο (1958)
                                               

2.   Ο γάμος Αρνολφίνι

Γιαν βαν Άυκ  (1434)                              

Φερνάντο Μποτέρο  (1960)


3. Οι τουφεκισμοί της 3ης Μαϊου του 1808

Φραντζίσκο Γκόγια: 3 Μαϊου 1808.  (1814)
                                    
  Η εκτέλεση του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Γ΄ το 1867: Έντουαρντ Μανέ

Η σφαγή στην Κορέα: Πάμπλο Πικάσο  (1951, Κυβισμός)

                                            
4. Ο πάπας Ιννοκέντιος   ο ι΄.

¨Ο πάπας Ιννοκέντιος ο ι΄: Βελάσκεθ (1650)  και η ομότιτλη παραλλαγή του από τον Φρανς Μπέικον (1953).

 5. Las Meninas Infantas

Las Meninas Infantas: Βελάσκεθ (1656)
Las Meninas Infantas: Πάμπλο Πικάσο (1957)

Las Meninas Infantas, λεπτομέρεια

6. Ο σπορέας

Ο σπορέας. Ζαν Φρανσουά Μιγιέ (1850)
Τhe Sower. The after Jean- Francois Millet: Βίνσεντ βαν Κογκ  (1889)
               
7. Η προσευχή

Ο εσπερινός, Ζαν Φρανσουά Μιγιέ (1857)
Αρχαιολογική Ανάμνηση του  "Αngelus" του Μιγιέ, Σαλβαντόρ Νταλί  (1933, Σουρεαλισμός)


Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

73ο κριτήριο:"Εφηβεία"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

73ο κριτήριο αξιολόγησης                                                  Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                     φιλόλογος
                                                                Εφηβεία

    Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές, σωματικές και ψυχολογικές μεταβολές, που επηρεάζουν και διαμορφώνουν τη στάση του εφήβου απέναντι στον εαυτό του και στους άλλους, ενηλίκους και συνομηλίκους, καθώς και τις απόψεις και τις ιδέες του απέναντι σε αρχές και αξίες που επικρατούν στην κοινωνία, όπου ζει. Επίσης, η εφηβεία είναι μία περίοδος αναζήτησης ταυτότητας, ατομικότητας, προσωπικών επιλογών και στάσης ζωής. Όμως, σήμερα οι αναζητήσεις αυτές γίνονται όλο και πιο δύσκολες λόγω των κοινωνικών συνθηκών, καθώς η ρευστότητα της σημερινής οικογενειακής δομής δημιουργεί αντιφάσεις και ασυνέχειες στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς και τα παιδιά βιώνουν τους ρόλους τους.

  Ο έφηβος έχει ανάγκη να του αναγνωρίζουν ελευθερία και αυτονομία. Χρειάζεται τον δικό του χώρο, ο οποίος συμβολίζει την ατομικότητα και τη διαφορετικότητά του. Οι προσωπικές επιλογές στο ντύσιμο, η διευθέτηση του προσωπικού χώρου και χρόνου, η επιλογή των φίλων, του τρόπου διασκέδασης, της ελευθερίας λόγου και πράξεων, η ανάληψη ορισμένων ευθυνών και η αναγνώριση από τους γονείς των ικανοτήτων του είναι τα στοιχεία που συντελούν στην απόκτηση ξεχωριστής αυτόνομης ταυτότητας και συνθέτουν την αλλαγή της σχέσης του παιδιού με τους γονείς του.

   Ασφαλώς, όπως ο έφηβος βρίσκεται σε φάση αναζήτησης ταυτότητας, έτσι και ο γονιός βρίσκεται σε φάση αναζήτησης του γονεϊκού του ρόλου. Καθώς έρχεται αντιμέτωπος με πρωτόγνωρες συμπεριφορές και νέες ανάγκες, πολλές φορές δυσκολεύεται να βάλει όρια.

   Η ταυτότητα του εφήβου δομείται γύρω από δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την «ταυτότητα του φύλου», δηλαδή την αναγνώριση και την αποδοχή για τον εαυτό του των σωματικών, ψυχολογικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών που διακρίνουν το φύλο στο οποίο ανήκει βιολογικά. Ο δεύτερος άξονας αφορά την «κοινωνική ταυτότητα», δηλαδή τη διαμόρφωση της ιδεολογίας, των ηθικών αξιών, των κοινωνικών στάσεων και των επαγγελματικών επιλογών. Η κοινωνική ταυτότητα αναφέρεται στη θέση, στις ενέργειες και στη λειτουργία του ατόμου ως μέλους της κοινωνίας. Αν σκεφθούμε, λοιπόν, τη σημασία των παραπάνω «ταυτοτήτων», θα καταλάβουμε τους λόγους για τους οποίους η εφηβεία θεωρείται πολύ σημαντική περίοδος της ζωής του ανθρώπου.

  Προς το τέλος της εφηβείας ο έφηβος, έχοντας πλέον επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις του με τους γονείς και τ’ αδέλφια του, έχοντας δοκιμαστεί στις σχέσεις του (σχέσεις βαθιάς φιλίας, αντιπαλότητας, εχθρότητας, αγάπης) με τους συνομηλίκους του, έχοντας υιοθετήσει ηθικές αξίες και ιδεολογικά πρότυπα, αισθάνεται ικανός να ενεργεί ως μέλος της κοινωνίας των ενηλίκων.
Θ. Γιοβαζολιάς κ.α. (2011). Συνεργασία εκπαιδευτικών – οικογένειας, 27-28. Αθήνα: ΥΠΔΒΜΘ, Γ. Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης. ΙΔΕΚΕ (διασκευή).


Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                         Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε τα συνώνυμα των λέξεων που σας δίνονται με βάση τη σημασία τους στο κείμενο: συντελούνται, επικρατούν, διευθέτηση, ξεχωριστής, πλέον.
                                                                                         Μονάδες 5
Β2. Για κάθε λέξη να βρείτε από ένα αντώνυμο: ρευστότητα, αυτονομία, διαφορετικότητα, δομείται, αποδοχή.
                                                                                         Μονάδες 5
Β3. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 5
Β4.α. Ποιος είναι το είδος του συλλογισμού στην τρίτη παράγραφο;
   β. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία του συλλογισμού της τέταρτης παραγράφου;
       Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 10 (4+6)
Β5. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να αναφέρετε έναν επιπλέον λόγο που να εξηγείτε γιατί η εφηβεία θεωρείται πολύ σημαντική περίοδος της ζωής του ανθρώπου.
                                                                                          Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: Σε ένα άρθρο σας 600 λέξεων περίπου, που θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας, να αναφερθείτε στα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι σήμερα και να προτείνετε τρόπους καλύτερης επικοινωνίας και συνεργασίας με τους μεγαλύτερους (δηλαδή γονείς, εκπαιδευτικούς, ενήλικες) για την αντιμετώπισή τους και τη βελτίωση των σχέσεών τους που είναι απαραίτητη για την κοινωνία.
                                                                                          Μονάδες 40