Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2015

24ο κριτήριο: "Ανορεξία¨

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 

  
     
24ο κριτήριο αξιολόγησης                                     Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                     Φιλόλογος
Εφηβεία και διατροφικές διαταραχές

  Η εφηβική ηλικία κατέχει μια σημαντική θέση προβληματισμού στις μέρες μας. Χαρακτηρίζεται σαν μία φυσιολογική πορεία μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, που δημιουργεί όμως μια αναστάτωση τόσο στην ατομική όσο και στη διαπροσωπική ζωή του εφήβου. Στην προσπάθεια να διευθετήσει νέες σχέσεις με τους γονείς του και με τους άλλους, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό, το ίδιο του το σώμα, ο έφηβος υιοθετεί στάσεις ετερογενείς, αντιθετικές και συγκρουσιακές, που η εξέλιξή τους θα χαράξει το ψυχικό πλαίσιο στο οποίο θα εξελιχθεί η ενήλικη ζωή του.

    Οι σωματικές αλλαγές οι οποίες επιφέρουν τη φυσική ωριμότητα οδηγούν τον έφηβο σε μία ναρκισσιστική ενασχόληση εκφραζόμενη μέσα από μια σειρά εναγώνιων ερωτημάτων πάνω στον εαυτό του και την προσωπική του ταυτότητα: ποιος είμαι, πώς φαίνομαι, πώς σκέφτονται οι άλλοι για μένα κλπ. Ο αυτοπροσδιορισμός του είναι ένας από τους αναζητούμενους στόχους μέσα από τη σύγκρουση με τους γονείς και την αναζήτηση καινούργιων ταυτοποιήσεων έξω από το γονεϊκό πρότυπο. Είναι γνωστές οι ενθουσιώδεις αλλά και εφήμερες ταυτίσεις με πρόσωπα και είδωλα της εποχής, που τα μέσα μαζικής ενημέρωσης προβάλλουν καθημερινά επηρεάζοντας τις αντιλήψεις των εφήβων και ιδιαίτερα των κοριτσιών (βλ εικόνες από μοντέλα με τέλειες αναλογίες). Η κοινωνική προβολή παρόμοιων προτύπων εξωθεί τους εφήβους να συνδέουν την εξωτερική ομορφιά με την προσωπική επιτυχία και την αναγνώριση.

    Από την άλλη πλευρά, η σύγκρουση με το οικογενειακό περιβάλλον είναι αναπόφευκτη και προέρχεται από την ανάγκη για ανεξαρτητοποίηση μέσα από μια διαδικασία διαφοροποίησης ή και άρνησης των εξιδανικευμένων γονεϊκών προτύπων. Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα περίεργα γούστα για φαγητό, νευρογενής ανορεξία, βουλιμία, παχυσαρκία. Το εφηβικό σώμα αποτελεί μια παντοδύναμη συμβολική πλατφόρμα όπου συγκρούονται οι ασυνείδητες επιθυμίες συγχρόνως με τις κοινωνικές απαιτήσεις και αξίες.

   Οι διατροφικές διαταραχές εγγράφονται σε ένα πλαίσιο πολυπαραγοντικών επιδράσεων (περιβαλλοντικών, πολιτισμικών και οικογενειακών) και είναι το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης σειράς από αμυντικούς παθολογικούς μηχανισμούς που σκοπό έχουν να χρησιμοποιήσουν το αντικείμενο (τροφή) εις βάρος του εαυτού. Οι διατροφικές διαταραχές εκδηλώνονται πιο συχνά στην εφηβεία, μεταξύ 13 και 19 ετών και σε μεγαλύτερο ποσοστό σε έφηβες και νεαρές γυναίκες. Η νευρική ανορεξία είναι μία διατροφική ψυχογενής διαταραχή που συνίσταται στον παράλογο φόβο του πάχους κι εκφράζει μια ψυχαναγκαστική άρνηση να δεχθεί ο έφηβος τη τροφή του. Αποτελεί μια ψυχική νόσο με ποσοστό θνησιμότητας που αγγίζει το 20%. Πολλοί από τους ασθενείς που στην παιδική τους ηλικία ασπάσθηκαν μια υπερσυμβιβαστική συμπεριφορά, δεν εξωτερίκευσαν τον θυμό και την άρνηση, υπήρξαν παιδιά-υπόδειγμα.

    Η νευρική ανορεξία, ως σύμπτωμα, είναι η έκφραση μιας απεγνωσμένης προσπάθειας να κυριαρχήσουν στον εαυτό τους, να αποκτήσουν μια προσωπική ταυτότητα, να αυτοεπιβεβαιωθούν και να εντυπωσιάσουν. Η επιθυμία της ασθενούς να μην εισβάλλει τίποτα στο σώμα της δεν είναι τίποτα άλλο από το παράδοξο αίτημα για υπεράσπιση της αυτονομίας της. Παράδοξο από την άποψη ότι αργά ή γρήγορα η ανορεξική θα βρεθεί ακόμη πιο εξαρτημένη από το περιβάλλον από το οποίο ήθελε να απελευθερωθεί. Η διαταραχή της διατροφικής συμπεριφοράς λειτουργεί ως υποκατάστατο μιας σχέσης με τον άλλο (κυρίως με τη μητέρα). Ο ενδοψυχικός αμυντικός σκοπός είναι να απαλλαγεί ο ασθενής από το άγχος του χαμένου αντικειμένου και συγχρόνως να αποτινάξει την πίεση που συνδέεται με την εχθρότητα προς το αντικείμενο.

    Η θεραπευτική αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να αποβλέπει στην αλλαγή της διαστρεβλωμένης εικόνας του ασθενούς για το σώμα του και στη μεταστροφή του συναισθήματος ανικανότητας και χαμηλής αυτοεκτίμησής του. Οι ασθενείς πρέπει να οδηγηθούν στο να επεξεργάζονται τα συναισθήματά τους και να διεκδικούν την έκφραση και την ικανοποίηση των ορμών τους. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία θα τους βοηθήσει να αποκτήσουν επίγνωση της παθολογίας των συμπτωμάτων τους και των κινήτρων της συμπεριφοράς τους. Η διαδικασία αυτή, αν και μακροχρόνια, είναι αποτελεσματική γιατί στο βαθμό που ο έφηβος αναγνωρίσει και εκφράσει τις συγκρούσεις του, παύει να χρησιμοποιεί την τροφή του προκειμένου να αρνηθεί τον εαυτό του ή τους άλλους.
                                                 (Μίτση Σχοινά, Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια)


Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                                                   Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
      διευθετήσει, ναρκισσιστική, ασυνείδητες, εκδηλώνονται, κυριαρχήσουν.
                                                                                                   Μονάδες 5
Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται:
      ετερογενείς, εφήμερες, ανεξαρτητοποίηση, άρνησης, επίγνωση.
                                                                                                   Μονάδες 5
Β3. Να βρείτε και να δικαιολογήσετε το είδος της συλλογιστικής πορείας στην πρώτη
      παράγραφο του κειμένου.
                                                                                                   Μονάδες 5
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος πειθούς στην τελευταία παράγραφο του κειμένου;
      Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας
                                                                                                   Μονάδες 6
Β5. Ποιο είναι το γραμματειακό είδος του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
                                                                                                   Μονάδες 4
Β6. «Είναι γνωστές οι ενθουσιώδεις αλλά και εφήμερες ταυτίσεις (των εφήβων) με πρόσωπα και είδωλα της εποχής»: Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου, να προσπαθήσετε να εξηγήσετε αυτή τη συμπεριφορά των εφήβων.
                                                                                                   Μονάδες 10
Γ΄ Παραγωγή λόγου: «Η ανορεξία είναι μια επικίνδυνη διατροφική διαταραχή, μια ψυχογενής  νόσος που προσβάλλει νεαρά κορίτσια και με πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα για τη ζωή τους. Υποθέστε ότι γράφετε ένα άρθρο για την ιστοσελίδα του σχολείου σας, με σκοπό να ενημερώσετε σχετικά και να ευαισθητοποιήσετε περισσότερο τους γονείς και τους συμμαθητές σας. Να αναφερθείτε συνοπτικά στις κυριότερες αιτίες και τις συνέπειες της ανορεξίας, αλλά και τον ρόλο που πιστεύετε ότι μπορεί να παίξει το σχολείο στην απόκτηση σωστής διατροφικής αγωγής από τους νέους σήμερα. (περίπου 500-600 λέξεις).
                                                                                                   Μονάδες 40

                              
                                                        Καλή επιτυχία…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου