Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2015

38ο κριτήριο:"Ο ρόλος του Τύπου"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ



38ο κριτήριο αξιολόγησης                                                               Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                                 φιλόλογος
                                                          “Ο ρόλος του Τύπου”

    Η κοινωνία μας δεν είναι απλώς ένα άθροισμα ανθρώπων αλλά κάτι περισσότερο το οποίο μπορεί να την κάνει να δρα ως ομάδα με οργανωτικά και λειτουργικά πλαίσια. Η Δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα το οποίο μπορεί να πραγματωθεί μόνο μέσα σε μια κοινωνία που μας δίνει το δικαίωμα των ίσων ευκαιριών και της ελευθερίας. Όλα καλά θα μπορούσε να πει κάποιος μέχρι εδώ. Το δημοκρατικό πολίτευμα είναι αγαθό, αλλά την ίδια στιγμή απειλείται από άτομα, ομάδες που θέλουν να έχουν δύναμη και με κάθε τρόπο, νόμιμο ή παράνομο, ηθικό ή ανήθικο, το υπονομεύουν. Το καίριο και συνάμα βασανιστικό ερώτημα των ημερών είναι το εξής: Έχει άραγε η Δημοκρατία μας ασφαλιστικές δικλείδες οι οποίες θα την προστατέψουν από οποιαδήποτε επιβουλή;

    Αναμφισβήτητα, ένα κατεξοχήν όπλο στις σύγχρονες ανά τον πλανήτη Δημοκρατίες είναι και ο Τύπος. Πάμε λοιπόν να δούμε ποιος είναι ή μάλλον ποιος θα έπρεπε να είναι ο ρόλος του Τύπου μέσα στο δημοκρατικό πολίτευμα. Κάποια πράγματα δεν είναι πια δεδομένα στις ημέρες μας και καλό θα είναι να τα ξαναδούμε για να μην ξεχάσουμε και αυτά τα λίγα που γνωρίζουμε. Ξεκινώντας, ο ρόλος του Τύπου είναι να ενημερώνει αλλά και να πληροφορεί τους πολίτες σε καθημερινή βάση για τις εξελίξεις αλλά και για τα ζητήματα σχετικά με την πολιτική που ασκείται, τους νόμους, τους θεσμούς και οτιδήποτε επιδρά άμεσα ή έμμεσα στο κοινωνικό σύνολο. Στις μέρες μας ενημερώνει μαζικά όλους τους πολίτες που επιθυμούν να μάθουν το τι ακριβώς συμβαίνει γύρω τους. Τους κάνει μετόχους των μεταβολών που συμβαίνουν καθημερινά άρα και γνώστες των κινδύνων και των απειλών με βασικό στόχο να προφυλαχθούν και να αμυνθούν σωστά. Μπορούμε να πούμε ότι ο Τύπος οφείλει να είναι πλουραλιστικός, να συνθέτει απόψεις, να σέβεται την πολυφωνία, τον διάλογο αλλά και τη διαλεκτική. Οφείλει να ασκεί κριτικό έλεγχο, να ξεσκεπάζει σκοτεινές υποθέσεις άρα και να εκπαιδεύει τους πολίτες στο να κρίνουν σωστά, αλλά και να έχουν άποψη σε ό,τι αφορά όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής. Οφείλει να προβάλλει πρότυπα σπουδαίων ανθρώπων οι οποίοι και με τη θεωρία τους αλλά και με τις πράξεις τους μπορούν να «επηρεάσουν» την κοινωνία προς το καλύτερο. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως η μεγαλύτερη άμυνα της Δημοκρατίας είναι η συμμετοχή του πολίτη στα κοινά γεγονός που τον καθιστά άγρυπνο φρουρό του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο Τύπος διαφωτίζοντας και αποκαλύπτοντας μπορεί να αναδείξει εκείνον τον άξιο που θα κυβερνήσει σωστά τη χώρα του όταν τον ψηφίσουν οι πολίτες με ελεύθερη κρίση.

   Πάμε τώρα στις προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν έτσι ώστε ο Τύπος να μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο δηλαδή να στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα. Αρχικά, θα πρέπει να είναι ελεύθερος, να υπάρχει συνταγματική κατοχύρωση της ελευθερίας του Τύπου, να είναι ανεξάρτητος και να μην είναι κρατικός. Καμιά μορφή εκτελεστικής ή δικαστικής εξουσίας να μην παρεμβαίνει στον Τύπο πέρα από τα συνταγματικά όρια. Ο Τύπος δε μπορεί σε καμιά περίπτωση να ανήκει σε οργανωμένα συμφέροντα και να εκβιάζει την πολιτική εξουσία. Οι άνθρωποι του Τύπου πρέπει να είναι υπεύθυνοι, να σέβονται τη δεοντολογία και να είναι ανεξάρτητοι. Αυτό αφορά κυρίως τον δημοσιογραφικό κόσμο. Με λίγα λόγια δεν πρέπει ο δημοσιογράφος να «υπηρετεί» συνειδητά ορισμένες επιλογές με το να πληρώνεται με σκοπό να προπαγανδίζει και να παραπληροφορεί. Αυτά συνέβαιναν σε άλλες εποχές άλλωστε. Ο δημοσιογράφος πρέπει να έχει παιδεία και επαγγελματισμό. Σωστά;

    Είναι δύσκολο να μην παρατηρήσει κάποιος υγιής νους ότι όταν κακοποιείται η ελληνική γλώσσα και συρρικνώνεται η σκέψη και η ομιλία ενός δημοσιογράφου, τότε πια είμαστε πολύ κοντά στο να πέσουμε θύματα ενός άκρατου λαϊκισμού και μιας θλιβερής προπαγάνδας. Ένας από τους ρόλους του Τύπου είναι να κρατά άγρυπνη την ιστορική συνείδηση άρα και να προασπίζει την εθνική ταυτότητα και έμμεσα και την πολιτιστική ταυτότητα (αυτό θα μπορούσε να συμβεί με λιγότερες αποχαυνωτικές και ξενόφερτες τηλεοπτικές σειρές οι οποίες ουδεμία σχέση έχουν με την ελληνική κουλτούρα και τον ελληνικό τρόπο ζωής).

   Αντιλαμβάνομαι ότι όλα τα παραπάνω είναι μια καθαρά θεωρητική προσέγγιση με την οποία σίγουρα δε διαφωνεί κάποιος σε μια καθαρά θεωρητική ανταλλαγή απόψεων και ιδεών για το τι είναι ο Τύπος και το τι είναι η Δημοκρατία. Πολύ φοβάμαι όμως ότι η διάκριση ρόλων και θεσμών μοιάζει πλέον χαμένη υπόθεση σε μια κοινωνία που αργοπεθαίνει και αργοσβήνει για τον πολύ απλό λόγο ότι τίποτε από όσα αναλύσαμε πιο πάνω παραθέτοντας μερικά επιχειρήματα για το πώς πρέπει να λειτουργεί ο Τύπος μέσα σε μια Δημοκρατία δε γίνεται καταρχάς αντιληπτό στις μέρες μας και κατά συνέπεια και σεβαστό από τους ανθρώπους, που θέλοντας και μη, κρατάνε στα χέρια τους τις τύχες μας.

   Εν κατακλείδι, θέλοντας να δώσω μια κάπως πιο αισιόδοξη νότα πρέπει να πω ότι όσο υψηλό είναι το ήθος του Τύπου σε επίπεδο θεματολογίας, σωστής χρήσης της γλώσσας, διαλεκτικής, προβαλλόμενης εικόνας, τόσο περισσότερο ανεβαίνει η κουλτούρα ενός λαού. Ας μη ξεχνάμε ότι όσο «ανεβασμένη» είναι η πνευματική στάθμη μιας κοινωνίας τόσο λιγότερο αυτή χειραγωγείται και ποδηγετείται. Τόσο λιγότερο πέφτει θύμα της προπαγάνδας, της μισαλλοδοξίας, της σκόπιμης πολιτικής βίας, άρα και τόσο περισσότερο στεριώνουν οι δημοκρατικοί θεσμοί μιας πολιτείας…
                                                                         (του Κώστα Καπνίση, 03-10-2012 )

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                   Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
απλώς, υπονομεύουν, ξεχάσουμε, οφείλει, κατοχύρωση.
                                                                                   Μονάδες 5
Β2.Από το δεύτερο συνθετικό των λέξεων να βρείτε από μια νέα σύνθετη λέξη:
επιβουλή, δημοκρατικό, συμμετοχή, συνειδητά, ξενόφερτες.
                                                                                   Μονάδες 5
Β3. Να βρείτε και να αιτιολογήσετε το είδος της συλλογιστικής πορείας στην πρώτη παράγραφο του κειμένου.
                                                                                   Μονάδες 5
Β4.Ποιον τρόπο πειθούς επιστρατεύει ο συγγραφέας στην τελευταία παράγραφο του κειμένου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                   Μονάδες 5
Β5. Τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με την εναλλαγή ρηματικών προσώπων που χρησιμοποιεί στο κείμενο;
                                                                                   Μονάδες 5
Β6. «…η διάκριση ρόλων και θεσμών μοιάζει πλέον χαμένη υπόθεση σε μια κοινωνία που αργοπεθαίνει και αργοσβήνει...»: Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να γράψετε αν συμφωνείτε ή διαφωνείτε με αυτή την άποψη δικαιολογώντας τη θέση σας.
                                                                                  Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
   «Στον σύγχρονο κόσμο των αυξημένων αναγκών και απαιτήσεων οι άνθρωποι πρέπει να διαθέτουν πρόσβαση στις πληροφορίες για να συμμετέχουν ενεργά στις εξελίξεις που συντελούνται γύρω τους. Ο ρόλος των ΜΜΕ επομένως είναι καθοριστικός στην κοινωνία. Να γράψετε ένα άρθρο, που πρόκειται να δημοσιεύσετε στην εφημερίδα του σχολείου σας, σχετικά με την επιρροή των Μ.Μ.Ε στην ατομική και κοινωνική συμπεριφορά των ανθρώπων. Τι θα προτείνατε για την αντιμετώπιση της αρνητικής επιρροής των Μ.Μ.Ε στη ζωή μας; » (600 λέξεις περίπου).
                                                                                 Μονάδες 40

                           
 
                                                            Καλή επιτυχία...

Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015

37o κριτήριο: "Ευθανασία"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ


37ο κριτήριο αξιολόγησης                                                              Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                               Φιλόλογος
                               Ευθανασία: Η επιλογή μεταξύ ζωής και θανάτου
                                                                                                                                          
                                                                                                               (06 Οκτ. 2015)
   Μετά τη νομιμοποίηση της ευθανασίας στην Καλιφόρνια, το θέμα της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας συνεχίζει να διχάζει. Οι γνώμες πολλές και ποικίλες. Κάποιοι τη θεωρούν λύτρωση, άλλοι φόνο. Δεν λείπουν και οι φωνές πού ομιλούν για επιχείρηση.

    Το θέμα της ευθανασίας είναι ένα πολυδιάστατο θέμα. Οι έντονες διαμάχες και αμφιλεγόμενες γνώμες μεταξύ των γιατρών, νομικών, ψυχολόγων και θεολόγων καταδεικνύουν την πολυπλοκότητα του ζητήματος. Εξ αυτών, άλλοι δέχονται την ευθανασία ως λύτρωση και απαλλαγή από το μαρτύριο του πόνου και άλλοι την καταγγέλλουν ως συνδυασμό φόνου και αυτοχειρίας. Άλλοι δηλώνουν, ότι η ευθανασία δεν μπορεί να θεσμοθετηθεί αλλά δεν μπορεί να απορριφθεί ως ανθρώπινο αίτημα και άλλοι, κυρίως οι πιστεύοντες επιστήμονες, πιστοί στον όρκο του Ιπποκράτη την αποκηρύσσουν ως ύβρη κατά του Θεού και ως έγκλημα με απρόβλεπτες εξελίξεις.

    Η «Ιπποκρατική ηθική» και όλες οι θρησκείες του κόσμου απορρίπτουν κατηγορηματικά την ευθανασία. Η νοοτροπία όμως και το «ήθος» της σημερινής εποχής με την πληθώρα των τεχνολογικών μέσων και των επιστημονικών γνώσεων, θέτει το θέμα σε διαφορετική διάσταση, ότι δηλαδή η ευθανασία είναι μια κίνηση που κατοχυρώνει το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να καθορίζει τη ζωή του και την ύπαρξή του με βάση τις δικές του ανάγκες.

    Το λεγόμενο "δικαίωμα στον θάνατο" που αποτελεί τη νομική κατοχύρωση της ευθανασίας θέτει σε άλλη βάση το ύψιστο αγαθό της ζωής και την ύψιστη λειτουργία της ιατρικής επιστήμης. Ο άνθρωπος έχει δικαίωμα στη ζωή. Έχει όμως δικαίωμα και στον θάνατο; Δικαίωμα είναι η εξουσία που παρέχει η έννομος τάξη σε καθέναν από μας να πραγματώνει, να υλοποιεί ένα ιδιωτικό του συμφέρον. Είναι λοιπόν η επιδίωξη του θανάτου ένα ιδιωτικό συμφέρον;

   Στη δίνη αυτών των αλληλοσυγκρουόμενων θεωριών και απόψεων χρειάζεται ο καθαρός επιστημονικός νους, που με αντικειμενικότητα, υπευθυνότητα και σεβασμό θα μελετήσει το πολυδιάστατο πρόβλημα της ευθανασίας και θα αποφανθεί.

     Κράτη στα οποία επιτρέπεται η υπό όρους ευθανασία είναι η Αυστραλία, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Δανία, η Σουηδία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Ελβετία, η Κίνα και κάποιες πολιτείες των ΗΠΑ. Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχει εξειδικευμένη νομοθεσία, συνεπώς το αξιόποινο της ευθανασίας κρίνεται με βάση τους γενικούς κανόνες για την ανθρωποκτονία με δόλο και τη συμμετοχή σε αυτοκτονία.

   Εκτός από τις θεσμοθετημένες συλλογικές αποφάσεις για την ευθανασία υπάρχουν και οι προσωπικές πρωτοβουλίες. Σύμφωνα με έρευνα του British Medical Journal, το 40% των ερωτηθέντων ιατρών για το αν έχουν προβεί σε ευθανασία χωρίς την άδεια του ασθενή, απάντησαν ότι έχουν χορηγήσει θανατηφόρες δόσεις φαρμάκων σε ασθενείς τους οποίους διέγνωσαν ότι δεν είχαν πιθανότητα επιβίωσης.

   Στο σημείο αυτό γεννιέται το ερώτημα ποια ήταν οι πρόθεσή τους και αν αυτή μπορεί να αξιολογηθεί ως ευθανασία. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι σύμφωνα με την ίδια έρευνα το 6,5% των θανάτων με χορήγηση θανατηφόρας ένεσης, περιείχαν την ίδια δόση φαρμάκου με τις περιπτώσεις που δίνεται για την ανακούφιση του πόνου. Στην ίδια έρευνα, το 91% των ερωτηθέντων γιατρών ήταν πρόθυμοι να εφαρμόσουν ευθανασία.

   Εκεί που η πορεία της ζωής δείχνει μη αναστρέψιμη, ξαφνικά οι γιατροί, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους αποφασίζουν για το τέλος της ζωής. Αυτό που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, είναι η εξέταση της ψυχολογικής κατάστασης εκείνων που επιθυμούν την ευθανασία.

    Στην κρίσιμη αυτή στιγμή, πολύτιμη θεωρείται και η συμπαράσταση του οικογενειακού και φιλικού περιβάλλοντος του ασθενούς. Να σταθεί με διακριτικότητα και στοργή δίπλα στον άρρωστο, να μπει στη σκέψη του και στην καρδιά του, να του παράσχει τις τελευταίες φροντίδες, να μείνει δίπλα του μέχρι την τελευταία στιγμή, που θα του κλείσει τα μάτια.

   Ωστόσο, διάφορες κλινικές σε χώρες όπου η ευθανασία είναι νόμιμη έχουν ξεκινήσει την “εθελοντική ευθανασία”. Στην Ελβετία, στην κλινική Dignitas, η εθελοντική ευθανασία (living will) διπλασιάστηκε μεταξύ του 2009 και του 2012. Το κύμα «τουριστών της ευθανασίας» πληρώνουν 10.000 ευρώ για τη διαδικασία. Η συντριπτική πλειονότητα χρησιμοποίησε ένα δηλητήριο που χρησιμοποιείται στις εκτελέσεις θανατοποινιτών στις ΗΠΑ.
                                                                                  (Τόνια Γκόρου)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                           Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
πολυδιάστατο, καταδεικνύουν, θα αποφανθεί, προβεί, μη αναστρέψιμη.
                                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
αμφιλεγόμενες, απορρίπτουν, ιδιωτικό, αντικειμενικότητα, επιτρέπεται.
                                                                                           Μονάδες 5
Β3. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία της δεύτερης παραγράφου του κειμένου; (Το θέμα … εξελίξεις). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                           Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τρίτης παραγράφου του κειμένου; (Η «Ιπποκρατική… ανάγκες.) Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                           Μονάδες 5
Β5. Ποιον τρόπο και ποια μέσα πειθούς επικαλείται η συγγραφέας στην έκτη και έβδομη παράγραφο του κειμένου; (Κράτη στα οποία… πιθανότητα επιβίωσης.)
                                                                                           Μονάδες 10
Β6. Εξετάστε αν οι ακόλουθες προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες και σημειώστε αντίστοιχα Σωστό ή Λάθος κατά περίπτωση.

α. Η ευθανασία είναι αποδεκτή από ορισμένες θρησκείες.

β. Η ευθανασία νομιμοποιείται σε κάποιες χώρες με βάση το «δικαίωμα στο θάνατο».

γ. Στην Ελλάδα η ευθανασία είναι ποινικό αδίκημα.

δ. Πολλοί γιατροί έχουν προχωρήσει σε ευθανασία ασθενών τους χωρίς τη δική τους συγκατάθεση.

ε. Η ιδιαίτερη ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς που επιθυμεί την ευθανασία είναι αμελητέα.
                                                                                           Μονάδες 5

Γ΄ Παραγωγή λόγου: «Η ευθανασία είναι ίσως το πιο δύσκολο πρόβλημα βιοηθικής και το πιο αμφιλεγόμενο γιατί δεν αφορά μόνο την επιστημονική δεοντολογία ή τις διάφορες θρησκείες, όσο την ίδια την κοινωνία και τις αξίες της, που αποτυπώνονται και στο νομικό της σύστημα. Συμμετέχοντας σ’ αυτή την αντιπαράθεση απόψεων και επιχειρημάτων, να γράψετε ένα άρθρο για την ιστοσελίδα του σχολείου σας εκθέτοντας τις δικές σας απόψεις για την αναγκαιότητα ή μη ύπαρξης της ευθανασίας  σε ανθρώπους που νοσούν βαριά και δεν έχουν καμιά ελπίδα ίασης (500-600 λέξεις περίπου)».
                                                                                           Μονάδες 40
                                             
    Δείτε εδώ ενδεικτική απάντηση του θέματος έκθεσης:http://papatsiros.blogspot.gr/2016/06/blog-post.html