Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

52ο κριτήριο:"Προβλήματα μιας ανεξαρτησίας"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

52ο κριτήριο αξιολόγησης                                                               Παπατσίρος Απόστολος 
                                                                                                                   φιλόλογος
                                               Προβλήματα μιας ανεξαρτησίας

     Έπειτα από ένα καλοκαίρι σχετικής ηρεμίας, πρόσφατα φούντωσε πάλι η αίσθηση μιας κρίσης στο δικαστικό σώμα. Με αποτέλεσμα, να μειωθούν οι συνηθισμένες ρητορικές κορώνες ότι η ελληνική δικαιοσύνη βασικά βρίσκεται στο ύψος της και τα παρατράγουδα δεν αποτελούν παρά ασήμαντες εξαιρέσεις - λες και κάποιος να έχει απογράψει τους έντιμους και τους ανέντιμους με απολογισμό θετικό. Και αντίστοιχα αυξήθηκαν οι εκφραζόμενες και οι μη εκφραζόμενες ανησυχίες: μήπως η δικαστική διαφθορά δεν είναι και τόσο σπάνια· απλώς δεν διαπιστώνεται η έκτασή της και είναι προτιμότερη η συγκάλυψή της για χάρη του «σεβασμού των θεσμών», της συναδελφικής αλληλεγγύης ή άλλων κοινών συμφερόντων και κοινών ενοχών.

  Στην αφετηρία του προβλήματος βρίσκεται η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, ένα από τα σπουδαιότερα θεμέλια του δημοκρατικού μας πολιτεύματος, μια ανεξαρτησία συνταγματικά κατοχυρωμένη - και ως προσωπικό προνόμιο των δικαστών και ως απαγόρευση οποιασδήποτε επέμβασης στο έργο της. Το άρθρο 87 του Συντάγματος λέει ότι οι δικαστές «απολαμβάνουν λειτουργικής και προσωπικής ανεξαρτησίας» και ότι «κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και στους νόμους».

    Μάλιστα, τόσο θεμελιακή θεωρείται η κατοχύρωση της δικαστικής ανεξαρτησίας ώστε συχνά έχει επικριθεί -και από τον συντάκτη των γραμμών αυτών- μια άλλη συνταγματική ρύθμιση που προβλέπει ότι οι επιλογές για τις ανώτατες θέσεις των ανωτάτων δικαστηρίων γίνεται από την κυβέρνηση. Αυτό έχει θεωρηθεί ως διακινδύνευση της δικαστικής ανεξαρτησίας, αφού η λεγόμενη ηγεσία των δικαστηρίων, εκλεγόμενη από την κυβέρνηση, μπορεί να επηρεάζει έμμεσα όλο το δικαστικό σώμα μέσω του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, αρμόδιου να αποφασίζει για την επαγγελματική σταδιοδρομία (προαγωγή, τοποθετήσεις, πειθαρχικές κυρώσεις) των δικαστών. Και αν αυτό το σύστημα της επιλογής από την κυβέρνηση έχει διατηρηθεί μέσα από τις διάφορες αναθεωρήσεις του Συντάγματος είναι είτε γιατί δεν βρέθηκε άλλο καλύτερο είτε γιατί καμιά κυβερνητική πλειοψηφία δεν θέλησε να παραιτηθεί απ' αυτήν τη δυνατότητα κάποιας, έστω έμμεσης, επέμβασης στη λειτουργία της δικαιοσύνης.

    Ίσως, όμως, το σύστημα να διατηρήθηκε και γιατί, παρά τα πολλά στραβά του, έχει και κάποια δικαίωση: δικαστής (καλύτερα: άνθρωπος) χωρίς πάθη και συμφέροντα, χωρίς ιδεολογία ή ιδεολογικές προκαταλήψεις, χωρίς πολιτικές και κομματικές προτιμήσεις ούτε υπάρχει ούτε θα έπρεπε να υπάρχει, γιατί κανείς δεν ζει κομμένος από την κοινωνία σε αποστειρωμένη γυάλα - το πολύ πολύ να τα κρύβει. Και όλα αυτά μοιραίως θα ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή της δικαστικής ηγεσίας. Γιατί να ληφθούν υπόψη από κάποιους άλλους και όχι από την κυβέρνηση που, επιτέλους, έχει και το τεκμήριο μιας λαϊκής εντολής;

    Άσχετο από το θέμα της επιλογής της δικαστικής ηγεσίας είναι το ακόμα κρισιμότερο θέμα της διάκρισης, στη λειτουργία της δικαιοσύνης, ανάμεσα στην ανεξαρτησία και την αυθαιρεσία. Όσοι περάσαμε τη ζωή μας μελετώντας δικαστικές αποφάσεις έχουμε καμιά φορά θαυμασμό για το υψηλό επίπεδο αποφάσεων, αλλά έχουμε και παράξενες απορίες για κάποιες αποφάσεις, που αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατόν να βγήκαν έτσι. Να είναι έλλειψη αρκετής κατάρτισης, να είναι προχειρολογία, να είναι μεροληψία με άγνωστα κίνητρα; Κριτική, βέβαια, δεν επιτρέπεται να γίνεται αλλά έχει χαρακτήρα θεωρητικό, εκ των υστέρων για τους διαδίκους το αποτέλεσμα παραμένει...

