Δευτέρα, 21 Δεκεμβρίου 2015

Φτάνει πια με την ομοφοβία…


                                 
                                   Φτάνει πια με την ομοφοβία…                          
             Το "σύμφωνο συμβίωσης" ομοφυλόφιλων ζευγαριών και οι αντιδράσεις                                                                                                                            
                                                                                                 Παπατσίρος Απόστολος 
                                                                                                         (20-12-2015)
    Πάντοτε έβλεπα με κατανόηση και συμπάθεια τους ομοφυλόφιλους γιατί ένιωθα ότι τη δικαιούνται όπως όλοι οι μειονοτικοί της κοινωνίας. Θεωρούσα ότι δεν επέλεξαν οι ίδιοι αυτό που είναι γιατί η ομοφυλοφιλία τους ήταν και είναι φυσική κατάσταση. Ούτε αρρώστια, ούτε ανωμαλία. Ήταν και παραμένει δικαίωμα ερωτικής αυτοδιάθεσης, μια μορφή σεξουαλικής ελευθερίας ανάλογη με αυτή των ετεροφυλόφιλων (straight), της πλειονότητας δηλαδή, αλλά και των αμφιφυλόφιλων (bisexual). H σεξουαλική ελευθερία είναι μια μορφή σωματικής ελευθερίας, το δικαίωμα δηλαδή του ανθρώπου να χαρεί την ηδονή που του προσφέρει το σώμα του, που είναι απολύτως κατανοητό και σεβαστό. Η ηδονή δεν είναι ξένη προς το σώμα μας, που κακώς την ενοχοποιούμε, γιατί όπως έλεγε ο Επίκουρος, ¨η ηδονή έχει φύση οικεία και το να αρνηθούμε την ηδονή είναι σαν να αρνηθούμε τη φύση μας¨, αλλά συμπλήρωνε όμως ¨ότι δεν είναι φυσικό κάθε ηδονή να την προτιμούμε¨ και υποστήριζε ότι ¨υπάρχει συγγένεια ανάμεσα στην οργανική ηδονή και την ψυχική γαλήνη¨.

   Ένας άλλος λόγος που έβλεπα με συμπάθεια τους ομοφυλόφιλους ήταν ότι σκεφτόμουνα ότι πολλοί σπουδαίοι καλλιτέχνες, ποιητές, πεζογράφοι, ζωγράφοι, γλύπτες, μουσικοσυνθέτες, τραγουδιστές, χορευτές, σκηνοθέτες, ηθοποιοί, άνθρωποι των γραμμάτων και της διανόησης ήταν ομοφυλόφιλοι, άλλοι φανεροί και άλλοι λιγότερο τολμηροί, κρυφοί στην εποχή τους. Δε χρειάζεται να τους αναφέρω είναι πασίγνωστοι. Χωρίς αυτούς δεν ξέρω τι θα έμενε στην τέχνη και τον πολιτισμό γενικότερα. Θεωρούσα ότι το ταλέντο, η έμπνευση ή το ιδιοφυές έργο τους οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό στην αντισυμβατική ή και εκκεντρική ζωή που έκαναν ως ομοφυλόφιλοι. Το είχε πει με την περίφημη εκείνη δήλωσή* του κι ο Χατζηδάκης άλλωστε. Κι άλλος ένας λόγος που έβλεπα με συμπάθεια την ομοφυλοφιλία γενικά ήταν ότι στην αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν περίπου ως ένα παιδευτικό ιδεώδες ανάμεσα σε εραστή κι ερωμένο για πολλές πόλεις-κράτη (“Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στην αρχαία Ελλάδα” Robert Flaceliere). Οι αρχαίοι τα ’χαν δει και τα ’χαν ζήσει όλα. Αλλά άλλοι καιροί, άλλα ήθη, θα μου πείτε…

   Και ερχόμαστε στο τώρα με τον χαμό που γίνεται για το «σύμφωνο συμβίωσης» των ομοφυλόφιλων ζευγαριών και την ομοφοβία που μας σερβίρουν άπαντες. Τι σημαίνει όμως ομοφοβία; Ο όρος είναι άλλη μια ατυχής μεταφορά από την αγγλική, (homophobia) αντιδάνειο και αγγλισμός και δηλώνει τον φόβο λέει ή και την αποστροφή με αποδοκιμασία ή και το μίσος που σκοτώνει ακόμα (από το Wikipedia η πηγή) για τους ομοφυλόφιλους. Τον επινόησε κάποιος κλινικός ψυχολόγος εν έτει 1969 από τα συνθετικά homo (homo= άνδρας Λατ. ή το ομο<ομός δηλαδή όμοιος ελλην.) και phobia (phobia=φόβος). Μετά καθιερώθηκε σε διάφορες διεκδικήσεις ομοφυλοφίλων, έγινε πλακάτ στα Gay pride ή parade κι ήρθε κι έδεσε το πράγμα. Έτσι τον υιοθετήσαμε κι εμείς και πέρασε στα έντυπα, στα σοβαρά βιβλία, τα κανάλια, τις εκπομπές λόγου και πάει λέγοντας.

Ερώτηση: Είναι κανένας που φοβάται τους ομοφυλόφιλους; Να βγει να μας το πει. Εάν κάποιος ξέρει κάποιον που φοβάται τους ομοφυλόφιλους, πάλι να βγει να μας το πει. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει, κάποιοι φοβούνται επειδή είναι φανεροί ομοφυλόφιλοι ή φοβούνται να το πουν ότι είναι ομοφυλόφιλοι.

    Η ένστασή μου είναι κυρίως φιλολογική. Το συνθετικό -φοβία εννοιολογικά δε δηλώνει τίποτα άλλο εκτός από φόβο, αλλά ποιο φόβο; Τον ανύπαρκτο; Λέμε ξενοφοβία κι εννοούμε τον φόβο για τους ξένους, νόμιμους και παράνομους μαζί, που έχουν κατακλύσει μια χώρα και θεωρούνται για κάποιους απειλή. Και είναι κατανοητός ο φόβος αυτός λόγω της ανεπαρκούς αστυνόμευσης ή της ανεπάρκειας του κράτους γενικώς που αφήνει τους πολίτες του απροστάτευτους. Όμως αν τώρα θέλουμε να δηλώσουμε την αποστροφή ή και το μίσος μας για τους ξένους, λέμε ρατσισμός, όχι ξενοφοβία. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο! Τώρα γιατί η ομο-φοβία σημαίνει και αποστροφή, και αποδοκιμασία, και μίσος κανείς δεν μπορεί να το καταλάβει. Με την ομοφοβία θα ‘πρεπε να ισχύει ό,τι ακριβώς και με λέξεις όπως αγορα-φοβία, κλειστο-φοβία, υψο-φοβία κοκ. που είναι μόνο φοβίες, ενέχουν δηλαδή το άγχος και τίποτα άλλο. Αν ίσως έχει κάποια αξία εννοιολογική η λέξη ομοφοβία είναι μόνο όταν περιγράφει τον φόβο ενός πατέρα ή μιας μάνας που βλέπουν ότι ο έφηβος-γιος τους έχει «αφύσικα» γούστα για αγόρι της ηλικίας του και μια πιο θηλυπρεπή στάση, οπότε παθαίνουν ένα σοκ και μετά τον τρέχουν σε ψυχολόγους. Αλλά προφανώς δεν θα είχε στο μυαλό του αυτό ο κλινικός ψυχολόγος που εισήγαγε τον όρο homophobia. Στην ελληνική γλώσσα για να δηλωθεί το μίσος σε κάτι, προηγείται της λέξης αυτής το συνθετικό μισ(ο)-. Λέμε πχ. μισ-άνθρωπος, μισο-γύνης, μισ-αλλόδοξος, μισ-έλληνας κλπ (Εμμ. Κριαράς, Νέο Ελληνικό Λεξικό).

    Μια ακόμα παρατήρηση είναι ότι η λέξη ομοφοβία σήμερα έγινε πολύ της μόδας και κάποιοι την επικαλούνται συνεχώς για να προβάλλουν τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, αλλά σε τέτοιο βαθμό που όποιος εκφράζει διαφορετική άποψη ή διαφωνεί στο θέμα του γάμου ή της τεκνοθεσίας από ομοφυλόφιλα ζευγάρια ας πούμε, αυτόματα να θεωρείται και ομοφοβικός. Ούτε να πεις ένα ανέκδοτο για gay δεν μπορείς, είσαι ομοφοβικός. Δηλαδή αν πεις ένα ανέκδοτο για τους Πόντιους, τους γύφτους ή τις ξανθιές είσαι ρατσιστής; Τι λογική είναι αυτή; Αν δεν είσαι ομοφυλόφιλος ή υποστηρικτής τους, δεν είσαι προοδευτικός, είσαι πολύ συντηρητικός και ομοφοβικός! Σαν να μας λένε δηλαδή ότι «όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας», οπότε και όσοι είναι straight θεωρούνται ομοφοβικοί. Αποκλείεται να είσαι ουδέτερος ή αδιάφορος. Και αν κάνεις το μοιραίο λάθος και πεις αντί για ομοφυλόφιλος -που είναι η αποδεκτή λέξη- μια άλλη λέξη πιο λαϊκή και άκομψη, από τις καμιά τριανταριά συνώνυμές της, ε τότε είσαι και οπισθοδρομικός, εκτός από αγενής, και θα καείς στα καζάνια της ομοφοβικής κόλασης.

    Τώρα όσον αφορά το «σύμφωνο συμβίωσης», τον γάμο και τα περί υιοθεσίας από ομοφυλόφιλους οι γνώμες διίστανται. Η άποψή μου είναι ότι το «σύμφωνο συμβίωσης» πρέπει να θεσπιστεί για να μην υφίστανται οι ομοφυλόφιλοι διακρίσεις ή στερούνται νομικά και πολιτικά δικαιώματα, που έχουν όλοι οι άνθρωποι στις περισσότερες χώρες του πολιτισμένου κόσμου, όπως τα κληρονομικά δικαιώματα, το να προβαίνουν σε δικαιοπραξίες κλπ. Όμως ο γάμος των ομοφυλοφίλων, δεν πρέπει να θεωρείται κι αυτός καταχρηστικά δικαίωμα, γιατί δεν είναι ένα αποκλειστικό προνόμιο της πολιτείας ώστε να το διαχειρίζεται νομικά και να το παραχωρεί αδιακρίτως, αλλά εμβαίνει στον χώρο της θρησκευτικής πίστης κι εδώ τη δικαιοδοσία την έχει αποκλειστικά η εκκλησία. Εδώ ούτε η επίσημη αγγλικανική, ούτε η καθολική εκκλησία επιτρέπουν τον θρησκευτικό γάμο ομοφυλοφίλων, πως η ορθόδοξη εκκλησία να συναινέσει σε κάτι τέτοιο που θεωρείται εντελώς ξένο με την ιερή της παράδοση; Εξάλλου ο γάμος δε θα πρόσθετε τίποτα παραπάνω στους ομοφυλόφιλους, αφού θα καλύπτονται όλες οι νομικές πλευρές της συμβίωσης τους από το «σύμφωνο συμβίωσης». Αφού δεν τους εμποδίζει κανείς να ζήσουν όπως θέλουν και με όποιον ή όποια θέλουν και η πολιτεία νομιμοποιεί τη σχέση τους, τι τον θέλουν τον παπά και τα λουλούδια ή τις φωτογραφίες και τα κουφέτα; Δε διακωμωδείται έτσι ένα μυστήριο; Δεν καταλαβαίνουν ότι έτσι προκαλούν το κοινό αίσθημα;

    Εκεί όμως που οι ομοφυλόφιλοι κάνουν λάθος και χάνουν και τη δική μας κατανόηση ή συμπάθεια είναι στο θέμα της υιοθεσίας ή ορθότερα τεκνοθεσίας. Τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια δεν πρέπει να έχουν δικαίωμα τεκνοθεσίας για δύο απλούς λόγους:

    Πρώτον για νομικούς λόγους η τεκνοθεσία δεν είναι ένα ατομικό τους αποκλειστικό δικαίωμα, γιατί απλούστατα δεν αφορά τη δική τους ζωή, αλλά αφορά τη ζωή ενός άλλου και μάλιστα ψυχικά και πνευματικά αδιαμόρφωτου ανθρώπου, ενός μικρού παιδιού. Ποιο είναι το προέχον εδώ; Το ηθικό δικαίωμα δυο ομοφυλόφιλων να γίνουν γονείς με την ανοχή της πολιτείας ή το φυσικό δικαίωμα ενός παιδιού να έχει και τους δυο γονείς του, δηλαδή έναν πατέρα και μια μητέρα; Η «Χάρτα των δικαιωμάτων του παιδιού» το λέει ξεκάθαρα: «Δικαιούμαι να μάθω τι είναι καλό για τη σωματική και ψυχική μου υγεία», «Δικαιούμαι να περνάω αρκετό χρόνο με τους γονείς μου», «Δικαιούμαι να ζήσω με αθωότητα…». Δε λέμε να μην αποκτούν οι ομοφυλόφιλοι τα φυσικά τους παιδιά -αν μπορούν- και να τα μεγαλώνουν, άλλο αυτό. Αυτό δεν μπορεί να το αποτρέψει κανείς. Άλλο να σου δώσει η φύση ένα παιδί και να το μεγαλώσεις, κι άλλο να σου το εμπιστευτεί η πολιτεία για να το μεγαλώσεις. Εκεί αλλάζει το πράγμα.

