Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014

14o κριτήριο "Δημοκρατία"


ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ


                                                                                                   Παπατσίρος Απόστολος
                                                                                                             φιλόλογος

14ο κριτήριο αξιολόγησης
                                                        Δημοκρατίας εγκώμιον

     Η δημοκρατία, ως τρόπος λήψης αποφάσεων και ως σύστημα διακυβέρνησης έχει πολλές όψεις και εφαρμογές. Άμεση, αντιπροσωπευτική, κοινοβουλευτική, αστική, λαϊκή, δημοκρατία στα κόμματα και τις οργανώσεις, στην οικογένεια, στο σχολείο κ.λπ. Η δημοκρατία, όμως, ως αξία, που πρέπει να διέπει όλα τα συστήματα διακυβέρνησης και λήψης αποφάσεων, είναι μία και μοναδική. Εκφράζεται με το σεβασμό στο νόμο και στο κράτος δικαίου, με το σεβασμό στη μειοψηφία, στη διαφορετικότητα και στη διαφορετική άποψη, χωρίς να ανέχεται τη βία, λεκτική ή φυσική. Δημοκρατία σημαίνει ελευθερία δράσης, όχι όμως πέρα από τα όρια της κοινωνικής συμβίωσης, σημαίνει ελευθερία του λόγου, όχι όμως επιβολή απόψεων με τη βία και την παραπλανητική προπαγάνδα.

    Η δημοκρατία χρειάζεται κανόνες για να λειτουργήσει, κανόνες που δεν επιβάλλονται με τη βία, αλλά με συναίνεση και ελεύθερη βούληση. Γι' αυτό η δημοκρατία απαιτεί υψηλό επίπεδο ευθύνης, ωριμότητας και παιδείας, που δεν μπορεί να κατακτηθεί παρά μόνο με την εκπαίδευση στο σχολείο, στην οικογένεια και στην κοινότητα. Η δημοκρατία δεν μπορεί να κατακτηθεί παρά μόνο μέσα σε μία ευνομούμενη πολιτεία και με την παραδειγματική συμπεριφορά των πνευματικών, πολιτικών και οικονομικών ηγεσιών της.

    Η πρόοδος προς τη δημοκρατία που έχει συντελεστεί από την εποχή της Μεταπολίτευσης στη χώρα μας είναι θαυμαστή. Όχι μόνο επειδή η δημοκρατία λειτούργησε άψογα, ως σύστημα διακυβέρνησης, αλλά και επειδή η στάση και η συμπεριφορά ενός μεγάλου μέρους των πολιτών δείχνει ότι, στη μεγάλη πλειονότητά τους, έχουν ενστερνισθεί τη δημοκρατία ως αξία, που πρέπει να διαφυλαχθεί με κάθε θυσία.

   Όμως, υπάρχουν ακόμη δυνάμεις στην ελληνική κοινωνία, που μέσα στα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης και της κρατικής ολιγωρίας στην εφαρμογή μεταναστευτικής πολιτικής, ζωντάνεψαν τις μνήμες του παρελθόντος, που φαίνονταν οριστικά θαμμένες, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο, μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το ζήτημα δεν είναι μόνο η τιμωρία των νοσταλγών της επιστροφής στο πιο σκοτεινό παρελθόν του ευρωπαϊκού πολιτισμού, εφόσον έχουν ποινικές ευθύνες, αλλά η δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε να μη δημιουργείται το κατάλληλο έδαφος που ευνοεί αυτού του είδους τη συμπεριφορά.

    Και οι προϋποθέσεις δεν είναι μόνο η έξοδος από τη σημερινή κρίση και η μείωση του αριθμού των μεταναστών με μια περισσότερο αποτελεσματική μεταναστευτική πολιτική. Μαζί με τα παραπάνω, απαιτείται και συστράτευση όλων των πνευματικών δυνάμεων της χώρας, κυρίως στο επίπεδο της εκπαίδευσης και της συμπεριφοράς των πολιτικών δυνάμεων, ώστε να γίνει προφανές ότι η δημοκρατία δεν είναι απλώς ένα σύστημα διακυβέρνησης, αλλά ότι η δημοκρατία είναι μια υπέρτατη αξία, όπως η ελευθερία και η αξιοπρέπεια και ότι χρειάζεται ιδεολογική υπεράσπιση σ' όλους τους χώρους: στην κυβέρνηση, στα κόμματα, στις οργανώσεις, στα σχολεία, στην οικογένεια κ.λπ.

    Η εμπέδωση στη συνείδηση όλων των πολιτών, ότι η δημοκρατία είναι αξία καθεαυτή, μπορεί να εξαλείψει κάθε εστία μισαλλοδοξίας, φυλετικού μίσους και καταπίεσης των δικαιωμάτων των ανίσχυρων. Μόνο μέσα στο πλαίσιο της δημοκρατίας μπορεί να αλλάξουν οι συνθήκες της ζωής των πολιτών και μέσα στη δημοκρατία υπάρχουν δυνατότητες να βελτιωθεί η θέση των οικονομικά ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων, γιατί οι πολίτες που ανήκουν στις ομάδες αυτές είναι οι περισσότεροι, έχουν την πλειοψηφία. Μέσα στη δημοκρατία μπορούν ταυτόχρονα να προστατευθούν οι μειονότητες, να ισχύσει το κράτος δικαίου και για τους λιγότερο ισχυρούς. Η δημοκρατία στις σύγχρονες κοινωνίες εξασφαλίζει την ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση και στη γνώση, που είναι ο μόνος τρόπος για να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή των πολιτών. 
                                                                                                   (Ναπολέων Μαραβέγιας)

Α.   Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
                                                                    Μονάδες 25
Β1. Να γράψετε από μια συνώνυμη λέξη για κάθε τύπο που σας δίνεται:
       διέπει, συναίνεση, συντελεστεί, ζωντάνεψαν, βελτιωθεί.
                                                                    Μονάδες 5
Β2. Από το πρώτο συνθετικό των λέξεων να γράψετε μια νέα σύνθετη λέξη:
      δημοκρατία, κοινοβουλευτική, ιδεολογική, μισαλλοδοξίας, οικονομικής.
                                                                    Μονάδες 5
Β3. α. Πώς αναπτύσσεται η πρώτη παράγραφος του κειμένου;
                                                                    Μονάδες 4
       β. Ποια είναι τα δομικά μέρη της ίδιας παραγράφου;
                                                                    Μονάδες 4
Β4. Ποιο είναι το είδος του συλλογισμού στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου; Να αναδιατυπώσετε το συλλογισμό αυτό στην τυπική του μορφή. 
                                                                    Μονάδες 7
Β5. «Η εμπέδωση στη συνείδηση όλων των πολιτών, ότι η δημοκρατία είναι αξία καθεαυτή, μπορεί να εξαλείψει κάθε εστία μισαλλοδοξίας». Να γράψετε μια παράγραφο 100 λέξεων περίπου, που να τεκμηριώνετε αυτό τον ισχυρισμό.
                                                                    Μονάδες 10

Γ΄ Παραγωγή λόγου:
    «Η δημοκρατία σήμερα δεν κινδυνεύει τόσο από τις ενέργειες των λίγων όσο από την αδιαφορία των πολλών. Τότε απειλείται όχι μόνο ως πολίτευμα αλλά και ως τρόπος ζωής των ανθρώπων. Ποιοι πιστεύετε ότι είναι οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που διατρέχει η δημοκρατία σήμερα; Πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε καλύτερα το δημοκρατικό ήθος των πολιτών για να προστατεύσουμε τη δημοκρατία; Υποθέστε ότι εκφωνείτε ομιλία στο πνευματικό κέντρο του δήμου σας εκπροσωπώντας τη νέα γενιά (500-600 λέξεις περίπου)».
                                                                    Μονάδες 40
                                                                    
                                                   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου