Κυριακή, 11 Φεβρουαρίου 2018

82o κριτήριο: "Λογοκρισία"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ



82ο κριτήριο αξιολόγησης                                                       Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                         φιλόλογος
                                              Περί λογοκρισίας...                                                             

   Λογικά, κανένα έργο του ανθρώπινου μυαλού δεν μπορεί να λογοκριθεί με βάση το περιεχόμενο. Όσο απεχθές κι αν είναι αυτό, ακόμη κι αν ενοχλεί το 99,9% της κοινωνίας. Ο λόγος πρέπει να είναι ελεύθερος, διότι τα πλεονεκτήματά της ελευθερολογίας είναι ασυγκρίτως περισσότερα από το σοκ που κάποια έργα προκαλούν. Εξάλλου, όπως έγραψε στο κλασικό βιβλίο «Περί ελευθερίας» και ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, αν νομιμοποιείται η λογοκρισία με βάση τις αντιλήψεις της πλειοψηφίας κάθε εποχής, τότε ορθώς καταδικάστηκαν σε θάνατο και ο Σωκράτης και ο Ιησούς. 

   Η συζήτηση λοιπόν για λογοκρισία με βάση το περιεχόμενο, στην καλύτερη των περιπτώσεων, δεν μπορεί να καταλήξει πουθενά. Η τέχνη κάποιου είναι χυδαιότητα για κάποιον άλλο, και αντιστρόφως. Υπάρχουν πράγματα που θεωρήθηκαν χυδαία στην εποχή τους κι άντεξαν ως τέχνη στους αιώνες και υπήρξαν χυδαιότητες που απλώς πλέον δεν θυμόμαστε. Άρα με βάση την απροσδιόριστη έννοια της τέχνης δεν μπορεί να τεκμηριωθεί λογοκρισία. 

  Εξάλλου, ένα έργο χρειάζεται καιρό για να γίνει κτήμα των ανθρώπων και να χριστεί μέρος της καλλιτεχνικής κληρονομιάς. Αν λογοκριθεί εν τη γενέσει του δεν θα κριθεί ποτέ για να γίνει τέχνη. Η λογοκρισία δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί ούτε με βάση τα αποτελέσματα που θα έχει ένα έργο στην κοινωνία ή στο έθνος, κι αυτό γιατί δεν ξέρουμε εκ των προτέρων αυτά τα αποτελέσματα. 

   Κλασικό παράδειγμα αυτού είναι η αυτολογοκρισία που έκανε η εφημερίδα «New York Times» το 1961. Τότε η εφημερίδα είχε την είδηση ότι επίκειται απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων της Κούβας και αποφάσισε για λόγους «εθνικού συμφέροντος» να μην τη δημοσιεύσει. Η απόβαση έγινε και κατέληξε σε μια ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ και ένα χρόνο μετά οδήγησε την ανθρωπότητα στο χείλος της πυρηνικής καταστροφής (με την κρίση των πυραύλων της Κούβας). Βλέπουμε λοιπόν ότι το εθνικό συμφέρον θα εξυπηρετείτο καλύτερα με τη δημοσιοποίηση της είδησης παρά με τη λογοκρισία της. 

  Ούτε η λογοκρισία μπορεί να νομιμοποιηθεί, διότι πρέπει να προστατευτούν αυτά που κάποιοι θεωρούν υπέρτερα αγαθά, όπως είναι η προστασία του εθνικού συμφέροντος, της κρατούσας θρησκείας, της παιδικότητας κ.λπ. Για το εθνικό συμφέρον και την κρατούσα θρησκεία τα πράγματα είναι εμφανή, και τα έχει αναλύσει θαυμάσια στο «Περί ελευθερίας» ο Τζον Στιούαρτ Μιλ. Για παράδειγμα, το εθνικό συμφέρον προστατεύεται όταν ορίζεται. Και για να οριστεί πρέπει να προϋπάρξει διάλογος με όλες τις απόψεις. Κάθε λογοκρισία λοιπόν πριονίζει το εθνικό συμφέρον, αντί να το θωρακίζει. 

   Η προστασία της παιδικότητας είναι σοβαρή υπόθεση και κάθε κοινωνία πρέπει να την επιχειρεί με σοβαρότητα. Αυτή επιτυγχάνεται όχι με την απαγόρευση παραγωγής των, αλλά με τον αποκλεισμό της πρόσβασης των νέων σε έργα που θεωρούμε επιβλαβή. Γι' αυτό υπάρχουν νόμοι που κατηγοριοποιούν τις ταινίες σε κατάλληλες - ακατάλληλες και η πώληση πορνογραφικού υλικού γίνεται σε χώρους που δεν έχουν πρόσβαση ανήλικοι. Αν κριτήριο για την ελευθερία παραγωγής ενός έργου ήταν η προστασία των παιδιών, τότε όλοι -μικροί, μεγάλοι- θα έπρεπε να βλέπουμε μόνο «Σνούπι», χωρίς να είναι κι αυτό σίγουρο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και ο Σωκράτης λογοκρίθηκε με την εσχάτη των ποινών, διότι «διέφθειρε τις ψυχές των νέων». 

 Η μόνη λογοκρισία που νομιμοποιείται σε ένα δημοκρατικό καθεστώς είναι όσων έργων μεταδίδονται από τα ραδιοτηλεοπτικά Μέσα. Κι αυτή όχι στη βάση του περιεχομένου, αλλά των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.
                                            (Πάσχος Μανδραβέλης εφημ. Καθημερινή 17.11.2006)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                           Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: απεχθές, ορθώς, επίκειται, κρατούσα, επιβλαβή.
                                                                           Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη ή φράση: πουθενά, θυμόμαστε, εκ των προτέρων, υπέρτερα, σοβαρή.
                                                                          Μονάδες 5
Β3.  Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου;
                                                                          Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι  ο τρόπος και τα μέσα πειθούς  της πρώτης  παραγράφου του κειμένου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                          Μονάδες  6 (3+3)
Β5. Να εξηγήσετε στις ακόλουθες λέξεις ή φράσεις:
     α. τη χρήση της παύλας: κατάλληλες - ακατάλληλες
     β: της διπλής παύλας : -μικροί, μεγάλοι-
     γ. των εισαγωγικών αντίστοιχα στις φράσεις: «Σνούπι» και «διέφθειρε τις ψυχές των νέων».
                                                                         Μονάδες  4
Β6. «.Η προστασία της παιδικότητας είναι σοβαρή υπόθεση». Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να αναπτύξετε με αιτιολόγηση αυτή τη θέση.
                                                                        Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου: "Η λογοκρισία από ανώτατα θεσμικά όργανα του κράτους, ιερατεία, κέντρα εξουσίας, εκδοτικά συγκροτήματα κλπ. αν και είναι παράνομη στις δημοκρατίες και ανεπιθύμητη γενικώς, εντούτοις σε ακραίες περιπτώσεις θεωρείται επιβεβλημένη. Να αναφέρετε τους λόγους που επιβάλλεται η ελευθερία της έκφρασης ως γνήσια δημοκρατική αρχή και να προσδιορίσετε τις περιπτώσεις που θεωρείτε ότι ενδεχομένως η επιβολή της λογοκρισίας δε θα αναιρούσε την αρχή αυτή." (άρθρο 500-600 λέξεις).
                                                                         Μονάδες 40


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου