Κυριακή, 19 Μαρτίου 2017

Μεταναστευτικό πρόβλημα: Αίτια, συνέπειες & αντιμετώπιση.

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ – ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ : Άνθρωποι χωρίς πατρίδα. 
                                                                                                Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                           φιλόλογος
Διάκριση όρων:

    Μετανάστευση είναι η εκούσια φυγή από έναν τόπο και η μετεγκατάσταση σ’ έναν άλλο για λόγους καλύτερης διαβίωσης. Οι οικονομικοί μετανάστες εγκαταλείπουν τη χώρα τους αναζητώντας καλύτερη τύχη αλλού, είναι μέτοικοι, ξενιτεμένοι από επιλογή και επιστρέφουν στη χώρα τους, όποτε το θελήσουν. Πρόσφυγες αντίθετα είναι οι ξεριζωμένοι, οι απάτριδες, που έχασαν τις εστίες τους κι εγκατέλειψαν τον τόπο τους από ανάγκη επιβίωσης. Το κοινό σημείο μεταξύ τους είναι ότι ζουν και οι μεν και οι δε σε μια άλλη χώρα, μακριά απ’ τον τόπο τους, αλλά για εντελώς διαφορετικούς λόγους.

Ιστορικά:

    Εμείς οι Έλληνες υπήρξαμε στο πρόσφατο παρελθόν και πρόσφυγες και μετανάστες. Στον 20ο αιώνα με τους συνεχείς αγώνες εθνικής ανεξαρτησίας και ολοκλήρωσης, υπήρξαν περίοδοι με μεγάλη κινητικότητα πληθυσμών. Δεν πρέπει να ξεχνούμε τους πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας, του Πόντου ή της Mικρασιατικής καταστροφής το 1922 και της Πόλης το 1955, ιστορία που επαναλήφθηκε άλλωστε και στην Κύπρο το 1974. Η μετανάστευση προς τη Δύση άρχισε με τη δεύτερη μεγάλη Βιομηχανική επανάσταση, στις αρχές του αιώνα, που υπήρχε χρεία εργατικών χεριών, όμως αυξήθηκε κατακόρυφα μετά την Κατοχή (1941-1944) και τον δραματικό εμφύλιο (1944-1949), που συνοδεύτηκε από την ερήμωση της υπαίθρου και τη φυγή όχι μόνο μεταναστών για τη Δύση, αλλά και πολιτικών προσφύγων προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και την πρώην Σοβιετική Ένωση. Σήμερα υπάρχουν Έλληνες παντού σε όλο τον κόσμο.

Τα αίτια των μετακινήσεων:

1) Τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα των τελευταίων δεκαετιών άλλαξαν τον παγκόσμιο χάρτη και την κατανομή των κοινωνιών στο χώρο. Ενδεικτικά αναφέρονται η κατάρρευση του κομμουνισμού που προκάλεσε τη διάλυση της άλλοτε κραταιάς υπερδύναμης της Σοβιετικής Ένωσης και τη διάσπασή της σε αυτόνομα και εθνικιστικά εν πολλοίς κράτη και η πτώση του ¨Τείχους του Αίσχους¨, που χώριζε την Ανατολική από τη Δυτική Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη από την Ασία. Παράλληλα κατέρρευσε το κομμουνιστικό καθεστώς σε πολλές άλλες χώρες, άλλοτε βίαια, όπως στη Ρουμανία, κι άλλοτε αναίμακτα, όπως στην Τσεχοσλοβακία, που διασπάστηκε κιόλας (βελούδινο διαζύγιο) σε δύο νέα κράτη. Τα άλλοτε σοσιαλιστικά ή κομμουνιστικά, ανατολικά κράτη στράφηκαν πολιτικά προς τη Δύση, άνοιξαν τα σύνορά τους και οι λαοί τους αναζήτησαν οικονομική διέξοδο στις άλλες, ευρωπαϊκές κυρίως, χώρες.

2) Οι εμφύλιοι ή εθνικιστικοί πόλεμοι, όπως στην πρώην Γιουγκοσλαβία, τη Γεωργία και την Αμπχαζία, τη Ρωσία και την Τσετσενία, προκάλεσαν βίαιες εκτοπίσεις πληθυσμών σύμφωνα με τη λογική της πολιτικής εθνοκάθαρσης και μαζικό κύμα φυγής προς άλλες χώρες.

3) Αν αυτά συνέβαιναν στην Ευρώπη, σε πολλές ασιατικές και αφρικανικές χώρες η κατάσταση ήταν εξίσου τραγική και άθλια για εμπόλεμες χώρες, όπως το Ιράν, το Ιράκ, το Κουρδιστάν, η Παλαιστίνη, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, η Ινδία, η Ινδονησία, η Σομαλία, το Σουδάν και άλλες, που έχαναν τους λαούς τους είτε από τον πόλεμο, είτε από τη μαζική φυγή τους.

4) Η επιβολή αυταρχικών δικτατορικών καθεστώτων σε πολλές ασιατικές και αφρικανικές κυρίως χώρες, έθεσε υπό διωγμώ μεγάλες πληθυσμιακά ομάδες πολιτικών αντιπάλων, φυλών ή εθνοτήτων, που κινδύνευαν διαφορετικά με αφανισμό, εξορίες, φυλακίσεις ή βασανιστήρια. Το ίδιο παρατηρήθηκε και στην άλλη πλευρά του ειρηνικού στη λατινική Αμερική, σε χώρες όπως η Κούβα, η Κολομβία ή το Μεξικό, που μετά την περίοδο των μεγάλων επαναστάσεων και τους αγώνες της ανεξαρτησίας, η κοινωνική κατάσταση παρέμενε πάντα έκρυθμη και αποτελούσε αιτία φυγής, για τις Η.Π.Α κυρίως.

5) Διαχρονικό αίτιο ήταν πάντα η φτώχεια των λαών, η ένδεια της γης και η πενία των ανθρώπων, που τους οδηγούσε στη φυγή, στην αναζήτηση καλύτερης γης από τα πετρώδη και άνυδρα εδάφη τους, στη δική τους ¨γη της επαγγελίας¨.

6) Η λάμψη που εξέπεμπε πάντα ο δυτικός πολιτισμός, η ¨κοινωνία της αφθονίας¨, της ευημερίας, της ελευθερίας, γοητεύει και παρασύρει πολλούς να αναζητήσουν εκεί τις ευκαιρίες, που τους στερεί η δικιά τους πατρίδα και να ζήσουν τ’ όνειρό τους στη Δύση. Σ’ αυτό συμβάλλει περισσότερο η προβολή του ¨αμερικάνικου ονείρου¨ στις τάξεις των φτωχών από την τηλεόραση κυρίως, αλλά και τα άλλα μέσα με την κυριαρχία της κουλτούρας του παναμερικανισμού.

7) Η τάση φυγής από την πατρίδα, η εξερεύνηση και η περιπλάνηση σ’ άλλους άγνωστους κόσμους και πολιτισμούς εξηγούνται από τη φιλοπερίεργη και ριψοκίνδυνη διάθεση των ανθρώπων να γνωρίσουν άλλα ήθη και να ζήσουν σ’ άλλες πολιτείες, όπως άλλωστε συνέβαινε διαχρονικά στην ιστορία με εποίκους, εξερευνητές, θαλασσοπόρους, τυχοδιώκτες, διάφορους φυγάδες ακόμα και νομάδες.

Τα προβλήματα των μετακινήσεων πληθυσμών και της εγκατάστασής τους :

1) Αυτονόητα όταν μια χώρα δέχεται μαζική ¨εισβολή¨ μεταναστών ή και προσφύγων από άλλες, όχι απαραίτητα γειτονικές, αντιμετωπίζει πολλαπλά προβλήματα κοινωνικά από την αδυναμία ενσωμάτωσής τους και πολιτικά γιατί απαιτείται ειδική μέριμνα για τη στέγασή τους, την παίδευσή τους, την απασχόλησή τους, την κοινωνική τους ασφάλιση και προστασία που δεν είναι σίγουρο ότι μπορούν να διαθέσουν όλες οι χώρες και σε ικανοποιητικό βαθμό. Οι μετανάστες κάποτε ήταν αυτοί που στήριξαν την οικονομία πολλών ευρωπαϊκών χωρών, εργαζόμενοι με χαμηλά ημερομίσθια μειώνοντας έτσι το κόστος παραγωγής, αλλά τώρα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αλλά και του πρωτοφανούς κύματος φυγής από ασιατικές και αφρικανικές χώρες.

2) Τα προβλήματα εντοπίζονται κυρίως στην άθλια διαβίωση που έχουν οι μετανάστες, που υποσιτίζονται, ζουν σε ομαδικά καταλύματα, χωρίς κανόνες υγιεινής και με κινδύνους από την εμφάνιση επιδημιών για τη δημόσια υγεία των κατοίκων. Οι πόλεις δεν μπορούν να στεγάσουν πια όλους αυτούς τους μετακινούμενους πληθυσμούς και η κατάσταση σε ορισμένες περιοχές του κέντρου, αλλά και λιμάνια (Πάτρα) είναι εντελώς ανεξέλεγκτη, ίσως και τριτοκοσμική. Κατά την είσοδό τους, πολλοί από τους μετανάστες ή τους ξένους γενικά είναι οι ίδιοι φορείς μεταδοτικών ασθενειών, γιατί εμβολιάζονται πλημμελώς και έτσι τίθενται σε καραντίνα ακόμα και ολόκληρα πλοία, που χαρακτηρίζονται ως δουλεμπορικά.

3) Η αδυναμία εύρεσης εργασίας και επιβίωσης κατά συνέπεια, εξωθεί πολλούς από αυτούς στη συνήθη παραβατικότητα ή ακόμα και την οικονομία του εγκλήματος. Η πολιτεία καλείται επομένως να αστυνομεύει και να επιτηρεί διαρκώς ανομοιογενείς φυλετικά ομάδες που έχουν διαφορετικά ήθη και συνήθειες και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, ούτε βεβαίως αποδίδει. Η βία των ξένων όμως ενθαρρύνει την αντιβία των γηγενών ως αυτοάμυνα, αφού λόγω και της ανεπαρκούς αστυνόμευσης ενθαρρύνονται πράξεις αυτοδικίας.

4) Τα όποια εγκλήματα ή αδικήματα ξένων γενικώς μεγεθύνονται και προβάλλονται από τα Μ.Μ.Ε ώστε να διογκώνεται η λαϊκή δυσαρέσκεια εναντίον τους και να εντείνεται η ξενοφοβία, που οδηγεί σε ρατσιστικές υστερίες, διαδηλώσεις και έκτροπα. Έτσι επανήλθαν ξεχασμένες ιδεολογίες στο προσκήνιο και οργανώσεις με απροκάλυπτα ρατσιστικό ή εθνικιστικό πρόγραμμα, που σε αρκετές περιπτώσεις βρήκαν πρόσφορο έδαφος και αντίστοιχα κόμματα εκπροσωπούνται στα κοινοβούλια πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

5) Η αναδουλειά και η ανεργία των ντόπιων αποδίδεται συνήθως στους ξένους και η κρίση εκτός από οικονομική και κοινωνική γίνεται και πολιτική, αφού ασκείται μεγαλύτερη πίεση στην εκάστοτε κυβέρνηση να δώσει οριστική λύση, όχι μόνο στο πρόβλημα απασχόλησης, αλλά και στο ενδεχόμενο αναθεώρησης της μεταναστευτικής της πολιτικής με απελάσεις ή επαναπροώθηση των λαθρομεταναστών στις χώρες εισόδου.

6) Τα προβλήματα που υπήρχαν στις εστίες των μεταναστών, δεν επιλύονται με τη φυγή τους, αντίθετα διογκώνονται και διαιωνίζονται. Οι χώρες τους χάνουν το πολυτιμότερο κομμάτι του πληθυσμού τους, τους νέους και δεν μπορούν να ανακάμψουν οικονομικά ή δημογραφικά. Η ερημιά και η εγκατάλειψη είναι ένας αργός θάνατος για μικρά και μεγάλα χωριά ή πολιτείες. Το σίγουρο είναι πως μεγαλώνει η φτώχεια αυτών των περιοχών και πέφτει περισσότερη πείνα, με ό,τι αυτή συνεπάγεται.

Θετικά αποτελέσματα από τη μετανάστευση:

1) Σημαντική αύξηση του εγχώριου προϊόντος για τις χώρες ένταξης από τους μετανάστες, που αμείβονται με τα χαμηλότερα μεροκάματα και δεν έχουν πάντα απαιτήσεις για συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή κοινωνική ασφάλιση.

2) Βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των μεταναστών με την παροχή πολλών προνομίων από το επίσημο κράτος, ακόμα και απόκτησης ιθαγένειας και πολιτικών δικαιωμάτων. Η οικονομική τους αποκατάσταση συμβάλλει και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και των συγγενών τους στις πατρίδες τους, καθώς δεν τους ξεχνούν, αλλά τους αποστέλλουν συχνά χρήματα.

3) Η παροχή παιδείας στα παιδιά των μεταναστών συμβάλλει σημαντικά στην κοινωνική τους ενσωμάτωση και αμβλύνει τις επιφυλάξεις και τις προκαταλήψεις των ντόπιων για αυτούς, γιατί τα παιδιά αυτά έχουν μια νέα πατρίδα, μιλούν τη γλώσσα της και είναι μια νέα γενιά ανθρώπων με εθνική συνείδηση ελληνική.

4) Πολλοί από τους μετανάστες που εγκαταστάθηκαν στην περιφέρεια, έδωσαν μεγάλη ώθηση στην αγροτική παραγωγή, την οικοδομική δραστηριότητα, τον τουρισμό και στην τοπική οικονομία, εκτός του ότι έδωσαν ζωή σε έρημα χωριά. Υπήρξε έτσι μια σημαντική δημογραφική τόνωση της επαρχίας, που είχε εγκαταλειφθεί από τις πολιτικές κυβερνήσεις τις τελευταίες δεκαετίες και εξισορροπήθηκε κάπως η τάση φυγής στις πόλεις.

5) Η μαζική φυγή μεταναστών ή προσφύγων από τις προγονικές τους εστίες γνωστοποιεί τα προβλήματα του τόπου τους παγκοσμίως, ενεργοποιεί τη διεθνή διπλωματία και δραστηριοποιεί τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, ώστε να δοθούν λύσεις ή να αποσταλεί ανθρωπιστική βοήθεια. Παράλληλα αναθεωρήθηκε η μεταναστευτική πολιτική πολλών κρατών, σύμφωνα και με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές αντιλήψεις περί ελεύθερης μετακίνησης και εργασίας των πολιτών ή της πολυπολιτισμικότητας των λαών, οπότε χιλιάδες μετανάστες απέκτησαν εργασία και κοινωνικά δικαιώματα ή ελευθερίες που ποτέ δεν είχαν.

Τι πρέπει να γίνει ή τι πρέπει να περιλαμβάνει η μεταναστευτική πολιτική.

1) Η μετανάστευση θα πρέπει να διαχωριστεί από το προσφυγικό πρόβλημα και ν’ αντιμετωπιστεί ρεαλιστικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη βάση των οικονομικών αναγκών και αντοχών που έχει κάθε κοινωνία. Αντί να γίνεται εξαγωγή του προβλήματος από τις διάφορες ασιατικές ή αφρικάνικές χώρες στην Ευρώπη και να καλούνται τα ευρωπαϊκά κράτη να επιλύσουν χρόνια προβλήματα τους, θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ κριτήρια ένταξης, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες ή τις απαιτήσεις κάθε χώρας ξεχωριστά. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη βιομηχανικούς εργάτες, ούτε μπορεί να συντηρεί ή να περιθάλπει άνεργους και άστεγους ξένους, πολλοί εκ των οποίων είναι λαθρομετανάστες.

2) Η ένταξη των μεταναστών πρέπει να γίνεται σταδιακά και ελεγχόμενα, όπως και η ενσωμάτωσή τους, ώστε να τηρούνται δημογραφικά κριτήρια και να κατανέμονται αναλογικά στην περιφέρεια για να αποφευχθούν φαινόμενα υπερκορεσμού πόλεων, όπως η Αθήνα και ιδίως το κέντρο της πόλης, που έχει πλέον αποχαρακτηριστεί κι από ιστορικό κέντρο, έγινε ¨γκέτο¨ μεταναστών. Κάθε πόλη η μικρό και μεγάλο χωριό δεν είναι σίγουρο ότι έχει πάντα τις απαιτούμενες υποδομές για να δεχτεί περισσότερους κατοίκους. Πρέπει να γίνεται αυστηρότερος έλεγχος των ξένων γενικά στα σύνορα και να υπάρχει κεντρικός πολιτικός σχεδιασμός μετά για την προώθησή τους και την απορρόφησή τους. Έτσι και οι ίδιοι δε θα περιφέρονται άσκοπα σε δρόμους και λιμάνια άνεργοι και ανέστιοι, ούτε θα πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης διάφορων δουλεμπόρων.

3) Η ενίσχυση των μέτρων φύλαξης στα σύνορα είναι επιβεβλημένη για τη χώρα μας, γιατί η Ελλάδα είναι φυσικό πέρασμα και ευρωπαϊκή πύλη εισόδου για όλους αυτούς τους πληθυσμούς, που προέρχονται από την Ασία και την Αφρική και έχει γίνει στόχος δουλεμπόρων επανειλημμένα από τα ανατολικά σύνορά της. Για αυτό πρέπει ν’ απαιτήσει περισσότερη οικονομική στήριξη από την Ε.Ε και βοήθεια σε επίπεδο τεχνογνωσίας ή και την ενίσχυση της δύναμης περιφρούρησης (FRONTEX) .

4) Στους πρόσφυγες πρέπει να παρέχεται κάθε ανθρωπιστική βοήθεια και να λαμβάνεται μέριμνα για την προστασία τους, την υγειονομική τους περίθαλψη, την εγκατάστασή τους, την παροχή παιδείας και εύρεση εργασίας, όπως προβλέπεται διεθνώς και από ψηφίσματα του Ο.Η.Ε και αγωνίζεται να εξασφαλίσει η ¨Ύπατη Αρμοστεία¨.

Συμπερασματικά:

    Δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια στο δράμα των ανθρώπων αυτών, αλλά πρέπει να σκεφτούμε ότι κι εμείς ήμασταν κάποτε στην ίδια μοίρα. Κανείς δεν ξέρει με σιγουριά, ότι δε θα ξαναβρεθούμε! Εμείς οι Έλληνες που από τ’ αρχαία χρόνια κάναμε τον πρώτο και το δεύτερο μεγάλο Αποικισμό στην ιστορία και ζήσαμε και ως φιλοξενούμενοι και ως ξενιστές, δεν πρέπει να γίνουμε ξαφνικά ξενόφοβοι. Επειδή έχουμε πολλούς απόδημους Έλληνες σ’ όλο τον κόσμο, θα ήταν πολύ αντιφατικό να γίνουμε από φόβο αφιλόξενοι. Στη χώρα μας που φημίζεται για την παράδοση της φιλοξενίας από τον ¨ξένιο Δία¨ ακόμα, δεν αρμόζει η σκληρότητα, που άλλοι λαοί επιδεικνύουν απέναντι σ’ ανθρώπους χωρίς στον ήλιο μοίρα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι πρέπει να γίνει η χώρα άσυλο αστέγων, ούτε βεβαίως κέντρο διακίνησης δούλων ή να καταλύεται κάθε νόμιμη αρχή. Καμία κίνηση ανθρωπισμού ή διάθεση συμπαράστασης δε θα πρέπει να μας κάνει να ξεχνάμε το δίκαιο και τη νομιμότητα. Είναι ασφαλώς σημαντικό να εκφράζουμε τον οίκτο μας ή την αλληλεγγύη μας για τους φτωχούς όλου του κόσμου, αλλά αυτό δε φτάνει! Η πολιτική δυστυχώς έχει άλλους πιο αυστηρούς κανόνες και … λιγότερες ευαισθησίες.

Παρασκευή, 10 Μαρτίου 2017

68ο κριτήριο:"Παράδοση κι ελληνικότητα"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 

68ο  κριτήριο αξιολόγησης                                                         Παπατσίρος Απόστολος 
                                    
                                      Η ελληνικότητα κινδυνεύει από εμάς 

                                                                                       του Αλέκου Φασιανού (17/01/2010)
    Εδώ και αρκετά χρόνια, δεν μπορώ να προσδιορίσω πόσα ακριβώς, συμβαίνουν αλλαγές στην ταυτότητα ενός τόπου. Όμως, συνήθως, οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν σε βάθος την ουσία της ταυτότητας. Έτσι και οι αλλαγές που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια, είτε ενδογενώς στην Ελλάδα, είτε εκείνες που είναι αποτέλεσμα εξωτερικών μεταβολών, δεν επηρεάζουν την ουσία της ελληνικής ταυτότητας, όσο κι αν τώρα που τις βιώνουμε μπορεί να μας φαίνεται αλλιώς. Οι αρχαίοι Έλληνες φορούσαν χιτώνες, οι αγωνιστές του ΄21 φουστανέλες, εμείς, σήμερα, φοράμε παντελόνια ευρωπαϊκού τύπου, αλλά δεν αλλάζουμε. Και δεν αλλάζουμε, επειδή ζούμε κάτω από το ίδιο φως, στο ίδιο κλίμα, αναπνέουμε τον ίδιο αέρα, χαιρόμαστε την ίδια φύση, κάνουμε τις ίδιες χειρονομίες. Τελικά, η ελληνικότητα γεννιέται κυρίως από τον τόπο που ζούμε και καθορίζεται από αυτόν και από τη γλώσσα, και γι’ αυτό αργά ή γρήγορα θα ενταχθούν σε αυτή την ελληνικότητα κι όσοι ξένοι έρχονται να ζήσουν σε αυτόν τον τόπο.

     Πολλοί, που αγνοούν εντελώς την καθοριστική σημασία όλων αυτών, πιστεύουν αντίθετα ότι η ελληνικότητα βρίσκεται στην παράδοση που απειλείται από τις αλλαγές. Τους διαφεύγει ότι και η ίδια η παράδοση καθορίζεται από τον τόπο και από το φως του. Αλλά, κυρίως, κάνουν το μεγάλο λάθος να ταυτίζουν τη διατήρηση της ελληνικότητας με τη μίμηση του παρελθόντος. Κι αυτό είναι ένα έγκλημα, που γεννά τέρατα. Η μίμηση του παρελθόντος, του αρχαίου, του βυζαντινού ή όποιου άλλου, είναι κάτι κακό και επικίνδυνο που κλείνει τη σκέψη μας, μας στερεί κάθε δυνατότητα να ανανεώσουμε κι εμείς την ελληνική ταυτότητα και να την παραδώσουμε ανανεωμένη στους επόμενους. Το παρελθόν μάς βοηθά όταν μαθαίνουμε από αυτό, όχι όταν το αντιγράφουμε.

     Το ίδιο κακό γίνεται κι όταν αντιγράφουμε ξένα στοιχεία, όπως έκαναν οι Έλληνες ζωγράφοι του 19ου αιώνα που πήγαν στο Μόναχο. Ζωγράφιζαν ελληνικά θέματα, αλλά σαν Γερμανοί. Αλλά το γερμανικό φως, ή μάλλον η γερμανική καταχνιά, που έμαθε τους Γερμανούς να φτιάχνουν αριστουργήματα, δεν έχει καμιά σχέση με το φως της Ελλάδας. Το ίδιο κι οι σκιές. Και, ξαφνικά, ανάμεσα στους γερμανοσπουδαγμένους «λόγιους» Έλληνες ζωγράφους, από το πουθενά, ξεπετάχτηκε ένας Θεόφιλος, ένας ξυπόλυτος με μια λερή φουστανέλα, που εξέφρασε την αληθινή ελληνικότητα όσο κανένας άλλος... Εγώ, δουλεύοντας πάνω στη σκληρή αντίθεση της σκιάς και του φωτός του ελληνικού, συνεχίζω ακριβώς αυτή την παράδοση με νέο τρόπο. Κι έτσι σε όλον τον κόσμο άνθρωποι μου λένε ότι νιώθουν μέσα από τα έργα μου τη συνέχεια με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, χωρίς να ξέρουν το γιατί...

     Σήμερα, την ελληνικότητα τη βλέπω ακόμα και στα αυθαίρετα. Στα σπίτια που χτίζονταν μέσα σε ένα βράδυ όπως όπως, με όποια υλικά υπήρχαν διαθέσιμα εκείνη τη στιγμή. Αντίθετα, δεν τη βλέπω καθόλου σε τερατώδη κτίρια στη Μύκονο ή σε άλλα νησιά, που μπορεί να κρατούν το λευκό χρώμα ή την πέτρα, αλλά που οι διαστάσεις, οι αναλογίες και οι όγκοι τους δεν έχουν καμιά σχέση με την αληθινή αρχιτεκτονική εκείνης της γης και την προσβάλλουν. Το Αιγαίο, που τώρα όλοι μιλούν γι’ αυτό, δεν το ξέραμε, ο Ελύτης μάς το ’μαθε, αλλά δεν το καταλάβαμε.

     Ελληνικότητα δεν είναι να πηγαίνεις και να αντιγράφεις το παρελθόν σου. Ελληνικότητα είναι να μαθαίνεις από όλα αυτά, να τα κουβαλάς μέσα σου και να τα ξέρεις, αλλά, όπως ο Οδυσσέας, να κάνεις αυτό που αυτός εδώ ο τόπος σού ζητά. Να παίρνεις το ελληνικό και να το κάνεις παγκόσμιο. Εγώ τουλάχιστον αυτό προσπάθησα να κάνω όλα αυτά τα χρόνια. Και το είδα να γίνεται. Η αρχή της Οδύσσειας είναι η ελληνικότητα. Και γι’ αυτό δεν κινδυνεύει από όλες τις αλλαγές. Αν κινδυνεύει η ελληνικότητα, κινδυνεύει μόνο από εμάς τους ίδιους...
                                                       ( Ο  Αλέκος Φασιανός είναι ζωγράφος.) 

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                               Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: ταυτίζουν, καταχνιά, ξεπετάχτηκε, ξυπόλυτος, διαθέσιμα.                                                           
                                                                                               Μονάδες 5
Β2 α. Ποια είναι τα δομικά μέρη της δεύτερης παραγράφου; 
                                                                                               Μονάδες 3
      β. «Το ίδιο κακό… ξέρουν το γιατί...». Πώς αναπτύσσεται η συγκεκριμένη παράγραφος; 
          Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.                        
                                                                                               Μονάδες 7
Β3. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία της πρώτης παραγράφου του κειμένου; Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην ίδια παράγραφο; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 
                                                                                               Μονάδες 10
Β4. «…η ίδια η παράδοση καθορίζεται από τον τόπο και από το φως του». Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεις να ερμηνεύσετε την άποψη του συγγραφέα.          
                                                                                               Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου: «Το παρελθόν μάς βοηθά όταν μαθαίνουμε από αυτό, όχι όταν το αντιγράφουμε. Ελληνικότητα δεν είναι να αντιγράφεις το παρελθόν σου. Ελληνικότητα είναι να μαθαίνεις από όλα αυτά, να τα κουβαλάς μέσα σου και να τα ξέρεις, αλλά, όπως ο Οδυσσέας, να κάνεις αυτό που αυτός εδώ ο τόπος σού ζητά. Να παίρνεις το ελληνικό και να το κάνεις παγκόσμιο». Με βάση αυτό τον συλλογισμό του συγγραφέα να γράψετε ένα άρθρο, (500-600 λέξεις περίπου) που να αναφέρεστε στην ιδιαίτερη αξία της παράδοσης σήμερα και να προσδιορίσετε τους τρόπους με τους οποίους οι νέοι θα μπορούσαν να αναπτύξουν μια πιο γόνιμη ή ουσιαστική σχέση με τις αξίες της παράδοσης και της ελληνικότητας».                                                                  
                                                                                               Μονάδες  40

              


Κυριακή, 5 Μαρτίου 2017

67ο κριτήριο:"Εργασία κι εξειδίκευση"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
67ο κριτήριο αξιολόγησης                                                 Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                     φιλόλογος 
                                                  Μόνιμη εργασία τέλος!
Δραματικές αλλαγές στο εργασιακό τοπίο προβλέπουν οι ειδικοί. Ένα επάγγελμα δεν θα αρκεί για επιτυχημένη καριέρα

    Tα επόμενα χρόνια οι αλλαγές που θα γίνουν στο εργασιακό τοπίο θα είναι τέτοιες που για να διατηρεί κάποιος την εργασία του θα πρέπει να παρακολουθεί διαρκώς τις εξελίξεις στον τομέα του. Αλλά και η εργασία δεν θα είναι αυτή που ξέραμε ως τώρα. Ώσπου να βγουν στη σύνταξη, οι εργαζόμενοι του μέλλοντος θα αναγκασθούν να αλλάξουν αρκετά επαγγέλματα. Πόσα; Εξαρτάται. Όσοι δεν έχουν σοβαρό υπόβαθρο γνώσεων θα αλλάξουν πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους επαγγέλματα. Αντιθέτως όσοι διαθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις αναμένεται να μετακινούνται σε διάφορες ειδικότητες του ίδιου κλάδου απασχόλησης.

    Τα τελευταία χρόνια σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, στις οποίες έχουν γίνει μελέτες για τις επιπτώσεις της συχνής αλλαγής εργασίας, έχουν προκύψει αρκετά παράδοξα. Παραδείγματος χάρη, οι εργοδότες προτιμούν να προσλαμβάνουν άτομα νεαρής ηλικίας, τα οποία είναι περισσότερο εξοικειωμένα με τις νέες τεχνολογίες, εκπαιδεύονται πιο εύκολα και αποτελούν ένα είδος «μελλοντικής επένδυσης», αφού αργότερα θα «βγάλουν» τα λεφτά που ξόδεψε για αυτά ο εργοδότης τους. Αυτοί όμως έχουν τις μικρότερες πιθανότητες να μείνουν πολλά χρόνια στην ίδια δουλειά. Οι εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται στην ηλικία των 25 ετών μπορεί να προσαρμόζονται γρηγορότερα στις απαιτήσεις μιας επιχείρησης αλλά εγκαταλείπουν τη δουλειά ευκολότερα απ' ό,τι οι εργαζόμενοι των 50 ετών, οι οποίοι δεν είναι ιδιαίτερα δεκτικοί στη συνεχή εκπαίδευση και στην απόκτηση νέων προσόντων αλλά είναι πιο έμπειροι και αφοσιωμένοι στην επιχείρηση.

    Άλλο ένα παράδοξο αφορά την επέκταση των νέων μορφών απασχόλησης, όπως η τηλεργασία. Αν και διατηρεί τα πλεονεκτήματά της (χρειάζονται μικρότερα γραφεία άρα λιγότερες οικοδομές, μειώνονται οι μετακινήσεις με το αυτοκίνητο και τα έξοδα για βενζίνη), αυξάνει το κόστος για τη συντήρηση και την αναβάθμιση των δικτύων, καθώς και την ανάγκη για προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης.

    Επίσης τίθεται υπό αμφισβήτηση η εκτίμηση ότι με τη χρήση της τεχνολογίας θα άλλαζε η ζωή των εργαζομένων, ειδικά όσων ήταν παντρεμένοι και είχαν παιδιά, αφού θα εργάζονταν στο σπίτι τους. Τελικά αποδείχθηκε ότι το σύστημα αυτό δεν είναι λειτουργικό όταν χρειάζεται να γίνουν ξαφνικές αλλαγές στην παραγωγή και οι εργαζόμενοι δυσανασχετούσαν από την έλλειψη συναδελφικής συναναστροφής και «συγκατοίκησης». Μάλιστα ορισμένες επιχειρήσεις που επανέφεραν τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά στη δουλειά είδαν την απόδοσή τους να ανεβαίνει.

    Η αυτοματοποίηση της δουλειάς πάντως αλλάζει γοργά το τοπίο της κάθε εργασίας εσωτερικά. Με την εγκατάσταση των Αυτόματων Ταμειολογιστικών Μηχανών π.χ. ΑΤΜ, μειώνονται οι απαιτήσεις σε υπαλλήλους που θα κάθονται πίσω από τον γκισέ και αυξάνονται οι ανάγκες για όσους θα θέτουν σε λειτουργία και θα συντηρούν τα νέα συστήματα. Οι αλλαγές αυτές έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία μιας χώρας, γιατί όταν χάνονται θέσεις εργασίας από το λεγόμενο «front desk» θα πρέπει να ενισχυθούν οι τομείς που έχουν σχέση με την εξυπηρέτηση των νέων τεχνολογιών. Διαφορετικά θα αυξηθούν οι εισαγωγές από άλλες χώρες, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ανεργία στις χώρες εξαγωγής, να αυξάνεται όμως στις χώρες εισαγωγής τεχνολογίας.

    Έτσι σήμερα δημιουργούνται περισσότερες θέσεις εργασίας, σε τομείς όμως που απαιτούν ένταση γνώσης. «Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες, οι γονείς ξοδεύουν πολλά χρήματα για να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Οι δαπάνες για τα φροντιστήρια είναι τεράστιες. Τελευταία μόνο υπάρχει μια τάση να εγκαταλείπουν την εκπαίδευση παιδιά που ζουν σε τουριστικές περιοχές και έχουν ικανοποιητικό εισόδημα χωρίς να χρειάζεται να σπουδάσουν. Εκεί η σχολική διαρροή είναι μεγάλη» παρατηρεί ο πρόεδρος του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας, κ. Κ. Δενιόζος. «Οι αλλαγές στην εργασία τα επόμενα χρόνια θα επηρεασθούν στην ουσία από παράγοντες όπως η τεχνολογία, η οργάνωση της δουλειάς, ο βαθμός παγκοσμιοποίησης των δραστηριοτήτων. Οι τεράστιες αλλαγές που θα επέλθουν με την ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας θα αλλάξουν τον τρόπο παραγωγής, άρα και τη βιομηχανική παραγωγή». Το εργασιακό καθεστώς δεν θα είναι δεδομένο για κανέναν εργαζόμενο στο μέλλον, «όλοι οι συνδυασμοί θα είναι δυνατοί» υποστηρίζουν οι ειδικοί.

    Στην Ελλάδα, όπως συμβαίνει και στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη ­ σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθεί μια ανταγωνιστική οικονομία χωρίς να θιγεί η κοινωνική προστασία ειδικά προς τους ανέργους. Ο αντίκτυπος των μεταβολών στην εργασία έχει αρχίσει να φθάνει και στη χώρα μας, μόνο που ακόμη δεν είναι τόσο εμφανές λόγω της ύπαρξης του ισχυρού οικογενειακού πυρήνα που λειτουργεί προστατευτικά για τους νέους. Ο πρόεδρος του ΟΑΕΔ κ. Ευστρατόγλου είναι κατηγορηματικός: «Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι επέρχονται αλλαγές στην αγορά εργασίας και ότι πρέπει να προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες, να εμπλουτίζουν συνεχώς τις γνώσεις τους, αν χρειασθεί και με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς να περιμένουν υποδείξεις από τους εργοδότες τους. Σήμερα ένας εργαζόμενος πρέπει να κάνει περισσότερα πράγματα απ' ό,τι στο παρελθόν και μπορεί ένα στέλεχος να μη χρειάζεται τόση εξειδίκευση όση θα απαιτηθεί από έναν απλό υπάλληλο, υφιστάμενό του».

    Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο να μπουν στο κυνήγι της εργασίας είναι όσοι εργάζονται σε κλάδο χωρίς προοπτική ανάπτυξης στο μέλλον ή σε κλάδο που βρίσκεται σε πτώση. Επίσης όσοι απασχολούνται σε βοηθητικές εργασίες και όσοι εργάζονται σε παραδοσιακά επαγγέλματα που βρίσκονται σε καθοδική πορεία ή σε προβληματικές μη ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και δεν έχουν κάποια ειδίκευση ή σε περιοχές που πλήττονται από την ανεργία. Μεγάλο ρόλο στην απόκτηση και στη διατήρηση της εργασίας παίζουν η ηλικία και το φύλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι περισσότεροι άνεργοι στους νέους είναι άνδρες ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες γυναίκες. Αυτό συμβαίνει γιατί οι τελευταίες επωμίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό τα οικογενειακά βάρη και οι εργοδότες δεν επενδύουν πάνω τους, δεν τις στέλνουν για επιμόρφωση και τελικά μένουν πίσω στην κούρσα της εργασιακής ανέλιξης.
                                                (Κρουστάλλη Δήμητρα, εφημ. Το Βήμα, 06/02/2000).

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                           Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
αναγκασθούν, παράδοξα, δυσανασχετούσαν, επωμίζονται, ανέλιξης.
                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
διατηρεί, δεκτικοί, αμφισβήτηση, ξαφνικές, δαπάνες.
                                                                           Μονάδες 5
Β3. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία της πρώτης παραγράφου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                           Μονάδες 4
Β6. Πώς επιτυγχάνεται η συνοχή ανάμεσα στις τρεις πρώτες παραγράφους του κειμένου;
                                                                           Μονάδες 6
Β7. Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να εξηγήσετε πως η εργασία επηρεάζεται από την παγκοσμιοποίηση.
                                                                          Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου:«Σ’ ένα άρθρο για την ιστοσελίδα του σχολείου σας (500-600 λέξεις περίπου) να αναφερθείτε στην αναγκαιότητα της εξειδίκευσης στη σύγχρονη εργασία αλλά και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται για τον άνθρωπο». 
                                                                          Μονάδες 40