    Η κατάσταση αυτή δεν ξαφνιάζει αν αναλογισθεί κανείς ποιος είναι ο ανθρώπινος φορέας της δικαστικής ανεξαρτησίας, κάτοχος πτυχίου Νομικής (που καμιά φορά δίνεται ευκολότερα από ό,τι θα έπρεπε) που (τώρα) έχει φοιτήσει στη μια σχολή επιμόρφωσης (μάλλον συνοπτικής) και έχει πετύχει σε κάποιες εξετάσεις (όχι ιδιαίτερα δύσκολες). Για το ήθος του, για τα κίνητρά του, για την κοσμοθεωρία του και τις αντιλήψεις του περί των αξιών της ζωής, για τις φιλοδοξίες του, βέβαια, δεν γνωρίζουμε τίποτα. Σ' αυτόν, και χωρίς καν πείρα στην αρχή της σταδιοδρομίας του, αναθέτουμε να αποφαίνεται για τις περιουσίες μας, για την ελευθερία μας, για την προσωπική μας ζωή, για την υπόληψή μας, άλλοτε και για την ίδια μας τη ζωή...

   Της δικαστικής ανεξαρτησίας μπορεί βέβαια να γίνεται καλή χρήση και αυτό ελπίζουμε να συμβαίνει κατά κανόνα. Συχνά συμβαίνει μέσα σε φόρτο εργασίας και μέσα σε κάθε λογής πειρασμούς και πιέσεις οι δικαστές να κάνουν καλή χρήση της ανεξαρτησίας που τους εξασφαλίζει το Σύνταγμα. Αλλά δεν αποκλείεται και η πιθανότητα της κακής χρήσης. Αυτό αποδείχθηκε και εμπειρικά με τα κρούσματα που αποκαλύφθηκαν και ασφαλώς έχει συμβεί και σε περιπτώσεις που δεν αποκαλύφθηκαν (ακόμα;). Παραμένει όμως μια απορία: καλά, οι συνάδελφοι των (λίγων, ας πούμε) κακών δικαστών, αυτοί που υπηρετούν στο ίδιο δικαστήριο, στο ίδιο τμήμα, ίσως και στην ίδια έδρα, δεν κατάλαβαν τίποτα, δεν υποψιάστηκαν τίποτα όταν είδαν τους παράξενους προσδιορισμούς, τις παράξενες συνθέσεις, τις παράξενες αναβολές, τις παράξενες παραγραφές; Τόση τύφλωση ή τόση συναδελφικότητα;

    Παρ' όλα αυτά, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης παραμένει ένα θεμέλιο της δημοκρατίας. Αλλά είναι χρήσιμο να προχωρήσουμε πέρα από τις πανηγυρικές διακηρύξεις για να γνωρίζουμε και τα όρια της ανεξαρτησίας αυτής και τα προβλήματά της. Ίσως, μάλιστα, μερικά να μπορούν να επιλυθούν.
                                             (Γεώργιος Κουμάντος, εφημερίδα Καθημερινή, 30.10.2005 )

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                         Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται σύμφωνα με τη σημασία τους στο κείμενο: απλώς, κατοχύρωση, διακινδύνευση, άσχετο, ξαφνιάζει.
                                                                                         Μονάδες 5
Β2. Ποιο είναι το είδος του συγκεκριμένου κειμένου. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                         Μονάδες 5
Β3α. Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τέταρτη παράγραφος του κειμένου;( Ίσως,… εντολής;)
                                                                                         Μονάδες 4
β. Πως επιτυγχάνεται η συνοχή – συνεκτικότητα του κειμένου από τη 2η έως και την 5η παράγραφο του κειμένου; (Στην αφετηρία… παραμένει...)               
                                                                                         Μονάδες 6
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου;
                                                                                         Μονάδες 5
Β5. " …μήπως η δικαστική διαφθορά δεν είναι και τόσο σπάνια·". Να γράψετε μια παράγραφο (80-100 λέξεων) με τη μέθοδο της αιτιολόγησης που να αποδεικνύετε αυτή τη θέση.
                                                                                         Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου:
   Τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν τα κρούσματα διαφθοράς στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου, που όμως δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τη δικαστική εξουσία, η οποία έχει χάσει τη δική της αξιοπιστία για ανάλογα σκάνδαλα λειτουργών της και λόγω αθέμιτων παρεμβάσεων κυβερνητικών αξιωματούχων στο έργο της. Σ’ ένα άρθρο 600 λέξεων περίπου, που προορίζεται για δημοσίευση στον τύπο, να δώσετε τη δική σας εκδοχή για αυτά τα φαινόμενα διαφθοράς στον τόπο. Γιατί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης είναι θεμέλιο για τη δημοκρατία;
                                                                                         Μονάδες 40

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου