Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

80ο κριτήριο: "Η αμφισβήτηση συστατικό της προόδου"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ

80ο κριτήριο αξιολόγησης                                             Παπατσίρος Απόστολος

                                                                                                  φιλόλογος 
                                         Η αμφισβήτηση συστατικό της προόδου
                                                       
   Σε κάθε άλμα της ανθρωπότητας προς τα εμπρός, προϋπήρξε μια ρήξη με τις κατεστημένες αντιλήψεις, αμφισβήτηση σε εδραιωμένες αξίες και αναζήτηση ιδεών που να ανταποκρίνονται σε νέες απαιτήσεις που έπρεπε να ικανοποιηθούν. Το μοντέλο αμφισβήτηση – ρήξη – καινοτομία, το οποίο οδηγεί σε νέους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων, εφαρμόζεται στην Επιστήμη, στις Τέχνες, στα κοινωνικά προβλήματα, στην πολιτική και γενικά σε κάθε έκφανση των δραστηριοτήτων μας. Η νοητική αυτή διαδικασία συνεπάγεται βαθιά γνώση της υφιστάμενης κατάστασης, ανάλυση των λεπτομερειών της και εντοπισμό εκείνων των σημείων στα οποία αδυνατεί να ανταποκριθεί ή δεν το κάνει σε ικανοποιητικό βαθμό. Κάθε παγιωμένη αντίληψη, όσα χρόνια και αν περάσουν, έρχεται στιγμή που αδυνατεί να δώσει λύσεις και προβάλλει η ανάγκη αναθεώρησής της. Το Κίνημα του Διαφωτισμού αμφισβήτησε το αξιακό σύστημα της εποχής του και λύτρωσε τον άνθρωπο από τον σκοταδισμό. 

    Η αμφισβήτηση, η ανατροπή και η αναζήτηση του καινούργιου δεν μπορεί να συντελεστεί παρά μόνον σε ένα περιβάλλον όπου η ελεύθερη σκέψη και έκφραση και ο ορθολογισμός είναι δεδομένα. Αυτό εξαρτάται άμεσα από τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες μέσα στις οποίες λειτουργεί ο καθένας. Σε καθεστώτα που δεν ευνοούν ή και εμποδίζουν την έκφραση της ελεύθερης βούλησης, οι κοινωνίες παραμένουν στη στασιμότητα και στο τέλμα. Η αμφισβήτηση είναι μέρος της δημοκρατίας, είναι η κινητήρια δύναμη της ζωής. Ο πραγματικά σκεπτόμενος άνθρωπος δεν ικανοποιείται με βεβαιότητες που πολλές φορές μετατρέπονται σε δόγματα που φυλακίζουν την ελεύθερη σκέψη. Η αποδοχή του απόλυτου αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για ελεύθερη διανόηση. 

   Το φαινόμενο της ρήξης με το παλιό και η υιοθέτηση καινοτόμου και πρωτοποριακού το συναντάμε παντού όπως στην παραγωγή, στη βιομηχανία, στις επιχειρήσεις, στην παιδεία, στην τεχνολογία. Η συνεχής αμφισβήτηση οδηγεί στην επινόηση νέων μεθόδων παραγωγής, σε πιο αποτελεσματική επιχειρηματικότητα, στην πιο ανθρώπινη και αποδοτικότερη παιδεία, σε πιο καινοτόμες τεχνολογίες. 

    Στον κοινωνικό τομέα η διαρκής αμφισβήτηση, αναθεώρηση και αλλαγή είναι εκ των ων ουκ άνευ λόγω των ταχύτατων αλλαγών που συντελούνται τα τελευταία χρόνια. Φαινόμενα που πριν από μερικά χρόνια θεωρούνταν αμάρτημα, όπως οι προγαμιαίες σχέσεις, σήμερα είναι αποδεκτές από την κοινωνία. Και άλλα που ενώ πριν θεωρούνταν φυσικά, σήμερα αποτελούν ποινικά αδικήματα, όπως ο ρατσισμός. Συνεπώς ο διαρκής εκσυγχρονισμός είναι επιβεβλημένος διαφορετικά δημιουργούνται αγκυλώσεις και κοινωνικές παθογένειες. 

     Δεν πρέπει να θεωρείται η αμφισβήτηση συνώνυμο της άρνησης ή της απόρριψης, όπως συνήθως καταλογίζουν οι συνεχιστές της συντήρησης και οι βολεμένοι του κατεστημένου. Η γόνιμη αμφισβήτηση εδράζεται στον ορθό λόγο, συμβάλλει στην εξέλιξη και αποτελεί παράγοντα δημιουργίας. Δεν εννοούμε τη στείρα αμφισβήτηση, που στην ουσία είναι άρνηση και δεν προσφέρει τίποτε. Απεναντίας δυνατόν να καταλήξει σε αντικοινωνικά φαινόμενα. 

    Εκεί που η αμφισβήτηση έφερε τεράστια πρόοδο και επιστημονικές επαναστάσεις είναι οι νόμοι που κατά καιρούς διατυπώθηκαν για να ερμηνεύσουν τη λειτουργία του Σύμπαντος. Από τον Αριστοτέλη -που πρέσβευε ότι το κέντρο του κόσμου είναι η Γη- η επιστήμη προχώρησε στο Ηλιοκεντρικό Σύστημα του Γαλιλαίου και από τον Νόμο της Παγκόσμιας Έλξης του Νιούτον φτάσαμε στη Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. Οι θεωρίες αυτών των Μεγάλων της Επιστήμης ήταν τόσο βαθιά ριζωμένες, από βεβαιότητες έγιναν δόγματα, που στην περίπτωση του Αριστοτέλη καθυστέρησαν τη γνώση για αιώνες.                 
Πολίτης News29/02/2016. (http://politis.com.cy/article/i-amfisbitisi-sustatiko-tis-proodou)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                      Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε τα συνώνυμα των λέξεων ή φράσεων που σας δίνονται: έκφανση,
τέλμα, ανασταλτικό, εκ των ων ουκ άνευ, εδράζεται.
                                                                                      Μονάδες 5
Β2. Για κάθε λέξη να βρείτε από ένα αντώνυμο: 
βαθιά, αδυνατεί, βεβαιότητες, απόρριψης, καθυστέρησαν.
                                                                                      Μονάδες 5
Β3 α. Ποια είναι τα  δομικά στοιχεία της δεύτερης παραγράφου;
  β. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                      Μονάδες 10 (3+7)
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου; (Στον κοινωνικό... παθογένειες). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                      Μονάδες  5 
Β5. "Η αμφισβήτηση είναι η κινητήρια δύναμη της ζωής." Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να τεκμηριώσετε την άποψη αυτή.
                                                                                      Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου: Μια μορφή αμφισβήτησης και κοινωνικής αντίδρασης είναι η αμφισβήτηση των νέων για το κοινωνικό και πολιτικό κατεστημένο της εποχής και τις κυρίαρχες αξίες της ζωής. Εσείς θεωρείτε φυσιολογική αυτή τη στάση των νέων σήμερα ή ακατανόητη; Τι πιστεύετε ότι κρύβει αυτή η αμφισβήτηση; Είναι κοινωνικά ωφέλιμη ή επιζήμια; Ποια νομίζετε ότι πρέπει να είναι η στάση της κοινωνίας απέναντι σ' αυτούς τους νέους που εξεγείρονται και αντιδρούν βίαια στο όνομα της αμφισβήτησης; (άρθρο 500-600 λέξεις)
                                                                                      Μονάδες 40
                                                   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου