Τετάρτη, 27 Αυγούστου 2014

15ο κριτήριο "Ρατσισμός"


ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ                                                                                         
15ο κριτήριο αξιολόγησης                                          Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                           φιλόλογος                                   
                                                   Περί ρατσισμού...

   Ρατσισμός είναι να θεωρούμε κάποια άλλη ομάδα ανθρώπων ως κατώτερη ή ακόμη και άξια περιφρόνησης, λόγω της φυλετικής ή εθνικής της καταγωγής. Αιτία του ρατσισμού είναι συνήθως ένα μείγμα υπεροψίας και φόβου. Δηλαδή, από τη μια πλευρά αισθανόμαστε ότι η δική μας φυλή είναι ανώτερη -πιο καλλιεργημένη, πιο έξυπνη, πιο πολιτισμένη κτλ.- ενώ από την άλλη αισθανόμαστε ότι η άλλη φυλή με κάποιο τρόπο μας απειλεί, είτε στρατιωτικά, είτε πολιτιστικά, είτε ακόμη και στο επίπεδο εξεύρεσης εργασίας. Το αποτέλεσμα, μέσα μας, είναι να βλέπουμε μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων με εχθρότητα και προκατάληψη.

   Ο ρατσισμός ενέχει πάντοτε το στοιχείο της διαστρεβλωμένης όρασης. Στους μεν εαυτούς μας, βλέπουμε μόνο καλά, μόνο αρετές, μόνο μεγαλείο. Αν κατά σύμπτωση προσέξουμε κάποιο ελάττωμα, εύκολα το δικαιολογούμε. Στη δε αντίπαλη φυλή βλέπουμε μόνο πάθη, μόνο πονηρία, μόνο μικρότητα. Αν κατά σύμπτωση προσέξουμε κάποια καλοσύνη, εύκολα την ανάγουμε στην υστεροβουλία.

  Ο κάθε λαός βρίσκει τα δικά του προσχήματα όταν θέλει να στραφεί προς τον ρατσισμό. Η ναζιστική Γερμανία είχε προφασιστεί τη γενετική καθαρότητα. Η Αγγλία της αποικιοκρατίας προφασίστηκε την πολιτιστική ανωτερότητα. Εμείς εδώ στην Ελλάδα, όταν έχουμε κρούσματα ρατσισμού, συνήθως αναζητούμε πρόσχημα στην εθνική μας καταγωγή, στην ελληνικότητά μας και στην ένδοξη ιστορία μας.

  Είναι βέβαια αλήθεια ότι οι αρχαίοι πρόγονοί μας συνεισέφεραν πολλά στoν πανανθρώπινο πολιτισμό, ίσως και περισσότερα από οποιονδήποτε άλλο λαό της εποχής εκείνης. Το έκαναν όμως αυτό καλλιεργώντας τη δημοκρατία και τον σεβασμό προς τον κάθε άνθρωπο, προς το ανθρώπινο πρόσωπο αυτό καθ’ εαυτό. Αν τώρα εμείς -εν ονόματι των αρχαίων- περιφρονούμε κάποιους εκ των συνανθρώπων μας, τότε το μόνο που κάνουμε είναι να φανερώνουμε ότι δεν είμαστε γνήσια παιδιά τους.

  Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνούμε είναι ότι ο κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από την παιδεία που έλαβε και από τον πολιτισμό στον οποίο ανατράφηκε, έχει μέσα του την ίδια φλόγα της ανθρώπινης φύσης που έχουμε κι εμείς. Έχει δηλαδή την ικανότητα να αγαπά, να δημιουργεί, να ζει σε κοινωνία, να σκέπτεται, να χαίρεται, να θαυμάζει. Ίσως σε κάποια εξωτερικά ιδιώματα ή σε κάποιες συνήθειες να διαφέρει από εμάς, αλλά αυτό θα έπρεπε να ξυπνούσε το ενδιαφέρον μας μάλλον -πώς να γνωριστούμε καλύτερα-  παρά το φόβο, την κατάκριση, την περιφρόνηση.

  Γι’ αυτό όταν είμαστε αντιμέτωποι με ανθρώπους από άλλες φυλές, καλό είναι να διατηρούμε μια υγιή στάση φιλοξενίας, να αποδεχόμαστε τον άλλο γι' αυτό που είναι, ώστε να σεβόμαστε ταυτόχρονα και τον εαυτό μας γι’ αυτό που είναι. Αν προσέξουμε στον άλλο άνθρωπο, στην άλλη φυλή, κάποια ελαττώματα, ας θυμηθούμε ότι έχουμε και εμείς, αν όχι τα ίδια, τουλάχιστον άλλα εξίσου σοβαρά ελαττώματα. Αν αντιληφθούμε κάποια προτερήματα, ας μην αφήσουμε τον εαυτό μας να τα διαστρεβλώσει με σκέψεις του τύπου "Μπορεί αυτοί να είναι ευγενικοί αλλά είναι κατά βάθος ψυχροί, ενώ εμείς που όλοι μέρα βριζόμαστε κατά βάθος έχουμε καλή καρδιά". Δηλαδή, αν προσπαθούσαμε λίγο περισσότερο, αν είχαμε τη διάθεση να μάθουμε, δε θα μπορούσαμε κι εμείς να γίνουμε ευγενικοί και να έχουμε καλή καρδιά; Ο πραγματικά μεγάλος άνθρωπος, ο πραγματικά μεγάλος λαός, είναι αυτός που ξέρει να μαθαίνει από τα προτερήματα των άλλων, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί αλώβητη τη δική του ταυτότητα.
                                                                       (διασκευή από τον Τύπο)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις περίπου.
                                                                                  (Μονάδες 25)
Β1. Να γράψετε για κάθε λέξη που σας δίνεται από ένα συνώνυμο: περιφρόνησης, υπεροψίας, σύμπτωση, ανεξάρτητα, αλώβητη.
                                                                                  (Μονάδες 10)
Β2. Ποια είναι η δομή της τελευταίας παραγράφου του κειμένου;
                                                                                  (Μονάδες 5)
Β3. Να βρείτε τον τρόπο ανάπτυξης της τρίτης παραγράφου (Ο κάθε λαός βρίσκει…ιστορία μας). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   (Μονάδες 10)
Β4. «Ο πραγματικά μεγάλος άνθρωπος, ο πραγματικά μεγάλος λαός, είναι αυτός που ξέρει να μαθαίνει από τα προτερήματα των άλλων, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί αλώβητη τη δική του ταυτότητα». Να αιτιολογήσετε την άποψη αυτή σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου.
                                                                                   (Μονάδες 10)
Γ΄ Παραγωγή λόγου: ¨Στο πλαίσιο εκδήλωσης του σχολείου σας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, υποθέστε ότι αναλαμβάνετε την ευθύνη να μιλήσετε στους συμμαθητές σας για το πρόβλημα του ρατσισμού στον σύγχρονο κόσμο. Στην ομιλία σας (500-600 λέξεις περίπου) να αναφερθείτε στις συνέπειες του ρατσισμού στον κόσμο σήμερα και να προτείνετε τους τρόπους αντιμετώπισής του, που εσείς θεωρείτε σημαντικούς¨.
                                                                                  (Μονάδες 40)
Για ενδεικτικές απαντήσεις στην έκθεση: http://papatsiros.blogspot.gr/2018/01/blog-post.html                                                                                                             
                                                         
Οι "Μαύροι Πάνθηρες" Tommie Smith και John Carlos διαμαρτύρονται με υψωμένη γροθιά και μαύρα γάντια για τον λευκό ρατσισμό των Αμερικανών στην ολυμπιάδα του 1968. Μετά τους αφαιρέθηκαν τα μετάλλια και αποβλήθηκαν από κάθε διοργάνωση.     
                                                 
                                                                  Καλή επιτυχία...

17ο κριτήριο "Το επάγγελμα"

                              
                                                 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
                                            
  
                                                                                                    Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                               Φιλόλογος
       17ο κριτήριο αξιολόγησης
                                                                Το  επάγγελμα

       Μόνο ο άνθρωπος μέσα στο ζωικό βασίλειο που κατοικεί τον πλανήτη μας έχει την ικανότητα και το προνόμιο να σχηματίζει κοινωνίες, δηλαδή ομάδες όπου η συλλογική δραστηριότητα δίνει προϊόντα που αποθησαυρίζονται και γίνονται κτήμα του κάθε ατόμου. Και μόνο στις κοινωνίες των ανθρώπων γεννιέται το επάγγελμα, γιατί ο άνθρωπος ακόμα και όταν έχει ικανοποιήσει την ανάγκη της τροφής, την ανάγκη της άμυνας και την ανάγκη της αναπαραγωγής, εργάζεται. Ακόμα και όταν έχει αποταμιεύσει αγαθά που του εξασφαλίζουν την πλήρωση των επιθυμιών του, πάλι εργάζεται.

      Ο άνθρωπος μπαίνει στο επάγγελμα όπως σε μια σφαίρα από την οποία δεν πρόκειται πια να βγει, όσο μακρά ζωή και αν ζήσει και το επάγγελμα μπαίνει μέσα στον άνθρωπο, τον κυριεύει, και αυτή η υπόταξη διαρκεί όσο περίπου και η ζωή του. Το επάγγελμα σχηματίζει τον άνθρωπο, τον φτιάχνει. Δε θα είναι υπερβολή εάν πούμε ότι το επάγγελμα διαμορφώνει όχι μόνο την εξωτερική εμφάνιση του ανθρώπου, αλλά και τον (σωματικό και διανοητικό) τύπο του, τη "δομή" του. Ο τρόπος που βλέπει, μιλά, χει­ρονομεί, περπατά, διασκεδάζει κ.τ.λ. είναι βαθιά επηρεασμένος από το επάγγελμα που ασκεί. Στο ντύσιμο, στο χτένισμα, στους μορφασμούς, στη γλώσσα κ.τ.λ. είναι αποτυπωμένη η επαγγελματική μας απασχόληση και σήμερα ακόμη όπου, στους άνδρες τουλάχιστον, ο συρμός έχει επιβάλει μιαν αφόρητη μονοτονία στο κεφάλαιο της εξωτερικής περιβολής και των τρόπων της συμπεριφοράς. Από το ντύσιμο, την κουβέντα και το φέρσιμο μπορείτε χωρίς μεγάλη δυσκολία να μαντέψετε ποια είναι η επαγγελματική απασχόληση του συνομιλητή σας. Ο στρατηγός, και όταν ακόμη δε φορά τη στολή του, σας δηλώνει με τον τρόπο που στέκεται ή περπατά ότι είναι στρατιωτικός. Ο γιατρός, ο καθηγητής, ο ναυτικός, ο κληρικός, ο τεχνίτης εξαιτίας του επαγγέλματός τους τείνουν προς ορισμένο τύπο με ειδικά χαρακτηριστικά στην εμφάνιση και στην έκφρασή τους. Γι' αυτό, εάν καμιά φορά μας συστήσουν κάποιον που τον βλέπομε σχολαστικό στους τρόπους, άκαμπτο στις κινήσεις του, ντυμένο πολύ διακριτικά και μας πουν ότι είναι λ.χ. επαγγελματίας αθλητής, ξαφνιαζόμαστε. Κάτι το ασυμβίβαστο, το αντιφατικό αισθανόμαστε ότι υπάρχει ανάμεσα στη μορφή και στο επάγγελμά του. Η καθημερινή πείρα δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοια απρόοπτα...

     Περιττό να προσθέσω ότι το επάγγελμα φτιάχνει και τον εσωτερικό μας κόσμο, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο παρατηρούμε, κρίνομε, αποτιμούμε τα πράγματα. Και όταν καμιά φορά λέμε: "έτσι θα μπορούσε να μιλήσει μονάχα ένας γιατρός", δεν αδικούμε τον γιατρό, αλλά αναγνωρίζουμε στον τρόπο της σκέψης του ανθρώπου που μας μιλά μια ορισμένη επαγγελματική νοοτροπία. Αποτυπώνει λοιπόν το επάγγελμα απάνω μας τη σφραγίδα του. Τα ασυμβίβαστα ή τα διάφωνα παρουσιάζονται σχεδόν κατά κανόνα μόνο στις περιπτώσεις όπου ο άνθρωπος δεν έχει μπει καλά στο επάγγελμά του ή το επάγγελμα δεν έχει καλά εγκατασταθεί μέσα του. Δυστυχώς δε διαλέγει κανείς πάντοτε το επάγγελμα που θα ασκήσει σύμφωνα με τις κλίσεις ή τις ικανότητές του. Συχνά, συχνότατα διάφοροι λόγοι (παρορμήσεις, πιέσεις, φαντασιώσεις) μας υποχρεώνουν να ασκήσουμε ένα επάγγελ­μα που δε μας ταιριάζει. Αν συμβεί όμως να ευνοηθεί κανείς με την ελευθερία της εκλογής, τότε βλέπομε πόσο καλά του πάει το επάγ­γελμα που ασκεί, και πόσο καλά ταιριάζει κι αυτός στο επάγγελμα που διάλεξε.

     Αξίζει να σημειωθεί ιδιαίτερα ότι στον αληθινό επαγγελματία υπάρχει (συνειδητή και όχι σπάνια ασύνειδη) η πεποίθηση ότι πέρα α­πό τον απλό βιοπορισμό, πέρα και από την κοινωνική θέση που εξασφαλίζει το επάγγελμα, κάποιος γενικότερος κοινωνικός σκοπός ε­ξυπηρετείται με αυτό. Με την επαγγελματική του δραστηριότητα το άτομο γίνεται οργανικό μέλος της κοινωνίας και εργάζεται για την ευστάθεια και την πρόοδό της.
                                                             (E. Π. Παπανούτσος, ¨Πρακτική Φιλοσοφία)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις περίπου.
                                                                              Μονάδες 25

Β1. Να γράψετε από μια συνώνυμη λέξη για κάθε τύπο που σας δίνεται με βάση τη σημασία τους στο κείμενο:  πλήρωση, υπόταξη, συρμός, αφόρητη, αποτιμούμε.
                                                                              Μονάδες 5
Β2. Να προσδιορίσετε το είδος του κειμένου και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                              Μονάδες 5
Β3. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                              Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς της δεύτερης παραγράφου;
                                                                              Μονάδες 10
Β5.¨Με την επαγγελματική του δραστηριότητα το άτομο γίνεται οργανικό μέλος της κοινωνίας¨.
      Να αποδείξετε τον ισχυρισμό του συγγραφέα σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου.
                                                                              Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή Λόγου: «Για τους περισσότερους νέους η αναζήτηση και η επιλογή ενός επαγγέλματος, που θα ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες κλίσεις και τα ενδιαφέροντά τους, είναι καθοριστικής σημασίας όχι μόνο για την ατομική τους πρόοδο αλλά και την κοινωνική προσφορά έργου. Με βάση αυτό τον προβληματισμό, να προσδιορίσετε την ιδιαίτερη αξία που έχει για κάθε άνθρωπο, αλλά και την κοινωνία ολόκληρη, η ορθή επιλογή επαγγέλματος. Με ποια κριτήρια καθορίζουν αυτή την επιλογή επαγγέλματος οι νέοι σήμερα; Υποθέστε ότι γράφετε ένα άρθρο (500-600 λέξεων περίπου) που πρόκειται να δημοσιεύσετε σε έντυπο ευρείας κυκλοφορίας.¨

                                                                              Μονάδες 40

                                  
                                                      
                                                             ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!!