    Και δεύτερον για λόγους ψυχολογικούς· η τεκνοθεσία από ομοφυλόφιλα ζευγάρια θα ήταν ένα πείραμα ψυχογενετικής με απρόβλεπτα αποτελέσματα τόσο για τα ίδια τα παιδιά όσο και για την κοινωνία. Σε όλα τα εγχειρίδια εξελικτικής ψυχολογίας γίνεται λόγος για την «ταυτοποίηση ρόλου» του παιδιού, μέσω της μίμησης των γονεϊκών προτύπων στην οικογένεια. Το αγοράκι δηλαδή μιμείται το ανδρικό πρότυπο του πατέρα και το κοριτσάκι το γυναικείο πρότυπο της μητέρας, γεγονός που σημαίνει ότι έτσι κατανοούν τη φύση τους, αποδέχονται τη λειτουργικότητα του φύλου τους και υιοθετούν ανάλογη συμπεριφορά. Έτσι μεγαλώνουν σε ένα σώμα που τους υπαγορεύει έναν ρόλο στη ζωή και τον αποδέχονται φυσιολογικά, επομένως αποκτούν ταυτότητα. Αν τώρα δεν υπάρχουν αυτά τα γονεϊκά πρότυπα τι θα μιμηθεί το παιδί; Πώς θα νιώθει ένα αγοράκι όταν θα βλέπει τους δυο μπαμπάδες του να φιλιούνται ας πούμε σε ένα πάρτι γενεθλίων; Πώς θα νιώθει στη σχολική γιορτή όταν θα βλέπει άλλα παιδιά με τους μπαμπάδες και τις μαμάδες τους; Πώς θα αντιδρά στα πειράγματα των συμμαθητών του; Πόση ψυχραιμία και υπομονή να έχει για να μην αντιδράσει στην κακεντρέχεια των άλλων; Δε θα είναι παιδί θύμα κοινωνικού «κανιβαλισμού»;

   Η ομοφυλοφιλία δεν είναι ταμπού. Άλλοτε ήταν, τώρα όχι. Παλιά υπήρχε ο φόβος των ομοφυλόφιλων μη μαθευτεί το μυστικό τους και η ομοφυλοφιλία ήταν κρυφή. Σήμερα είναι κάτι παραπάνω από φανερή, ολοφάνερη κι επιδεικτική. Στο παρελθόν ας πούμε υπήρχε μια άλλη αισθητική κι ένας «κώδικας σιωπής». Τώρα δεν υπάρχει αισθητική, ούτε σιωπή. Ούτε σεβασμός ακόμα και στον θάνατο. Το είδαμε πέρυσι με τη σπουδή ορισμένων να κολλήσουν την «ταμπέλα» στο άτυχο παιδί που πέθανε, άγνωστο υπό ποιες συνθήκες, στη Γαλακτοκομική σχολή στα Γιάννενα, χωρίς να ξέρουν ή να μπορούν να αποδείξουν τίποτα παραπάνω, για να επιτεθούν στην κοινωνία για τα ομοφοβικά της σύνδρομα. Έτσι τους βόλευε. Το είδαμε και φέτος, που ο θάνατος ενός συμπαθούς ηθοποιού αποτέλεσε την ευκαιρία για τον επί χρόνια σύντροφό του, για να διεκδικήσει στη νεκρώσιμη ομιλία του, τα συλλογικά αιτήματα των ομοφυλοφίλων, όπως το «σύμφωνο συμβίωσης». Όμως όταν θεωρείς βολικό ή χρήσιμο τον θάνατο κάποιου ανθρώπου για τους δικούς σου λόγους, πόσο σεβασμό μπορείς να εμπνέεις στους άλλους γύρω σου και πόση εμπιστοσύνη;


* «Για μας τους καλλιτέχνες, λένε ότι είμαστε ή αριστεροί ή ομοφυλόφιλοι. Πάντως εγώ αριστερός δεν είμαι!». (Μάνος Χατζηδάκης)


ΥΓ. Ξέρω ότι κάποιοι μπορεί να δυσαρεστηθούν ή και να θυμώσουν με κάποιες από τις απόψεις μου. Έτσι διαφωνώ κι εγώ με πολλές από τις δικές τους απόψεις, αλλά δε νιώθω την ανάγκη να τους απαντήσω. Αδίκημα γνώμης δεν υπάρχει για κανέναν…

                                                                    
                                                                                         

Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2015

42o κριτήριο:"Κοινωνία της γνώσης ή της πληροφορίας;"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
42o κριτήριο αξιολόγησης
                                                                                           
                                                                                             Παπατσίρος  Απόστολος
                                                                                                        φιλόλογος
                                      Κοινωνία της γνώσης ή της πληροφορίας;

   Πολύ συχνά στη δημόσια συζήτηση γίνεται αναφορά στην κοινωνία ή και στην οικονομία της γνώσης, προκειμένου να χαρακτηριστεί η εποχή μας, κατά την οποία η πληροφόρηση-ενημέρωση είναι άφθονη, λόγω της διάδοσης των ηλεκτρονικών-ψηφιακών μέσων (τηλεόραση, ραδιόφωνο, Διαδίκτυο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.λπ.). Προφανώς, με την έκφραση αυτή, εννοείται κοινωνία ή οικονομία της πληροφορίας και όχι της γνώσης, γιατί η μετατροπή της πληροφορίας σε γνώση απαιτεί μια σύνθετη εκπαιδευτική και διανοητική διαδικασία.

    Βέβαια, η κάθε είδους πληροφορία δεν είναι άφθονη και διαθέσιμη σ’ όλο τον κόσμο. Σε περιοχές ολόκληρες του πλανήτη υπάρχουν ακόμη απαγορεύσεις και η πληροφορία «φιλτράρεται», λιγότερο ή περισσότερο, προκειμένου να είναι αρεστή στις διάφορες εξουσίες. Όμως, ακόμη και στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες δυτικού τύπου, η πληροφόρηση-ενημέρωση είναι πολλές φορές κατευθυνόμενη από συγκεκριμένα συμφέροντα προφανή ή και αφανή, εξυπηρετεί συγκεκριμένες σκοπιμότητες και ελέγχεται από διάφορα κέντρα εξουσίας.

  Η επικρατούσα άποψη διεθνώς ότι η πληροφόρηση-ενημέρωση μπορεί να παρέχεται από οποιονδήποτε έχει τη δυνατότητα να διαδίδει πληροφορίες με έντυπα ή ηλεκτρονικά μέσα, είναι μια δημοκρατική κατάκτηση, γιατί επιτρέπει τον πλουραλισμό και την ελεύθερη έκφραση. Ωστόσο, επειδή η διάδοση της πληροφορίας έχει οικονομικό κόστος, πολύ συχνά οι δυνατότητες κατοχής των μέσων πληροφόρησης-ενημέρωσης, με αξιώσεις κάλυψης μεγάλων τμημάτων μιας χώρας ή και του πλανήτη, περιορίζονται σε ελάχιστες επιχειρήσεις με ενδεχόμενα ιδιοτελή συμφέροντα.

   Η κατάλυση του κρατικού μονοπωλίου στην πληροφόρηση-ενημέρωση με ηλεκτρονικά μέσα (ραδιοτηλεόραση) αποτέλεσε σε όλες τις χώρες ένα σημαντικό βήμα προς την ελευθερία και τη δημοκρατία, γιατί συμβάλλει, κατ’ αρχάς, στη διάδοση της πληροφορίας χωρίς πολιτικές και συχνά κομματικές σκοπιμότητες. Ο πολλαπλασιασμός των κατόχων ηλεκτρονικών (ψηφιακών) μέσων, μικρών ή μεγάλων, πληροφόρησης είναι προφανώς ακόμη ένα βήμα προς την ελευθερία.

  Όμως, η απόλυτη ελευθερία, συχνά χωρίς τη δυνατότητα ελέγχου της βασιμότητας της πληροφορίας, οδηγεί σε παραπληροφόρηση και απαιτεί ένα εκπαιδευμένο κοινό για να είναι σε θέση να διακρίνει μεταξύ της αλήθειας και της αληθοφάνειας μιας πληροφορίας. Ένα τέτοιο εκπαιδευμένο κοινό είναι δύσκολο να υπάρχει σε μια οποιαδήποτε κοινωνία, γιατί στη μεγάλη πλειονότητά του δεν διαθέτει ούτε τον χρόνο ούτε τα διανοητικά μέσα για να διακρίνει μεταξύ πληροφόρησης και παραπληροφόρησης, μεταξύ αλήθειας και ψεύδους. Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να μετατρέψει αυτόματα την πληροφορία σε γνώση. Γιατί η γνώση προϋποθέτει διαφορετικό τρόπο πρόσληψης και απαιτεί επεξεργασία της πληροφορίας μέσα από κατάλληλες εκπαιδευτικές διαδικασίες.

    Στη σημερινή εποχή, η μετατροπή της πληροφορίας σε γνώση γίνεται όλο και δυσκολότερη, γιατί η γνώση απαιτεί κόπο και διανοητική προσπάθεια, ενώ η πληροφορία προσλαμβάνεται παθητικά χωρίς απαιτήσεις. Οι μεγάλες δυσκολίες των εκπαιδευτικών διαδικασιών σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης συνδέονται με την προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλεται για να μετατραπεί η εύπεπτη πληροφορία σε απαιτητική γνώση.

   Όμως, παρά τις δυσκολίες, η εκπαιδευτική προσπάθεια πρέπει να συνεχίζεται όχι μόνο στη διάρκεια της τυπικής εκπαίδευσης, αλλά και αργότερα με άλλα μαζικότερα μέσα. Σε μία χώρα που θέλει ενημερωμένους, ενεργούς και υπεύθυνους πολίτες, το κράτος πρέπει με κατάλληλους τρόπους και μέσα να προσφέρει τη δυνατότητα στους πολίτες του να επεξεργάζονται την παρεχόμενη πληροφόρηση-ενημέρωση, ώστε να τη διακρίνουν από την παραπληροφόρηση και να τη μετατρέπουν, όσο γίνεται περισσότερο, σε πραγματική γνώση.

    Μία ανεξάρτητη και αδέσμευτη δημόσια ραδιοτηλεόραση μπορεί, μεταξύ άλλων, να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη αυτού του στόχου. Συνεπώς, η αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στη χώρα μας αποτελεί άμεση ανάγκη, προκειμένου να επιτελεί τον ευρύτερο εκπαιδευτικό και ενημερωτικό της ρόλο με υπευθυνότητα, αμεροληψία και μετριοπάθεια, όπως συμβαίνει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
                                                                             (Εφημ. Ελευθεροτυπία, 23/06/2013)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                         Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: διανοητική, αρεστή, επικρατούσα, κατόχων, εύρυθμης.
                                                                                         Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: άφθονη, επιτρέπει, περιορίζονται, κατ’ αρχάς, απόλυτη.                                                             
                                                                                         Μονάδες 5
Β3. α. Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η δεύτερη παράγραφος του κειμένου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 
                                                                                         Μονάδες 5
β. Ποια η συλλογιστική πορεία της σκέψης του συγγραφέα στην ίδια παράγραφο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 5
Β4. Ποιον τρόπο πειθούς χρησιμοποιεί ο αρθρογράφος στην πέμπτη παράγραφο του κειμένου; (Όμως, η απόλυτη… εκπαιδευτικές διαδικασίες). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 
                                                                                         Μονάδες 5
Β5.«Στη σημερινή εποχή, η μετατροπή της πληροφορίας σε γνώση γίνεται όλο και δυσκολότερη». Να τεκμηριώσετε αυτό τον ισχυρισμό σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου. 
                                                                                         Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: «Η κυριαρχία των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας και ενημέρωσης δημιούργησε ένα νέο πιο δεκτικό και φανατικό κοινό, που μπορεί να επεξεργάζεται καλύτερα την πληροφορία, αλλά δεν μπορεί να την αξιοποιεί πάντα ως γνώση. Να γράψετε ένα άρθρο για την ιστοσελίδα σας (500-600 λέξεις περίπου) που να εξηγείτε τους λόγους που οι περισσότεροι νέοι επιλέγουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την ενημέρωση και την ψυχαγωγία τους αδιαφορώντας για τα ποιοτικά έντυπα ή βιβλία και τα άλλα μέσα πληροφόρησης. Πώς πιστεύετε ότι μπορεί το σχολείο να βοηθήσει τους μαθητές του να σκέφτονται περισσότερο κριτικά και να μετουσιώνουν την πληροφορία σε γνώση;»
                                                                                        Μονάδες 40

       
                                                                                           
                                                              Καλή επιτυχία