Κυριακή, 19 Απριλίου 2015

29o κριτήριο:"Τέχνη"

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ



 29o  κριτήριο αξιολόγησης                                                         Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                              Φιλόλογος
                                              «Ζώνη πολιτισμού» στα Σχολεία

    Έχουμε σκεφθεί, όταν βλέπουμε τόσο κόσμο να επισκέπτεται ένα μουσείο ή μια πινακοθήκη στο εξωτερικό, όταν δεν μπορείς εκεί να βρεις εισιτήριο για ένα θέατρο ή για μια συναυλία, όταν βλέπουμε τόσο κόσμο να συχνάζει στα βιβλιοπωλεία του εξωτερικού, γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι οι Αμερικανοί, οι Άγγλοι, οι Γερμανοί ή οι Γάλλοι ή όλοι οι άλλοι Ευρωπαίοι τόσο μορφωμένοι, τόσο καλλιεργημένοι, τόσο φιλομαθείς, τόσο «κουλτουριάρηδες»; Μήπως συμβαίνει κάτι άλλο; Μήπως οι πολίτες αυτών των χωρών έχουν μάθει να ακούνε μουσική, να βλέπουν εκθέσεις, να επισκέπτονται μουσεία, να βλέπουν θέατρο, να διαβάζουν βιβλία; Και πού το έχουν μάθει;

   Μήπως αυτή η ευαισθησία τούς έχει καλλιεργηθεί στα σχολικά τους χρόνια, μέσα από το πρόγραμμα και τις δραστηριότητες του Σχολείου; Ε, λοιπόν, κατά κανόνα αυτό συμβαίνει. Το Σχολείο τούς φέρνει σε επαφή και τούς κάνει να αγαπήσουν την Τέχνη εξ απαλών ονύχων. Από μικρά παιδιά. Ελκυστικά, όχι καταπιεστικά, ως απόλαυση, όχι ως αγγαρεία, ως βίωμα και ως σημαντική μάθηση, όχι ως μάθημα, και μάλιστα παρακατιανό. Τους οδηγεί δηλαδή από νωρίς, μελετημένα, με διάρκεια και κλιμάκωση, να γνωρίσουν και να αγαπήσουν την Τέχνη και τον πολιτισμό γενικότερα. Όχι για να γίνουν μουσικοί ή ζωγράφοι ή ηθοποιοί ή συγγραφείς ή καλλιτέχνες, αλλά για να γίνουν καλλιεργημένοι πολίτες με ευαισθησίες για την Τέχνη, το ωραίο, την αισθητική, για ό,τι απευθύνεται στην ψυχή και στο συναίσθημα, τη «συναισθηματική νοημοσύνη», που μπορεί άριστα να συμβαδίζει και να συμπληρώνει την καλλιέργεια της γνώσης, της λογικής, της κριτικής ικανότητας. Τελικός στόχος αυτής της έμφασης στον πολιτισμό είναι η εξασφάλιση μιας ποιότητας ζωής.

   Ας περάσουμε στα δικά μας. Το ελληνικό σχολείο δεν είναι ένα κακό σχολείο, ας το ξεκαθαρίσουμε. Ωστόσο, είναι ένα σχολείο προσανατολισμένο στις γνώσεις (για την ακρίβεια στις πληροφορίες) και προσδεδεμένο στο άρμα των εισαγωγικών εξετάσεων για το Πανεπιστήμιο. Καλός μαθητής, επιτυχημένος μαθητής, επίδοξος επιτυχημένος πολίτης είναι αυτός που εισήχθη σε ένα Ανώτατο Ίδρυμα! Αυτός μόνο που μπήκε στην τροχιά της απόκτησης ενός πανεπιστημιακού πτυχίου! Και ο άνθρωπος; Η ζωή του; Οι ευαισθησίες, τα ενδιαφέροντα, η καλλιέργεια της ψυχής, κάποιες ανησυχίες πνευματικές για ό,τι είναι έξω και πέρα από την επαγγελματική του καταξίωση; Η αναζήτηση για ό,τι ομορφαίνει τη ζωή του και της δίνει νόημα και άλλες διαστάσεις, όχι ποσοτικές, όχι οικονομικές, όχι καταναλωτικές, όχι υλικές; Όλα αυτά είναι εκτός Παιδείας; Δεν ανήκουν στους σκοπούς της σχολικής μόρφωσης;

    Αν όλα αυτά, αν αυτή η διάσταση, αυτός ο προβληματισμός, αυτός ο σκοπός έχουν σημασία για την Παιδεία του πολίτη και την Εκπαίδευση που την υπηρετεί, τότε θα πρέπει να γίνουν ορισμένες αλλαγές στη «φιλοσοφία» και στην οργάνωση του σχολικού προγράμματος. Θα πρέπει να εισαχθεί μια «ζώνη πολιτισμού» στο πρόγραμμα, όχι τόσο ως «μάθημα» αλλά ως μάθηση, ως καλλιέργεια, ως δραστηριότητα, ως ευαισθητοποίηση. Ένα δίωρο την εβδομάδα σ’ ένα διευρυμένο σχολικό πρόγραμμα θα πρέπει να αφιερωθεί στην πολιτιστική καλλιέργεια των μαθητών. Όλων των μαθητών. Ένα δίωρο που άλλος μαθητής θα επιλέγει και θα αφιερώνει στη μουσική, άλλος στη ζωγραφική, άλλος στο θέατρο, άλλος στον κινηματογράφο, άλλος στη λογοτεχνία και στη δημιουργική γραφή, άλλος στη ρητορική, άλλος στην ιστορία της τέχνης κ.λπ. Και μάλιστα με εναλλαγή των επιλογών στα έτη του σχολείου, ώστε να παρακολουθήσει περισσότερα αντικείμενα. Δίωρο υποχρεωτικό για όλους, με πρόβλεψη στο πρόγραμμα και επιλογή των ιδίων των μαθητών. Με στενή συνεργασία με τον καθηγητή της μουσικής, με τον καθηγητή των καλλιτεχνικών, με τον θεατρολόγο, με τον φιλόλογο, με τον ιστορικό της τέχνης. Σε μια άλλη διάρθρωση των αντιστοίχων αντικειμένων, με ανάλογο πρόγραμμα, κάποιες ειδικές αίθουσες-εργαστήρια, και ό,τι χρειάζεται.

    Δεν ενδιαφέρουν εδώ οι λεπτομέρειες της οργάνωσης και οι τρόποι αντιμετώπισης των δυσκολιών που προφανώς θα υπάρχουν (αίθουσες, διδάσκοντες, εξοπλισμός). Και βεβαίως - θα το επαναλάβω - μια «ζώνη πολιτισμού» προϋποθέτει ένα διευρυμένο σε χρόνο σχολικό πρόγραμμα. Τέλος, να διασαφήσω ότι δεν μιλάω εδώ για την ενασχόληση με τον αθλητισμό, όχι γιατί δεν είναι εξίσου σημαντική, αλλά γιατί είναι διαφορετικής υφής θέμα. Και αυτή η ενασχόληση χρειάζεται αναδιάρθρωση, συστηματοποίηση και χρόνο. Η καλλιέργεια του σώματος συμβαδίζει και συμπληρώνει την καλλιέργεια της ψυχής και οδηγεί στην ολοκλήρωση μιας προσωπικότητας.

    Ελπίζω οι γραμμές αυτές να μη θεωρηθούν ως ουτοπική σύλληψη! Αυτό που μάλλον πρέπει να μας ανησυχεί είναι το να βλέπουμε την ενασχόληση των μαθητών μας με τον πολιτισμό ως ουτοπία - αν και όσο τούτο συμβαίνει.                               
                                                                                                     (Γ. Μπαμπινιώτης)

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις περίπου)
                                                                                                Μονάδες 25
Β1. Να γράψετε από μια συνώνυμη λέξη ή φράση για κάθε λέξη ή φράση που σας δίνεται:
       κατά κανόνα, καταπιεστικά, να συμβαδίζει, ξεκαθαρίσουμε, αναδιάρθρωση.
                                                                                                Μονάδες 5
Β2 Να γράψετε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
     ευαισθησία, να αγαπήσουν, παρακατιανό, ομορφαίνει, διευρυμένο.
                                                                                                Μονάδες 5
Β3. Να βρείτε το γραμματειακό είδος του κειμένου και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                                Μονάδες 5
Β4α. Ποια είναι η δομή της δεύτερης παραγράφου του κειμένου;
                                                                                                Μονάδες 3 
    β. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της ίδιας παραγράφου; 
                                                                                                Μονάδες 2
Β5. Ποιον τρόπο και ποια μέσα πειθούς επικαλείται ο συγγραφέας στην πρώτη παράγραφο του
       κειμένου;                                                                          Μονάδες 5
                                                                                             
Β6. «Τελικός στόχος αυτής της έμφασης στον πολιτισμό είναι η εξασφάλιση ποιότητας ζωής».    Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να αποδώσετε το περιεχόμενο της άποψης αυτής.
                                                                                                Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου:
   «Η αναγκαιότητα της τέχνης στη ζωή του ανθρώπου αποδεικνύεται από την τεράστια προσφορά της στην ευαισθητοποίησή του και τη γενικότερη του καλλιέργεια. Παράλληλα όμως με την ποιοτική τέχνη, που υπηρετεί το ¨ωραίο¨ και αποτελεί διαχρονική έκφραση του πολιτισμού, εμφανίζονται φαινόμενα εμπορευματοποίησης και πολιτικής εκμετάλλευσης της τέχνης, που απομακρύνουν τον άνθρωπο από το μυστηριακό της περιεχόμενο. Σε ένα άρθρο (500-600 λέξεων) για τη σχολική σας εφημερίδα, να προσδιορίσετε τους παράγοντες που καθορίζουν τη σχέση του ανθρώπου ως δέκτη με την τέχνη και να αναφερθείτε στην ιδιαίτερη σημασία που έχει η τέχνη στη ζωή μας».
                                                                                                Μονάδες 40

                                                            Καλή επιτυχία...

                         
                                    Τι είμαστε; Πού πάμε; (Πωλ Γκωγκέν)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου